Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 154 բառահոդված (էջ 1/16)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԶԱԶԵԼ («չորացնել») (-իլ «չորանալ»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *as- «վառ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *azg'h-) *g'h- աճականի համար
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական ազ- արմատի կրկնությամբ՝ *azg'h-ից (*as- «վառ(վ)ել»։ *g'h- աճականի համար հմմտ. գոթ. azgo (*azgōn) «մոխիր» (հայ-գերմ. զուգաբանություն)։ Սխալ է «ատամբ» մեկնությունը՝ փոխանակ «ցամաք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազազուն, ազազանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
azgo (*azgōn)
«մոխիր»
հուն.
άζω (<*az-diō)
«այրել, չորացնել»
լատ.
āreō
«չոր լինել»
բոխ. Ս
āsu
«չորացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 82; Pok. IEW 69; Solta D. St. 238-239
Տե՛ս նաեւ
Էջ 44, սյունակ 1 Էջ 44
ԱՄԲՈԽ -ի, -ից, ուշ՝ -ոյ «բազմություն, խռովություն, խռովք. իրարանցում, կռիվ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hambōh
փոխատու լեզու՝ պ. anbōh
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամբոխել, բազմամբոխ, միջամբոխ, խառնամբոխ, միաբանամբոխ, խաղաղամբոխ, մարտամբոխ, ամբոխութիւն, ամբոխանք, հրեշտակամբոխ, ամբոխական, ամբոխասաստ, ամբոխաբար, ամբոխալից, ամբոխային, ամբոխավար, ամբոխավարութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 96; Աճ. ՀԱԲ 151
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՆԱԳԱՆ «ուշացած, ուշ ժամանակ, երեկո»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս կազմված է ան- (<հ. -ե. *an- «վրա, վեր») նախածանցով՝ ագանիլ «օթեւանել, գիշերել» բայից: Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել ագան «ժրաշան» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անագանել, անագանութիւն, անագանավար, անագանի
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
ԱՆԳԱՐ (-ի) «համարում, կարգավիճակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական angārtan «համարել, կարծել»
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգարել (-իլ)
Մատենագիտություն
H. AG 97; Աճ. ՀԱԲ 183
Էջ 60, սյունակ 1 Էջ 60
ԱՆՁՈՒԿ (անձուկ), -ոյ, -ի, -աց «նեղ, դժվարին, նեղ անցք, կիրճ, կարոտ, փափագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anghu- «նեղ» +կ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձկ(ան)ալ, անձկաբեկ, անձկայլեաց, անձկալի, անձկութիւն, անանձուկ, բազմանձուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
anhú
«նեղ»
գոթ.
aggwus
հ. սլ.
azŭkŭ
«նեղ»
Մատենագիտություն
H. AG 420; Աճ. ՀԱԲ 204; Pok. IEW 42
Էջ 64, սյունակ 1 Էջ 64
ԱՇԽԱՏ «հոգնութիւն, չարչարանք, աշխատանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *axšāt
փոխատու լեզու՝ պրթ. axšād
փոխատու լեզու՝ մ. պ. (մանիք.) axšād
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աշխատել, աշխատութիւն, աշխատասէր, անաշխատ, բազմաշխատութիւն, դառնաշխատ, աշխատազուրկ, աշխատավարձ, աշխատաւոր, աշխատատրական, աշխատունակ, անաշխատունակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 216; Ջահ. ՀԼՊ 514
Էջ 65, սյունակ 1 Էջ 65
ԱՊԱ «հետո, վերջում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. apa «հեռու, զատ»
փոխատու լեզու՝ հ. պ. apa «հեռու, զատ»
Քիչ հավանական է ենթադրել փոխառություն խեթերենից, որտեղ՝ appa «հետո, հետ, նորից»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապագայ, ապաժաման, ապաժամանութիւն, ապառնի, յապաղել, յապաղութիւն, անյապաղ, ապաթարգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթերեն
appa
«հետո, հետ, նորից»
Էջ 67, սյունակ 1 Էջ 67
ԱՊԱՌԱԺ (-ի, -ից, -աց) «կարծր քար, ժայռ, քարազանգված»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապառաժանալ, (-իլ), ապառաժուտ
Էջ 68, սյունակ 1 Էջ 68
ԱՊԱՒԷՆ (-ի) «ապաստան, վստահելի մարդ, օգնական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
թեեւ բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապաւին (-իլ), ապաւինութիւն, անապաւէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
vaēna
հ. պ.
vaina
Էջ 69, սյունակ 1 Էջ 69
ԱՊԱՔ «ստուգություն, (առ)ողջություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապաքէն, ապաքինել, ապաքինիլ, ապաքինիչ, ապաքինութիւն