Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 41, սյունակ 1
ԱՃԱՌԵԼ
(ուշ` աճ(ը)ռել)
«իրար խառնել, շաղախել (ուշ` «տորորել»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 142) կասկածով հնարավոր է համարում բխեցնել աճառ «օճառ» բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղաճառ,
աճառել,
աճռել,
աճռկել,
աճոտել,
աճոտվել,
աճռոտ(վ)ել,
աճռճրել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱԾ-
II
«արածում, ճարակում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trǝg'-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *trǝg'-` *ter- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արածել,
խոզարած,
այծարած,
ոչխարած,
հաւտարած,
խաշնարած,
հորթարած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρώγω
«կրծել, մաշեցնել, ուտել»
հուն.
τρώγλη
«անցք, ծակ»
բոխ. ԱԲ
trāsk
«ծամել, որճալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293-294
Տե՛ս նաեւ
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՒՏ
«արոտ, արածելու խոտ եւ դաշտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«տորորել, շփել, շփելով մաշել, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trəg'-)
*g'-ի տ արտացոլմամբ (հմմտ. *ag'ro- > արտ, *g'əlou-> տալ «տագերկին» եւ այլն) եւ ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ)
ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ, ինչպես՝ մաւտ (մատչիլ) եւ յաւտ (յատանել) բառերում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւտակից,
արաւտական,
արաւտատեղի,
արաւտաբոյծ,
արաւտանալ,
խաշնարաւտ,
պաճարարաւտ,
պարարտարաւտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρωφω
«ուտել (հում բան), կրծել»
թոխ. ԱԲ
trāsk
«որոճալ»
հայ.
արածել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Տե՛ս նաեւ
Էջ 272, սյունակ 1
ԹՈՌ
III
«մախաթ, հերյուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«տորորել, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tor-s-)
«տորորել, ծակել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոռակուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թուր
հուն.
τορος
«դուր»
լատ.
terebra
«գայլիկոն, շաղափ»
Էջ 273, սյունակ 1
ԹՈՐԽ
«չոր, չորացած (ծառի մասին)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունենա հնդեւրոպական *ter- «տորորել, մաշեցնել» արմատի հետ
Էջ 275, սյունակ 1
ԹՈՒՐ
(թոյր), -ոյ
«թուր, սուր (զենք)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter(ə)-
«տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tōr-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրաթափ,
թրածեծ,
կիսաթուր,
թրաձեւ,
թրաձուկ,
թրամարտ,
թրամերկ,
թրասուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τείρω
«մաշեցնել, ուժասպառել»
հուն.
τορέω
«ծակել, կտրել»
հուն.
τόρος
«դուր»
լատ.
terō
«տորորել, փշրել, աղալ»
ռուս.
тереть
«տորորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 208
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՈՒՐԾ
I
«թուշ, այտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tēu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *turg- (°))
Լիդենը բխեցնում է trōg- ձեւից՝ *ter- «տորորել, մաշեցնել» արմատից՝ հայ. արածել, հուն. τρωφω «կրծել, ուտել» բայերի հետ միասին. սա ընդունում է Pok. IEW 1, 1073 (թուրծ-ի համար տրվում է նաեւ «ծնոտ» իմաստը)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թուռ
«այտ, թուշ»
հայ.
թուշ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1073
Էջ 510, սյունակ 1
ՄԱՌ
II
(մեռ)
«ցլեփ (ծլեպ), փուշ»
(ԲՀ՝ «խոշ»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«տորորել, շփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mṛ-s- (*mer-s-))
s-աճականով
Առաջացել է հնդեւրոպական *mer- «տորորել, շփել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
maši-
«փոշի»
մ. վ. գ.
zer-mürsen
«փշրել»
հայ.
մաշ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 258
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՑԱՌ
(բ. մացակ «արմատ»)
«մացառ, թփուտ. խիտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mak-
«տորորել, ճմլել, սեղմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mak-so-)
Ինչպես ցույց է տալիս մացառ եւ մացակ ձեւերի զուգադրումը, արմատն է մաց. սա կարելի է, թերեւս, համեմատել լատ. maceria «ցանկապատ, կավաշեն պատ» բառի հետ, որ հակված են բխեցնելու հնդեւրոպական *mak- արմատից. այս դեպքում, թերեւս, *mak-so > մաց:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
maceria
«ցանկապատ, կավաշեն պատ»
Էջ 536, սյունակ 1
ՄՈՐՄՈՔ
«մորմոք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«տորորել, շփել»
կրկնաւոր կազմութիւն
Պոկոռնին (IEW 869) բխեցնում է *mer- «մտածել, յիշել, հոգալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորմոքել,
մորմոքանք,
մորմոքումն,
մորմոքալից,
մորմոքիչ,
սրտամորմոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
morbil
«հիւանդութիւն»
կիմր.
merw
«թոյլ»
հայ.
մրմուռ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139;
IEW 869
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։