Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 122 բառահոդված (էջ 1/13)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 66, սյունակ 1 Էջ 66
ԱՊԱԿԻ (-ւոյ, -եաց) ((ապիկի), ապիկի «զնարակ») «ապակի, շիշ, սրվակ, բաժակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. apakēnak
փոխատու լեզու՝ սողդ. apakēnak
փոխատու լեզու՝ պ. ābgīna
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապակեգործ, ապակեգործութիւն, ապակատարագ, ապակեղէն, ապակեակ, ապակէգործ, ապակէգործութիւն, ապիկած, ապիկէգործութիւն, ապիկեղէն, ապակեայ, ապակեփեղկ, ապակէդուռ, ապակեխիտ, կրկնապակի, ճենապակի
Մատենագիտություն
H. AG 103; Աճ. ՀԱԲ 226; Ջահ. ՀԼՊ 515
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՈՒ (-ոյ, -ի, -աց) «գետակ, ջրուղի, անցք, անցուղի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sreu- (անմիջական նախաձեւ՝ *srut-, *sru- կամ *srui-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. srutá «հոսող», sruti «հոսանք, ուղի», հուն. ρυτός «հոսող», ρυσις «հոսանք», այլեւ՝ հայ. առոգ, առոգ(ան)ել, ոռոգ(ան)ել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առուահանք, առուամէջք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
srutá
«հոսող»
հ. հնդկ.
sruti
«հոսանք, ուղի»
հուն.
ρυτός
«հոսող»
հուն.
ρυσις
«հոսանք»
հայ.
առոգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 264
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍ I (-ի, -ից) «ասվածք, խոսք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ag- «ասել» g > ս անցմամբ, ինչպէս *eg(ō) > ես փոխանակ *եծ-ի, թէեւ ծ-ն առկա է առ-ած բառում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասել, ասացած, ասող, ասուն, անասուն, վիպասան, վիպասնել, սրբասաց, գովասանական, բարե(ա)սաց, կանխասաց, ճարտ(ար)ասան, այլասացիկ, արտասանել, բացասական, բացասել, ստորասել, ապուտութիւն, ապաստել, ապուստել, բացասել, ապուշել, ապոսել, ապումնել, անապուտելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
āha
«խոսեց»
հուն.
ἠκτ
«ասել»
լատ.
ajo
«ասել, խոսել, հաստատել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 266; Pok. IEW 290
Տե՛ս նաեւ
Էջ 77, սյունակ 1 Էջ 77
ԱՍՈՂ «մի թռչուն՝ ասիդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
թերեւս փոխառեալ ասիդ բառի աղաւաղուած մի ձեւ
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԳ I «հարգ, արժանիք, արժեք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *arg
Փոխառություն իրանական աղբյուրից` *arg: հայ. (< իրան.) արժ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգատոր, արգոյ, արգաժողով, արգագոյն, անարգ, անարգաբար, անարգել, անարգանք, մեծարգի, մեծարգոյ, մարգարեանարգու, (յ)արգունդ, անարգական, զարգանք, զարգանալ, զարգացումն, զարգուն, զարգալի, յարգ, յարգել, յարգատոր, յարգի, յարգագոյն, յարգոյ, յարգոյք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
arəg
«արժել»
սողդ.
arğ
«արժեք, գին»
օս.
arğ
«արժեք, գին»
պրթ.
argav
«արժանավոր»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 46; Աճ. ՀԱԲ 301
Էջ 94, սյունակ 1 Էջ 94
ԱՐՈՅՐ (-ի) «արույր, պղնձի համաձուլվածք, լատուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *rōd
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
rōdrōi
մ. պ.
rōy
պ.
rōy
սողդ.
rōd
Մատենագիտություն
H. AG 111; Աճ. ՀԱԲ 331
Էջ 98, սյունակ 1 Էջ 98
ԱՒԱԶԱՆ (-ի, -աց) «ջրամբար, գուռ, մկրտարան» (կրոնական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *ā-vazana
հմմտ. սողդ. āwaza- ('w'zh) «լիճ»։ Հյուբշմանը (AG 111) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 352) համեմատում են պրսկ. -abzan «վաննա» բառի հետ, որի մ. պրսկ. ձեւը պիտի լիներ ārazan:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազանաւրինէք, աւազանազարդ, աւազանածին, աւազանապաճոյճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
āwaza- ('w'zh)
«լիճ»
պրսկ.
-abzan
«վաննա»
Մատենագիտություն
AG 111; ՀԱԲ 352
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԱՍ (օրաս) «լուսատուի լուսողակ, բակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὅρασις
Աճառյանը չի ընդունում հունական ծագումը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 617
Էջ 118, սյունակ 1 Էջ 118
ԲԱՆՏ/Ղ (-ի, -ից) «բանտ, զնդան, դատապարտվածների արգելարան, կապանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *band
փոխատու լեզու՝ ավ. banda «կապանք, շղթա»
փոխատու լեզու՝ պ. band «կապ, շղթա»
փոխատու լեզու՝ սողդ. βand «բանտ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ *band: Հմմտ. ավ. banda «կապանք, շղթա», պ. band «կապ, շղթա», սողդ. βand «բանտ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանտակալ, բանտական, բանտամուտ, բանտարան, բանտապետ, բանտարգել, բանտարկել, բանտարկութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 117; Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 118, սյունակ 1 Էջ 118
ԲԱՇ (բարշ, -ի, փաշ) «ձիու եւ այլ կենդանիների պարանոցի մազափունջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. barōša-
փոխատու լեզու՝ սողդ. βarš
փոխատու լեզու՝ մ. պ. buš
փոխատու լեզու՝ պ. buš, paš
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. մ. պ. barōša-, սողդ. βarš (<*brša-), մ. պ. buš, պ. buš, paš, թելուգ. bušk:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաշահատ, երկայնաբաշ
Մատենագիտություն
H. AG 118; Աճ. ՀԱԲ 410