Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 33, սյունակ 1
ԱՂԱՄԱՍՈՒԿ
«խառնակություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *alhə-mo-
Հավանաբար կազմված է աղամ- եւ աս-ուկ բաղադրիչներից, որոնցից առաջինը թերեւս կապված է աղաւաղ բառի հետ (< *alhə-mo-(?) հնդեւրո...
Տե՛ս նաեւ
Էջ 93, սյունակ 1
ԱՐՄՈՒԿՆ
(-ան)
(արմունկն, արմունկ, արմակ, -ի, -աց)
«արմունկ, որթի մատի ելատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ar-(ə)-ma-)
-ուկ(ն) մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմնկաչափ,
արմկցի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
īrmá-
«ձեռք, առջեւի թաթ»
ավ.
arəma-
«թեւ, ձեռք»
լատ.
armus
«նախաբազուկ»
գոթ.
arms
հ. վ. գ.
arm
«թեւ, բազուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 425;
Աճ. ՀԱԲ 329
Էջ 180, սյունակ 1
ԴԱԼՈՒԿՆ
-ան
(դալունկն, նոր՝ դալուկ)
«դեղնացավ, դեղնախտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«ծաղկել, կանաչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhal- կամ *dhl-)
-ուկն ածանցով
Բաղադրություններ՝ դալնկոտ, դալնկագոյն, դալկատոր, նոր՝ դալկոտ, դալկութիւն, դալկահար, դալկանալ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դալնկոտ,
դալնկագոյն,
դալկատոր,
դալկոտ,
դալկութիւն,
դալկահար,
դալկանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դալ
«դեղնականաչ»
հայ.
դեղին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՈՒԿ
«խեղճ, թշվառ, ողորմելի, ավա՜ղ, ափսո՜ս, վա՜յ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«բնաձայնական»
-ուկ վերջածանցով
Աճառյանը բխեցնում է *leug’- «կոտրել, բեկանել» արմատից, բայց սրանից կա բնականոն լույծ-ը (լուծանել)։ *leug’-ի կողքին *leug- ձեւի առանձնացումը հարցը չի լուծում, որովհետեւ հայերենում *g-ն *u-ից հետո նույնպես պիտի փոխվեր ծ-ի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղկություն,
եղկելի,
եղկել,
եղկանք,
եղուկել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολολυγή
«ճիչ, ողբ»
հուն.
ελεγος
«եղերերգ»
հուն.
ελεος
«կարեկցություն, խղճահարություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22;
Ջահ. ՀԼՊ 136
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԹՆՋՈՒԿ
(թթուկիչ, թթունճ, թթունուկ, թրկիճ, թրթուիճ, թաթառիճ, թրթկիճ, թրթճուկ, թրթկիչ)
«ավելուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)ter-)
կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով
Կազմված է -ուկ վերջածանցով՝ *թրթունջ կամ *թրթինջ հիմքից, որ, թերեւս, գալիս է *(s)ter- «պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն» արմատից՝ կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով: հմմտ. օրինակ, *streu հիմքային ձեւից՝ մ. վ. գ. struzach «թփուտ»: հմմտ. նաեւ հայ. թորթ եւ թորթոշ: Կարո՞ղ է արդյոք բաղարկված լինել թնջուկ (տե՛ս) եւ, որոշ դեպքերում, պ. turs «թրթնջուկ» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
struzach
«թփուտ»
հայ.
թորթ
հայ.
թորթոշ
պ.
turs
«թրթնջուկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 321, սյունակ 1
ԽԱՐԽՃՈՒԿ
«պաճուճապատանք, խրտվիլակ, տիկնիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմուած է -ուկ ածանցով ինչ որ *խարխ- արմատից։
Էջ 351, սյունակ 1
ԽՌՆՆԴՈՒԿ
«կերբելուկ, խնդատերեւ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կազմված է -ուկ բուսանվանակազմ ածանցով՝ խռ- եւ -խնդ- բաղադրիչներից, որոնցից երկրորդը թերեւս խնդատերեւ-ի խնդ արմատն է: Հնարավոր է նաեւ բառի կրկնավորությունը:
Էջ 352, սյունակ 1
ԽՈՒՆԴՈՒԿ
«բաղեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է -ուկ վերջածանցով՝ խունդ- (խուն՞նդ-) արմատից, որ նույնն է խունդատ-ի խունդ-ի հետ (տե՛ս):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 352, սյունակ 1
ԽՈՌՈՒԿ
«կաղամբազգի մի բույս»
(բուսանվանական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել, հատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khōr-s-)
Կազմված է բուսանվանակազմիչ -ուկ ածանցով՝ խոռ- (խոռ՞ռ, խի՞ռ) անծանոթ արմատից. հնարավոր՞ է արդյոք վերջինիս կապը *(s)ker- «կտրել, հատել» արմատի *kh-ով եւ *-s ածականով տարբերակի հետ (*խոռ- < *khōr-s- կամ խիռ < *khēr-s-). հմմտ. հուն. κορσοω «խուզել», մ. իռլ. կիմր. corr «նվազ, հյուծված, գաճաճ», խեթ. karš, karšciā «կտրել, հատել»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κορσοω
«խուզել»
մ. իռլ.
corr
«նվազ, հյուծված, գաճաճ»
կիմր.
corr
«նվազ, հյուծված, գաճաճ»
խեթ.
karš, karšciā
«կտրել, հատել»
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՍՏՈՐ
(ուշ՝ սխտոր), -ի, -ից, ուշ՝ -ոյ
«սխտոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sker-d-
«կտրել, հատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sk(h)oro-do-)
խստոր < *khosodoro- < *skhodoro- ՞
հայ-հունա-ալբանական զուգաբանություն ՞՝ *sk(h)oro-do- նախաձեւի մի տարբերակից, որ թերեւս գալիս է *sker-d- «կտրել, հատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խստորապրաս,
խստորակ,
խստորուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκόρ(ο)δον
ալբ.
hurdε
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428;
Ջահ. ՀԼՊ 148
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։