Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 44 բառահոդված (էջ 1/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 137, սյունակ 1 Էջ 137
ԲՈՐԲ «այրում, բորբոքում, եռում, եռանդ. հորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «հուզվել, բորբոքվել, եռալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bho-bhro-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորբոք, բորբոքել, բորբոքախառն, խաւարաբորբ, յորդաբորբ, լուսաբորբ, հրաբորբոք, կայծակնաբորբոք, ջահաբորբոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhrati
«շարժվում է, ցնցվում է թայտում է»
լատ.
ferveo
«եռալ, եփել»
հայ.
բուռն
«սաստիկ» թերեւս նաեւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476; Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՌՆ I (-ռին, -ռունք, -ռանց) «ձեռքի բուռ, բռունցք, իշխանություն, բռնություն, իշխան, բռնավոր, բռնությամբ, բռնի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōr- կամ *bhōr-no-)
արմատից, որտեղից՝ բերել, բեռն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռնել, բռնարար, բռնագոյն, բռնադատել, բռնազբօսել, բռնակալ, բռնանալ, բռնաշունչ, բռնատոր, բռնի, բռնցի, ըմբռնել, լիաբուռն, հաստաբուռն, բռնաբարութիւն, անբռնաբարելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ.
bharitra-m
«ձեռք»
հուն.
φωρ
«գող»
լատ.
fur
«գող»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 133
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՌՆ II «բուռն, ուժգին, սաստիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կապ չունի բուռն «ձեռքի բուռ» բառի հետ եւ առանձնացված է մեր կողմից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhurni-
«բուռն, սաստիկ, ուժգին»
հուն.
φυρμός
«իրարանցում»
ալբ.
burme
«լիահասուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 160
Էջ 142, սյունակ 1 Էջ 142
ԲՐՈՐ «պղտոր, խմորված, գինու նստվածք, դիրտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «ալեկոծվել, եռալ, խմորվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhū<sup>u</sup>r-) -որ ածանցով
-որ ածանցով, ինչպես՝ բեկոր, բոլոր, գլոր բառերում։ թերեւս նաեւ հայ. բուռն «ուժգին, սաստիկ», որ բաղարկվել է բուռն «բուռ. բռունցք, իշխանություն, զորություն» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրբ. բրոր(վ)ել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhurati
«արագ շարժվում է, ցնցվում է թպրտում է»
հուն.
φύρω
«խառնել, խառնշտորել»
հուն.
πορφύρω
«ալեկոծել»
լատ.
fermentum
«խմորում, խմորիչ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԴԱՍՏԱՆ (-ի, -աց) «ծառաների եւ գերիների ամբողջութիւն, ինչք, կալուածք, ընտանիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «ցանկապատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gher-dh-) -(ա)ստան ածանցով
իրանական միջնորդութեամբ՝ արմատից։ (սխալ ստուգաբանութեամբ՝ գերդաստուռն)։ (իրանական միջնորդութեան վարկածը հեղինակինն է) :
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերդաստակական, գերդաստանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
փռյուգ.
gordum
«քաղաք»
հուն.
κορθίς
«կոյտ. բազմութիւն»
գոթ.
gards
«տուն»
հ. անգլ.
geard
«բակ»
հ. սաքս.
gard
«բնակարան» հզն.
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 541
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՈՒՌՆ «ավազան, տաշտ, գուռ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. gurnā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 597
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԳՈՒՌՆ (դիուռն) «պնակ, ափսե»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh- «այրել»
Հնարավո՞ր է արդյոք բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *dheguh- «այրել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fōculum
«թավա»
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՌՆ (դրան, դրունք), դրանց, դուրք, դուրս, դրաց «դուռ. լեռնանցք, պալատ, սպասավոր, գրքի գլուխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhuer- «դուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական *dhuer- «դուռ» հիմքից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դռնապան, դռնպան, դռն(ա)բաց, դռնբացեք, դռնակ, բազմադուռն, անդրուռն, նախադուռն, վերնադուռն, մայրադրունք, դրանիկ, դրանդ(ի), դրաց-ի, դրակից, ի դրուստ, դրսեցի, դրսեւորել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dvára
հզն. հյց.
dúrah
հուն.
θύρα
h. բրետ.
dor
կոռն.
dor
հ. վ. գ.
turi
լիտվ.
durìs
հ. սլ.
dvьri
«դուռ»
Մատենագիտություն
H. AG 440; Աճ. ՀԱԲ 685
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՄՈՒՌՍ -ի, -աց, -ոյ (զմուռն, զմուռ, մուռ) «կնդրուկի ծառ, մի խեժ՝ զմուռս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. σμύρνα
փոխատու լեզու՝ հուն. σμύρρα
փոխատու լեզու՝ հուն. μύρρα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմոռել, զմռսաբեր, զմռսալիր, զմռսալից, զմռնաբեր, զմռնախունկ, զմռնենի, զմռել, զմռանալ, զմռաբեր
Մատենագիտություն
H. AG 393; Աճ. ՀԱԲ 100
Էջ 258, սյունակ 1 Էջ 258
ԹԱՆՁՐ (-ձու, -ձունք, ուշ՝ -րու, -րոյ, -րունք) «թանձր, խիտ, ստվար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tengh- «ձգել, լարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tnghiur-, *tng'hur-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թանձրանալ, թանձրալեզու, թանձրախիտ, թանձրախուռն, թանձրամած, թանձրամայրի, թանձրամարմին, թանձրամիտ, թանձրայատակ, թանձրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
tang
«ձգել, լարել»
լիտվ.
tingùs
«ծույլ, մեղկ»
հ. իսլ.
tungr
«ծանր»
ռուս.
тягость
«ծանրություն»
Մատենագիտություն
H. AG 448; Աճ. ՀԱԲ 153; Pok. IEW 1067