Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 16 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԹԷՆ (աղավաղմամբ՝ ազգեն, անկոտն) ««թերադարձ» (՞)» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγδὴν «քարշ գալով, ուժով»
աղավաղմամբ՝ ազգեն, անկոտն
Էջ 42, սյունակ 1 Էջ 42
ԱՄԱՍԵԼ (ԲՀ) «արկանել կամ քարշել» (լեզվաբանական (կեղծ բառ))
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ ստացվել է ամասցես «արկցես կամ ձգեսցես» (բուն՝ «կցես») ձեւից՝ ամալ բայից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏԵԱՆ (-ի, -ից) «ժողով, նիստ, ժողովասրահ, դատարան, դատաստան, հարցաքննություն, տաճարի բեմի առաջամաս, ժամանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed- «նստել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sodin- կամ *sod- (+ եան))
Կա իրան. ծագման վարկած, բայց չկա համապատասխան վստահելի վկայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատենակալ, ատենաքարշ, ատենադպիր, հանդիսատեան, ատենընտիր, ատենաբանել, ատենախոսել, ատենախոսութիւն, ատենապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
suide (sodiam)
«նստելու տեղ, նստում»
լատ.
solium
«գահ, բազկաթոռ»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47; Աճ. ՀԱԲ 287; Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԼԵԿՏՐՈՆ
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἤλεκτρον
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
էլեկտռեղեն, էլեկտռական, էլեկտռականութիւն, էլեկտռաբուժութիւն, էլեկտռաշարժ, էլեկտռաչափ, էլեկտռաքարշ
Մատենագիտություն
H. AG 347; Աճ. ՀԱԲ 10
Էջ 326, սյունակ 1 Էջ 326
ԽԵՂՃ (խեղտ) «ձեւ, տեսք, կազմ, կատարելություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kelg- «ոլորվել, գալարվել, նենգություն, կեղծիք» (անմիջական նախաձեւ՝ *khelg-)
բխում է *kelg- «ոլորվել, գալարվել, նենգություն, կեղծիք» արմատի *khelg- տարբերակից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տխեղճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
celg
«նենգություն, խորամանկություն, դավաճանություն»
հ. անգլ.
hylc
«ծռում, ոլորք»
լեհ.
chołgacsię
«սողալ, սահել, քարշ գալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 348, սյունակ 1 Էջ 348
ԽՈՒՃՌԵԼ «քարշել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
նույն ծագումն ունի խուժել «լկել, նեղել, չարչարել» բայի հետ՝ -ռ- բարբառային սաստկականով եւ հնդեւրոպական արմատին մոտ իմաստով
Էջ 349, սյունակ 1 Էջ 349
ԽՈՒՉ «թեր կամ փարշ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Խտճել (խուչթել) «քարշել» (տե՛ս) հոդուածի աղաւաղումը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 398, սյունակ 1 Էջ 398
ԿԵՂԾ «կեղծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kelg- «ոլորվել, գալարվել. նենգություն, կեղծիք» կ/խ հերթագայությամբ
բնիկ հնդեւրոպական, որ կ/խ հերթագայությամբ (հմմտ. տկեղտ ծ/տխեղտ) կապված է հնդեւրոպական *kelg- «ոլորվել, գալարվել. նենգություն, կեղծիք» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղծիք, կեղծավոր, կեղծավորակից, կեղծավորիլ, կեղծատրություն, անկեղծավոր, անկեղծիկ, տկեղծ, տգեղծ, տկեղտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
celg
«նենգություն, խորամանկություն, դավաճանություն»
հ. անգլ.
hylc
«ծռում, ոլորք»
լեհ.
chołgać się
«սողալ, սահել, քարշ գալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 554
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐ (-ոյ, -ի, -աց) «գլխի մազ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Նմանութիւն ունի գերմանական բառերի հետ։ կապ ունենա հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել, կցել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերաւոր, հերարձակ, հերատել, հերատուկ, հերակործ, հերաքարշ, հերահարութիւն, գանգրահեր, դեղձանահեր, երկնահեր, ձաղկահեր, բազմահեր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՍՈՇ «գետնաքարշ, դանդաղաշարժ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստոյգ բառ։ Ծագումն անհայտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անմոմոշական