Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 25, սյունակ 1
ԱԼԱՓ
«անասնակեր, ավար, կողոպուտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. `alaf
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալափել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 92
Էջ 70, սյունակ 1
ԱՊՈՒՌ
I
«ավար, կողոպուտ, առասպելական կենդանի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āpurtan
«կողոպտել»
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āpurtan «կողոպտել»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 238
Էջ 71, սյունակ 1
ԱՊՈՒՏԻԿՈՆ
(ապոփիկոն, (ա)պոռտիկոն)
«հարավ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. apricus
«հարավային»
փոխատու լեզու՝ լատ. apricitas
«հարավ»
հունարենի միջնորդությամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 241
Էջ 76, սյունակ 1
ԱՍ
I
(-ի, -ից)
«ասվածք, խոսք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ag-
«ասել»
g > ս անցմամբ, ինչպէս *eg(ō) > ես փոխանակ *եծ-ի, թէեւ ծ-ն առկա է առ-ած բառում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասել,
ասացած,
ասող,
ասուն,
անասուն,
վիպասան,
վիպասնել,
սրբասաց,
գովասանական,
բարե(ա)սաց,
կանխասաց,
ճարտ(ար)ասան,
այլասացիկ,
արտասանել,
բացասական,
բացասել,
ստորասել,
ապուտութիւն,
ապաստել,
ապուստել,
բացասել,
ապուշել,
ապոսել,
ապումնել,
անապուտելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
āha
«խոսեց»
հուն.
ἠκτ
«ասել»
լատ.
ajo
«ասել, խոսել, հաստատել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 266;
Pok. IEW 290
Տե՛ս նաեւ
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՋԱՍՊ(Ն)
(առջասպ)
«քիմիական մի նիւթ, ծծմբատ»
(քիմիական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ergu-/*orgu-
«մութ»
հ.-ե. արմատ՝ *reduos-
«մթություն»
փոխատու լեզու՝ իրան.
Այստեղից փոխառուած են նաեւ կովկասեան բառերը՝ վրաց. arjakela, arjioka «արջնդեղ», չեչ., ինգ. arzi «սեւ», որոնք Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 336) համարում է հայերեն արջ, արջն ձեւերի աղբիւրը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջասպաներկ,
արջասպնագոյն,
արջասպախառն,
արջասպային,
արջասպուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
arjakela, arjioka
«արջնդեղ»
չեչ.
arzi
«սեւ»
ինգ.
arzi
«սեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 336;
Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՐ
-ի, -աց, -ոյ, ուշ՝ -ից
«կողոպուտ, ավար, ավարառություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āvār
փոխատու լեզու՝ բելուջ. āvār
փոխատու լեզու՝ աֆղ. āvār
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ., բելուջ., աֆղ. āvār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւարել,
աւարաբաշխ,
աւարաբար,
աւարառու,
աւար(առ)ութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 112;
Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 141, սյունակ 1
ԲՏՈՒՄ
(բդում, պտում, պուտում, բուտում, բոբմ, բուտ)
«բեկենի (ծառ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. butum
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 491
Էջ 150, սյունակ 1
ԳԱՆՁ
I
(-ու, -ի, -ից)
«դրամի հավաքածու, հարստություն, կարողություն, ինչք, ունեցվածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական ganza-
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ganj
իրանական աղբյուրից (մեդերենի՞ց)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձել,
գանձագին,
գանձարան,
գանձապահ,
գանձակողոպուտ,
գանձահատ,
գանձալից,
գանձապետ,
բազմագանձ,
մեծագանձ
Մատենագիտություն
H. AG 126;
Աճ. ՀԱԲ 517;
Ջահ. ՀԼՊ 520
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐՓԵԼ
(գերբել)
«կորզել, շորթել, կողոպտել, քայքայել, ավերել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«կողոպտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerp(h)-)
<*uer- «գտնել, վերցնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերփանք,
գերփումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ռուս.
воропъ
«հարձակում, կողոպտում»
հ. ռուս.
наворопъ
«հարձակում, կողոպտում»
հ. սլ.
наворапъ
«կողոպուտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅՆ
(-ոյ, -ի, -ից)
«գոյն, ներկ, դալկություն, դեղնախտ, երաժշտական մի խաղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gūn
փոխատու լեզու՝ ավ. gaona
որպես վերջամասնիկ կազմում է ածականի բաղդատական, նոր գրական լեզվում` գերադրական աստիճան. -գոյն ձեւով կազմվել է -պէս-ի արժեքի բառեր` որգոյն «ինչպէս»։ Գտնվում է իրանականից փոխառված գունակ, դժգոյն, հանգոյն, հանգունակ բառերի մեջ, որոնք տրված են առանձին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունել,
գունաւոր,
գունաւորել,
գունատ,
գունատութիւն,
գունեան,
գունեղ,
գոյնզգոյն,
անգոյն,
բազմագոյն,
այլագոյն,
բազմագունի,
երկնագոյն,
կապուտակագոյն,
կարմրագոյն,
կանաչագոյն,
տգոյն,
տգունիլ,
գոյնզգոյն,
գոյնիկ,
որգոյն
Մատենագիտություն
H. AG 128;
Աճ. ՀԱԲ 578
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։