Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 16 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈՒՐ (-ոյ, -ի, -աց) «ամուր, պինդ, ամուր տեղ, ամրոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mei- «ամրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *moi-ro-) «փայտի կառույց»
ձայնավորի՝ առայժմ անբացատրելի փոփոխությամբ եւ ա-ի հավելմամբ (*o-°). հայ. ամուր-ի եւ վեդ. հնդկ. āmur բառերի նմանությունը պատահական է.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամրախիթ, ամրանալ, ամրաձածուկ, ամրական, ամրակողմն, ամրաշէն, ամրասրահ, ամրապարիսպ, ամրոց, ամրութիւն, անամրութիւն, մենամուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
mūrus
«պատ, պարիսպ, պատնեշ, պաշտպանություն» (հին՝ moiros)
լատ.
moe-nia
«պարիսպ, ամրություններ, ամրացված տեղ, քաղաք, քաղաքասահման, շենք, բնակարան, պալատ» (այլ ածանցով)
գերմ.
*mairja
«(սահմանա)գիծ, (սահմանա)սյուն»
հայ.
մոյթ
անբացատրելի ձայնավորմամբ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 709; Mayrhofer, KEWA 673
Տե՛ս նաեւ
Էջ 80, սյունակ 1 Էջ 80
ԱՍՏՈՒԱԾ -ոյ «աստված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ansu- «աստված, ոգի»
հ.-ե. արմատ՝ *diu- «աստված»
միասնական վարկած չկա: Ամենից հավանական են երկուսը. ա) ծագում է հնդեւրոպական *ansu- «աստված, ոգի» (հմմտ. հ. հնդկ. ánila «կենսաշունչ», գ. *ansur «աստված, ոգի») եւ *diu- «աստված» հիմքերի բարդումով եւ -ած-ով, կամ այդ նույն *ansu- հիմքի եւ տուած «տվող» (հմմտ. գթած, ողորմած), ձեւի բաղադրությամբ. բ) ծագում է աստ- արմատից, որ հաստ արմատի տարբերակն է, բայց սխալմամբ միաց-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստուածաբարբառ, աստուածաբեր, աստուածագէտ, աստուածագիր, աստուածախաւս, աստուածախաւսել, աստուածահար, աստուածանշան, աստուածեղէն, աստուածական, աստուածանի, աստուածարել, բազմաստուածեան, երեքաստուածեան, չաստուած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ánila
«կենսաշունչ»
գ.
*ansur
«աստված, ոգի»
Էջ 107, սյունակ 1 Էջ 107
ԱՔԱՍ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «կանչել, գոչել, հնչել» բնաձայնական արմատից. ա- նախահավելվածի համար
թերեւս նաեւ աքար՝ *ker- բնաձայնական արմատից. ա- նախահավելվածի համար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kasa
«մի կրծող կենդանի՝ աքիս (՞)»
լիտվ.
eškas
«ժանտաքիս» <*keikas
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՍԲ (քասպ) «մի դեղաբույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qasb «արմավաշիր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 532
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՍՍԻՈՊԵ (Քասիոպէ) «մի համաստեղութիւն» (աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Κασσιόπη
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535
Էջ 636, սյունակ 1 Էջ 636
ՊԻԳԱՍՈՍ (պեքասոս, պեգասոս, պեգաս) «ձիու հատուկ անուն» (դիցաբանական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πήγασος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 80
Էջ 698, սյունակ 1 Էջ 698
ՍՔԱՍՏԵՐԻԷ «պարան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. σχοαστηρία
Մատենագիտություն
H. AG 518; Աճ. ՀԱԲ 288
Էջ 777, սյունակ 1 Էջ 777
ՔԱՍ «մի հեղուկաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *kās
փոխատու լեզու՝ պրս. kās
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. մ. պ. *kās, պրս. kās.
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 556
Էջ 777, սյունակ 1 Էջ 777
ՔԱՍԱՅ «կերակրի խոր ափսե»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. kāsa
Իրանական փոխառություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 777, սյունակ 1 Էջ 777
ՔԱՍԱՆԻԿ ««?» (իմաստը կապված է ներկարարների հարկատվության հետ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)