Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 14 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 90, սյունակ 1 Էջ 90
ԱՐԻՒՆ (-եան) (մ. հ. այրիւն, այրոյն, արոյն) «արյուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *esr- «արյուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *ésr-) ձեւից՝ + -իւն ածանց
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *esr- «արյուն» արմատի *ésr- (> *esar, *asar > *ahar > *ar) կամ *esr- (> *asar > *ahar > *ar) ձեւից՝ + -իւն ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արիւնագոյն, արիւնակալ, արիւնահան, արիւնահեղ, արիւնանալ, արիւնանշան, արիւնարբու, արիւնոտ, անարիւն, արեանագին, արեանապարտ, արեանառու, արեանհեղութիւն, արեանաջուր, արեանապարտ, արեանալ, արիւնել, անարիւնութիւն, զտարիւն, պաղարիւն, սառնարիւն, տաքարիւն, արենակցական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ásrk
հուն.
εαρ
լատ.
aser
խեթ.
ešhar
բոխ. ԱԲ
yšār
«արյուն»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 44; Աճ. ՀԱԲ 317
Էջ 175, սյունակ 1 Էջ 175
ԳՐԱՄԻԿ (գրամփիկ) «գծագրիչ» կամ «գրագիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. γραμματικός «գծագրիչ, գծագրող»
փոխատու լեզու՝ հուն. γράφικος «գծագիր»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 602) կասկածով դնում է հուն. γράφω բառից եւ իմաստը կասկածով սահմանում «սառն, հոգեզվարճ՞»
Մատենագիտություն
Ջահ. None; Աճ. ՀԱԲ 602
Էջ 297, սյունակ 1 Էջ 297
ԼԻՃ I (-ի, -աց, -ից) «լիճ, բացվածք, տարածություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leg- «կաթել, ծորալ, լուծվել» (անմիջական նախաձեւ՝ lēgiā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լճակ, լճածով, լճեզր, լայնալիճ, ծովալիճ, սառնալիճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հոլ.
legaim
«լուծվել, հալչել»
հ. անգլ.
leccan
«թրջել»
հայ.
լիկ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 657; Աճ. ՀԱԲ 282; Ջահ. ՀԼՊ 135
Էջ 341, սյունակ 1 Էջ 341
ԽՈՇՈՐ (խաշար, խաշոր), -ի, -ից «կոշտ, անհարթ, հաստ, ցուրտ, սառն, մեծ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
բնաձայնական-պատկերավոր կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոշորավար, խոշորեցուցանել, խոշորութիւն, խոշորշի, անխոշոր, խոշորացույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խոժոռ
խոժոռ
հայ.
խշուր
Էջ 376, սյունակ 1 Էջ 376
ԿԱՂԱՔԵԼ (կաղուիլ, կրուիլ) «կուչ գալ, կծկվել, սառչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «սառչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geldu-, *gel(ō)-) արմատից
թերեւս բաղադրված *gel- «գնդ(վ)ել» արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γελανδρον
«սառը, պաղ»
լատ.
gelū
«սառնամանիք»
խուլ.
kala
«ցուրտ լինել, սառչել»
հ. հնդկ.
gula
«գնդակ»
ռուս.
желвак
«ուռուցք, ելունդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 495; Ջահ. ՀԼՊ 124
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՐԱՍՏԱՑ ««սառնամանիք» (°)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կարծես թե կազմված է հուր եւ ստաց բաղադրիչներից, բայց ըստ համատեքստի ենթադրվող իմաստը չի համընկնում սրանցից բխող ընդհանուր իմաստին
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԻՒՆ (-եան, -եանէ) «ձյուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «ձմեռ, ձյուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hiiom-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիւնանալ, ձիւնաջուր, ձիւնաբեր, ձիւնաբող, ձիւնախաղ, ձիւնասառն, ձիւնախառն, ձիւնածաղիկ, ձիւնել, ձիւնասպիտակ, ձիւնագունդ, ձիւնագնդիկ, ձիւնահալք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zyā
«ձմեռ»
հուն.
chiōn
«ձյուն»
լատ.
hiems
«ձմեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 155
Էջ 602, սյունակ 1 Էջ 602
ՈՅՑ (ույժ) «սառը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *oug'- «սառը»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուժանալ, ուժակեր, ուժութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ocht (<*ougt)
«ցուրտ, սառնություն»
լիտվ.
ausz-tu
«ցրտել»
լատվ.
auksts
«սառը, ցուրտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 561; Pok. IEW 783
Էջ 618, սյունակ 1 Էջ 618
ՊԱՂ I (-ի) «սառույց, սառը, ցուրտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պաղիլ (-անալ), պաղքաշ, պաղպաղակ, պաղեղ, պաղաշ, պաղարիուն, պաղարիւնութիւն, պաղպաղակ, պաղպաղակավաճառ
Էջ 668, սյունակ 1 Էջ 668
ՍԱՌՆ (-ին, -անց) «սառույց, սառը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «սառչել, ցրտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ar-n-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սառնակերպ, սառնանալ, սառույց, սառչել, սառնամանիք, նախասառույց, մշտասառույց, սառնասառույց, թերասառույց, սառնաշաքար, սառնասրտութիւն, սառնարան, սառնարիւն, սառցադաշտ, սառցակալել, սառցային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
hjarn
«սառած ձյուն»
լիտվ.
šerkšnas
«եղյամ»
Մատենագիտություն
H. AG 488; Աճ. ՀԱԲ 176-178