Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
ՇԱՄՏ-ՈՒԹԻՒՆ
«չորրորդապետություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բաղադրություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շամշպետ
ՉՈՐՔ
-ից
«չորս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ketuores
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չորիր,
չորրորդ,
չորրեակ,
չորեակ,
չորրեկ,
չորեքտասան,
չորեքեան,
(-քին),
չորեքկուսի,
չորքոտանի
Մատենագիտություն
H. AG 485;
Աճ. ՀԱԲ 631
ՌՈՒՊ
I
(ռռուպ)
«քառորդ, չորրորդ մասը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. rub‘
Մատենագիտություն
H. AG 275;
Աճ. ՀԱԲ 148
ՍԱՏՆԱՍՈՒՐ
«Քրիստոսի խաչափայտի չորրորդ բեւեռ»
(կրոն.)
Ստուգաբանություն (բաղադրական)
Ծագում է սատանատուր բառից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 181
ՏՐԵ
I
(-եայ)
«հայկական չորրորդ ամիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. tīr
«Շնիկ (աստղ)»
փոխատու լեզու՝ պ. tīr
«արեգակնային 4-րդ ամիս»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 435-436
ՓԱՌԱՁՆՈՏ
(փառանձնոտ, փառագնոտի, փարագնոտի)
«մի մոլորակ, լուսնթագ, ավելյաց ամսի չորրորդ օրը»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
-(Ե)ՐՈՐԴ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ro-
*-o-ն պահպանվել է հաջորդ -րդ-ից առաջ
հ.-ե. արմատ՝ *-dhro-
Այս ածանցի -րորդ բաղադրիչի -րր-ն ծագում է հ.-ե. *-ro-ից, որի *-o-ն պահպանվել է հաջորդ -րդ-ից առաջ` *երկիրորդ > երկրորդ, *երիրորդ > երրորդ, *չորիրորդ > չորրորդ. -րդ-ն հավանաբար ծագում է հ.-ե. *-dhro- ածանցից (հմմտ. -որդ) հինգերորդ բառի մեջ նույնպես առկա է *-ro-ն, իսկ -ե-ն հիմքային է (*penkʷe-ro- հինգերո-). ավելի բարձր թվականների -երորդ-ի -երո-ն կամ հինգերորդ-ի համաբանական ազդեցության արդյունք է, կամ գալիս է *-ro-ի *-ero- տարբերակից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկրորդ,
երրորդ,
չորրորդ,
հինգերորդ,
վեցերորդ,
եթներորդ
-ՈՐԴ
«ավելորդ, լծորդ, կցորդ, մնացորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-dhro-
«գործողության միջոց, գործիք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *-u-)
նախորդող *-u-ով
Հավանաբար ծագում է հ.-ե. *-dhro- ածանցից՝ նախորդող *-u-ով. հ.-ե. այս ածանցը ցույց է տալիս գործողության միջոց, գործիք, բայց հետո հայերենում ընդլայնել է իր գործառության շրջանակները՝ անձերի դեպքում նշանակելով անձերի անուններ (անդորդ, սայլորդ եւ այլն), թվականների դեպքում նախորդ -ր-ի (տե՛ս) հետ միասին՝ կարգ (երկրորդ, երրորդ, չորրորդ եւ այլն)։ այս վարկածը առանձնապես հավանական կլինի, եթե ճիշտ է Բ․ Օլսենը, որ կոկորդ-ը բխեցնում է *gʷo-gʷor-tro- (*-tro-ն *-dhro-ի տարբերակն է)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ավելորդ,
լծորդ,
կցորդ,
մնացորդ,
անդորդ,
սայլորդ,
երկրորդ,
երրորդ,
չորրորդ
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։