Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 67 բառահոդված (էջ 1/7)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱՂՄԱՂԱԿ-ԵԼ «աղմկել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն. հմմտ. աղաղակ։ Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 1, 119), թերեւս կապված է աղմուկ-ի աղմ արմատի հետ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 119
Տե՛ս նաեւ
Էջ 35, սյունակ 1 Էջ 35
ԱՂԱՉԵԼ «խնդրել, աղերսել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «բնաձայնական» (անմիջական նախաձեւ՝ *olək-iō-)
բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաչանք, աղաչելի, աղաչաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղաւթ-ք
հայ.
ողոքել
հուն.
ελεγος
«ողբերգ»
արեւել. ֆրիզ.
ulken
«ճչալ, ծաղրել»
շվեդ. բրբ.
alken
«սկսել փնթփնթալ, քրթմնջալ»
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴԱՃԵԼ (անդիճ-ել, անտիճ-ել, անդէճ լինել, հանդիճել, հանդիջել) «մտածել, քննել, խորհրդածել, մտմտալ, մտահոգ լինել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. andāčak «ապացույց, օրինակ»
փոխատու լեզու՝ մնք. andač «չափել, նախատել, դատել»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդաճումն, անդէճք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 186-187
Էջ 67, սյունակ 1 Էջ 67
ԱՊ(Ա)ՍՊԱՐԵԼ (ապսպր-ել, ապս(պ)ուար-ել) «հանձնել, հանձնարարել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական apaspārtan
փոխատու լեզու՝ պրթ. ’bysp’r-
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Մատենագիտություն
H. AG 106; Աճ. ՀԱԲ 241; Ջահ. ՀԼՊ 515
Էջ 68, սյունակ 1 Էջ 68
ԱՊԱՐԹԱՆԵԼ (ապըրթան-ել, այլեւ՝ ապըրթիլ, ապըրդիլ) «հանդգնել, խրոխտանալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. apartanīh «ամբարտաւանութիւն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապարթանական, ապըրթանական, ապըրթական
Մատենագիտություն
H. AG 105; Աճ. ՀԱԲ 231
Էջ 69, սյունակ 1 Էջ 69
ԱՊԻՐԱՏ (-ի) «անօրեն, անարդար, անիրավ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *apēdāt
փոխատու լեզու՝ մ. պ. apēdāt
փոխատու լեզու՝ պ. bēdād
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *apēdāt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապիրատութիւն, ապիրատիլ, ապիրատել, ապիրատանալ, ապիրատաբար
Մատենագիտություն
H. AG 105; Աճ. ՀԱԲ 235
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌԱՃ
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 73, սյունակ 1 Էջ 73
ԱՌԱՒՏ (-ի, -ից, -ու) «առավոտ, օրվա սկիզբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aus- «լուսավորել» առ- նախածանցով եւ -աւտ վերջածանցով
Կազմված է հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից` առ- նախածանցով եւ -աւտ վերջածանցով: Անհավանական է Աղայանի վարկածը (ԲՍՀ 26-27) առ-ի հնդեւրոպական *sau-el- «արեգակ» ձեւի *sau- տարբերակից ծագելու մասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւօտանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
έως
լատ.
aurora
«արշալույս» <*ausōsā
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 114
Տե՛ս նաեւ
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՓՍՈՍ «ափսոս, ավաղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. afsōs
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ափսոսալ, ափսոսանաց
Մատենագիտություն
H. AG 262; Աճ. ՀԱԲ 366
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԹԱԹ «փաթաթում»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
փաթութ-ի (փաթաթ-ել) բարբառային տարբերակը (հմմտ. բլ(չ)իլ-փլ(չ)իլ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաթաթուկ, բաթակենի