ՀԱՅԵՐԵՆ ՍՏՈՒԳԱԲԱՆԱԿԱՆ ԲԱՌԱՐԱՆ

հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷ-n-) ակն

հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷi-) երկակի թիվ -> աչք

-n-ով հիմքի համար հմմտ. հ. հնդկ. սեռ. aksnak երկակի ձեւի - kṷi > չ անցման համար հմմտ. սլավ. oči (ռուս. очи):

ականել, յականել, զականել, ականողիք, ականատես, ականաւոր, ականի, միականի, ակնհար, ակնածու, ակնահաճոյ, ակնակայիճ, ակնարկել, ակնդի, ակնիտ, ակնկոր, զիջակն, խայտակն, կորակնել, չարակն, ակնկալութիւն, անակնկալ, ակնահաւատ, ակնանմամ, ականոց, ականատ, ակնատ, աղբերակն, ակնաղբիւր, ականակապ, ականակերպ, ականակիտ, ակնագործ, ականագոյն, ոսկեակն

Նոր՝
ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր

հ.-ե. արմատ՝ *el- «ոչնչացնել, վնասել, փչացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *olen-)

հ.-ե. արմատ՝ *leig- «պակասավոր, խեղճ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(o)lika-)

թերեւս *(o)lika- նախաձեւից՝ *leig/k- «պակասավոր, խեղճ» արմատից։ Ավելի հավանական է բխեցնել *ln- «քաղցած, վատ» արմատից, որտեղից՝ աղձ «կարիք»։ Նախ՝ հնդեւրոպական *leig/k-ը, ամենայն հավանականությամբ, կապված է *el-k-, *el-g- (>հայ. աղկաղկ) արմատի հետ, երկրորդ՝ «աղքատ», «կարիքավոր» իմաստներն ավելի առաջնային են «խեղճ» փոխաբերական իմաստի համեմատությամբ, երրորդ՝ աղքատ-ի համար *oliko-ի դեպքում պետք է ենթադրել *աղիք սկզբնաձեւ, որ քիչ հավանական է։

աղքատանալ, աղքատութիւն, աղքատակցութիւն, աղքատ(ա)սիրութիւն

Նոր՝
աղքատախնամ

հ.-ե. արմատ՝ *mel- (անմիջական նախաձեւ՝ *n-mel) հին ժխտական կազմութիւն

հին ժխտական կազմութիւն` մեղ- արմատից

հ.-ե. արմատ՝ *med- «չափել, կշռադատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *n-med-to) *n ժխտական նախամասնիկով

*d>t *tt ստ անցումով (*med- > հայ. միտ)

ամեստութիւն

հ.-ե. արմատ՝ *pel- «քշել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sm-poliio-) *sm- «միասին, համա-» եւ *pel- «քշել»

Կազմութեան համար հմմտ. ամուլ` *n-polō-.

եզնամոլ(ի), գառնամոլք, ամոլաջիլ

հ.-ե. արմատ՝ *pō-lo- «զավակ, ձագ» (անմիջական նախաձեւ՝ *n-pō-lo-) *n- ժխտական

հմմտ. հայ. ան- եւ ուլ, այլեւ, թերեւս, ալոջ:

ամլածին, ամլանալ

հ.-ե. արմատ՝ *euk- «սովորել, ընտելանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *som-euk-՛en-) ամ- եւ -ին մասնիկներով

ամ- եւ -ին մասնիկներով:

ամուսնանալ, ամուսնակից, ամուսնասէր, ամուսնատոր, ամուսնութիւն, վաղամուսնիք

հ.-ե. արմատ՝ *pō-u- «փոքր, որդի, ձագ» (անմիջական նախաձեւ՝ *n-putro-) *n- ժխտական

որտեղից ավ., հ. պ. puθra «որդի, զավակ»

թերեւս կազմված է ան- (<հ. -ե. *an- «վրա, վեր») նախածանցով՝ ագանիլ «օթեւանել, գիշերել» բայից: Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել ագան «ժրաշան» բառից:

անագանել, անագանութիւն, անագանավար, անագանի