Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 66, սյունակ 1
ԱՊԱԽՏ
«անսուրբ, պիղծ, փչացած»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապախտատոր,
ապախտիք,
ապախտատրագոյն,
ապախտասէր
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻԾ
(-ի, -ից, -աց)
«մաշկի արատ, նշան, կեղտ. բշտիկ, արատ, պակասութիւն, վէճ, վէճի նիւթ, կեղտոտ, պիղծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheid-
«ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhidio- (կամ *bhid-s-))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhidio- (կամ *bhid-s-)` *bheid- «ճեղքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բծել,
բծկան,
բծկանութիւն,
բծամիտ,
բծաւոր,
անբիծ,
ամբիծ,
անբծութիւն,
ամբծութիւն,
բազմաբիծ,
խժբիծ,
խժբժել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhinádmi
«ճեղքում եմ, պոկում եմ, կոտրում եմ»
հ. հնդկ.
bhidā
«խզում, խզուածք, ճեղք, պատռուածք»
հ. հնդկ.
bhidyā
«քայքայում»
լատ.
findō
«ճեղքել»
լատ.
fissam fissūra
«ճեղք»
գոթ.
beitan
«կծել»
հ. վ. գերմ.
bizzo, bizza
«կտոր, սեպ»
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐՇ
(-ի, -ից)
«զզվելի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghers-
«զզվանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghrs-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարշիլ,
գարշանալ,
գարշութիւն,
գարշելի,
գարշատեսիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
grasus
«սպառնալիք, գրգռիչ, զզվելի, տհաճ»
մ. իռլ.
goirt
«դառն»
<*ghorstis
մ. վ. գ.
gaest
գ.
garstig
«զարշելի պիղծ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 445;
Աճ. ՀԱԲ 523
Էջ 318, սյունակ 1
ԽԱՌՆ
(-ի, -ից)
«խառն, անմիատարր, խառնակ, պիղծ, միասին, (հգն.) զուգավորություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խեթ. harna
«շարժել, խառնել, խռովել, գրգռել»
բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնել,
խառնելիք,
խառնաբանջար,
խառնագնաց,
խառնախումբ,
խառնակ,
խառնակել,
խառնուած,
գիրկընդխառն,
ընդխառնել,
երկախառնել,
ոգեխառնել,
գիշերախառն,
նոր-խառնակից,
խառնակչութիւն,
խառնակեցութիւն,
խառնաշփոթ,
խառնաշփոթութիւն,
խառնճուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Տե՛ս նաեւ
Էջ 326, սյունակ 1
ԽԵՂ
(-ի, -աց)
(խեղ, խիղ)
««խեղ, խեղված, հաշմ, պակասավոր, մեկ ոտքով կաղ» («գարշ, պիղծ, գազիր»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)el-
«թեքել, ծռել, հենել, ծուռ, շրջված, խեղաթյուրված»
Հնչյունապես լավ չի հիմնավորված կապը կաղ եւ կեղ «ծուռ» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեղութիւն,
խեղել,
խեղաթիւր,
խեղանդամ,
խեղանք,
խեղ(ա)կատակ,
խեղկատակել,
խեղկատակութիւն,
խեղանցել,
խեղբեկ,
խեկբեկ,
խեղկիլ,
խեղկութիւն,
անխեղկեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκολιός
«ծուռ. անարդար, խորամանկ»
հուն.
σκελίς (ատտ. σχελίς)
«հետեւի ոտք, ազդր»
ալբ.
tshale
«կաղ»
լատ.
scelus
«չարագործություն, խարդախություն, դժբախտություն»
հ. վ. գ.
scëlah
«ծուռ»
գ.
scheel
«շիլ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Տե՛ս նաեւ
Էջ 637, սյունակ 1
ՊԻՂԾ
(-ոյ)
(պեղծ, պխղծ, պխծ)
«պիղծ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կապված է պղտ-որ արմատի հետ, ինչպես պարծ-ը հ-պարտ-ի։ Աճառյանը համարում է հայերենից փոխառված վրացերեն pilci/bilci «անմաքուր, պիղծ» բառերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պղծել,
պղծաբան,
պղծալից,
պղծաշուրթն,
եղծապիղծ,
մկնապիղծ,
չարապիղծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
pilci/bilci
«անմաքուր, պիղծ»
ըստ Աճառյանի՝ փոխառություն հայերենից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 82
Էջ 640, սյունակ 1
Էջ 690, սյունակ 1
ՍՈՒՐԲ
(-ո)
«մաքուր, անարատ, սուրբ, սրբազան, նվիրական»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ubro-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սրբել,
սրբանալ,
սրբամատույց,
սրբազան,
սրբիչ,
սրբագրել,
սրբապիղծ,
սրբատեղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
çubhrá-
«փայլուն, պայծառ, գեղեցիկ»
հայ-հնդկական զուգաբանություն
Մատենագիտություն
H. AG 492;
Աճ. ՀԱԲ 256
Էջ 764, սյունակ 1
ՓԻԾ
(պիծ, պիւծ, փից)
«կեղտոտ, պիղծ, անմաքուր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս կապ ունի պիղծ հոմանիշի հետ (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փծանք,
փծել,
փծիկ,
փծուկ,
փծկիլ,
փցկիլ,
փցագործ
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։