Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 23 բառահոդված (էջ 1/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱԼ II «աղալ, ալյուր դարձնել, մանրել, փշրել, որոճալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «մանրացնել, աղալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղարի, աղան, աղուն, խնկաղաց, ջրաղաց, ջրաղացպան, հողմաղաց, մլաղաց, սրճաղաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀλέω
«աղալ»
հուն.
ἄλευρον
«ալյուր»
Մատենագիտություն
H. AG 414; Աճ. ՀԱԲ 118
Տե՛ս նաեւ
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՐՏԵԼ (ԲՀ) «չորանալ կամ փշրել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Քննական հրատարակության մեջ չկա
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՊԵԼ «ծեծել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *steb(h)p- «սյուն, նեցուկ, նեցուկ դնել, ամրացնել, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tob-)
արմատից: սակայն օրինակներ է բերում նաեւ *steu- «հրել, խփել» արմատի ձեւերից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոպիւն, թոպամահ, թոպող, ընդունայնաթոպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στοβέω, στοβάζω
«նախատել»
հուն.
στειμβω
«տրորել»
հ. իռլ.
stappa
«հրել, տրորել, փշրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197
Էջ 275, սյունակ 1 Էջ 275
ԹՈՒՐ (թոյր), -ոյ «թուր, սուր (զենք)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter(ə)- «տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tōr-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրաթափ, թրածեծ, կիսաթուր, թրաձեւ, թրաձուկ, թրամարտ, թրամերկ, թրասուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τείρω
«մաշեցնել, ուժասպառել»
հուն.
τορέω
«ծակել, կտրել»
հուն.
τόρος
«դուր»
լատ.
terō
«տորորել, փշրել, աղալ»
ռուս.
тереть
«տորորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 208
Էջ 294, սյունակ 1 Էջ 294
ԼԵԽԵԼ «ջարդել, փշրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *klekh-) *kel- «խփել, կտրել» եւ *kel- «ծակել» արմատների կողքին
բնիկ հնդեւրոպական՝ *klekh-` *(s)kel- «կտրել» արմատից (*kel- «խփել, կտրել» եւ *kel- «ծակել» արմատների կողքին)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 295, սյունակ 1 Էջ 295
ԼԵՍՈՒԼ (ուշ՝ լոսել) «մանրել, փշրել, փոշիացնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *klek- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kel-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *klek-` *(s)kel- «կտրել» արմատից (*kel- «խփել» եւ *kel- «ծակել» արմատների կողքին)։ Աճառյանը բխեցնում է *kleik- «սեղմել, ճնշել, ճզմել» արմատից՝ ենթադրելով զուգահեռ *klek- ձեւ։ Հնչյունապես եւ իմաստով անհավանական է կապը հնդեւրոպական *lēk-/*lak- «պատռել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեսած, լեսան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 276
Տե՛ս նաեւ
Էջ 298, սյունակ 1 Էջ 298
ԼԽՏԵԼ «քարը տաշել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունենա լխտել «ջարդել, փշրել» արմատի հետ. էլ ավելի քիչ հավանական է բխեցնել *klikh- հիմքից՝ *skel- «կտրել» արմատից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼՄԵԼ (լում) «ճմռել, շաղել, տրորել, կակղացնել, ծամել, կոխել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lem- «մանրացնել, ջարդել, փշրել, փշրած, թույլ» (անմիջական նախաձեւ՝ *lom-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լմել, լմութիւն, լլմել, լումլումել, լուռմել, սղմել, լղմել, լմշտել, լմշտոց, դյուրալում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
lam (<*lom)
«կաղ»
հ. վ. գ.
luomi
«հոգնած, մեղմ»
պրուս.
limtwei
«ջարդել, կոտրել»
ռուս.
лом
«ջարդվածք»
ռուս.
ломать
«ջարդել, կոտրել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 135
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՈՓ -ոյ (խոբ) «խոփ, գութանի կամ արորի երկաթյա մաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ (s)kep-, *(s)kap- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khopho-)
խ/կ հերթագայությունը թերեւս առկա է խոփ/կոփել ձեւերի մեջ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 423-424) հնարավոր է համարում բխեցնել կովկասյան աղբյուրից՝ նշելով վրաց. xopi, xophi, մեգր. xopi, xobi, xophi «թի», կուր. hob «բահ» զուգահեռները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոփակալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
kāf
«ճեղք»
ալբ.
kep
«տաշել, փորել»
հուն.
κοπτω
«խփել, կոփել, կտրել, փշրել»
հուն.
κοπευς
«հատիչ, դուր»
ռուս.
копать
«փորել»
ռուս.
копье
«նիզակ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 423-424
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՌՃԵԼ (*կռոտ) (բրբ. կռոճ «մանր կտոր») «խփել, զարկել, զարդել, փշրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել»
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի հետ, որից ծագում է գ. krumen (հզն.) «փշրանք» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռճումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ.
krumen (հզն.)
«փշրանք»