Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 17 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀ (ահի-, արհ-), -ի, -ից «վախ, սարսափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական āhr
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āhr (’hl), մնք. պ. ’hr’s’d «վախեցած, զարհուրած»։ (ամբողջությամբ փոխառվա՞ծ, թե՞ հայկական կազմություն), արհաւիրք (առանց ք-ի ամբողջությամբ փոխառվա՞ծ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ահաբեկ, ահագին, ահարկու, ահաւոր, ահեղ, (յ)ահել, զահանդիլ, ահազանգ, ահեղաձայն, ահեղասաստ, ահագնանալ, ահագնադղորդ, ահիպարանոց, ահիասարսափ, արհաւիրք, (զ)արհուրանք, զարհուրիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 513
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՁԻՔ (-եաց) «օձիք, պարանոցը կապող զգեստաշերտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *augh- «պարանոց, վիզ» (անմիջական նախաձեւ՝ *aughiiā)
«պարանոց, վիզ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αυην
«պարանոց, վիզ»
հ. հնդկ.
usniha
*ugh-s-ighā
Մատենագիտություն
Pok. IEW 87
Էջ 118, սյունակ 1 Էջ 118
ԲԱՇ (բարշ, -ի, փաշ) «ձիու եւ այլ կենդանիների պարանոցի մազափունջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. barōša-
փոխատու լեզու՝ սողդ. βarš
փոխատու լեզու՝ մ. պ. buš
փոխատու լեզու՝ պ. buš, paš
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. մ. պ. barōša-, սողդ. βarš (<*brša-), մ. պ. buš, պ. buš, paš, թելուգ. bušk:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաշահատ, երկայնաբաշ
Մատենագիտություն
H. AG 118; Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒԿ «պարանոց, կոկորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhug-)
իմաստային անցման համար՝ հմմտ. լատ. collum, գոթ. hals «պարանոց» հ.-ե. *kuel- «շուռ տալ, պտտել» արմատից, այլեւ՝ ռուս. шея «պարանոց», սերբախորվ. owujati «շուռ տալ» բայի կողքին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhúja
«թեւ, կնճիթ»
գոթ.
biugan
«ծռել, թեքել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 37
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԲՈՒՃ (-ոյ) «կենդանու կրծքամիս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhrugo- «կոկորդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bh(ե)rug-, *bhorg-)
արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φαρυξ (ուշ՝ φάρυνξ)
«կոկորդ»
լատ.
frumen
«կոկորդ» (*frug-s men)
հ. իսլ.
barki
«պարանոց»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 45; Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԵԼ «թաղել, հողի մեջ ծածկել, ծածկել, պահել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղակից, թաղելութիւն, թաղումն, թաղմանական, անթաղ, անթաղան, դիաթաղ, ձիւնաթաղ, պարանոցաթաղ, տղայաթաղ, քահանայաթաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tellus
«երկիր. թաղամաս»
հ. իռլ.
talam
«երկիր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1061; Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 394, սյունակ 1 Էջ 394
ԿԱՐՃ (-ոյ) «կարճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *kart-čā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճել, կարճաբերձ, կարճակեաց, կարճահաս, կարճամիտ, կարճազգեստ, կարճապատում, կարճապարանոց, կարճառաւտ, կարճատել, կարճունջ, կարճաբան, կարճատես
Մատենագիտություն
H. Bailey, DKS 65
Էջ 493, սյունակ 1 Էջ 493
ՃԻՏ «վիզ, պարանոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. jīd
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 202
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՆ I «պտույտ, ոլորք, կոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mōn- «պտտել(?)» որ Pok. IEW-ում չկա
որ Pok. IEW-ում չկա, բայց Pok. IEW 1, 747-748-ում կա *mono- «ծոծրակ, պարանոց» հիմքը. հայտնի է, որ «պարանոց» իմաստը սովորաբար կապված է «թեքել», «պտտել» իմաստների հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանել, մանելիք, մանոց, մանուած, մանուածապատ, մանուածոյ, ոսկեման, չուանաման, բազմաման, բարակաման, խառնամանել, կտաւամանութիւն, մագմանոց, շարամանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
պարանել
«շուռ տալ, շրջել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 747-748
Էջ 524, սյունակ 1 Էջ 524
ՄԵՐԿ (-ո, ուշ՝ -ի-ա) «մերկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nogw- «մերկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *nogw-ro-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մերկանալ, մերկել, մերկանդամ, մերկապարանոց, սուսերամերկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
нагий
հոլ.
nagū
լեհ.
nagi
«մերկ»
հ. վ. գ.
nackut
հ. իռլ.
nocht
«մերկ»
Մատենագիտություն
H. AG 365; Աճ. ՀԱԲ 308