Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 28, սյունակ 1
ԱԽՑԻՓԵԽՏ
(ախցիփեղց, աղցիփեղց)
«թուլամորթ, անկարգ վարքով»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 1, 101), նույնն է գոջեղ բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 101
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԳԻ
(-եաց)
«խաղողի այգի, ուշ` ընդհանրապես այգի, խաղողի որթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ei-
«կարմրավուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *oiui-iā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այգեգործ,
այգեստան,
այգեկութ,
այգաւէտ,
այգածաղիկ,
այգորդ,
այգեպան,
այգետեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οἴη
«ասորենի, անձնի»
լատ.
ūva
«խաղողի ողկոյզ, խաղող»
հ. վ. գ.
īwa
«դեղձի, կարմրածառ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 166;
Pok. 297
Էջ 65, սյունակ 1
ԱՇՏԻՊ
«ձավար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ արաբ. adfar-ad-dib
«դկի եղունգ (խեցեմորթ)»
փոխատու լեզու՝ լատ. ador
«մեկնություն»
Կեղծ բառ, որ ստացվել է արաբ. adfar-ad-dib «դկի եղունգ (խեցեմորթ)» անվան աթոր-աշտիպ տառադարձությունից եւ աթոր-ի լատ. ador մեկնությանից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 222
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱԾ-
II
«արածում, ճարակում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trǝg'-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *trǝg'-` *ter- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արածել,
խոզարած,
այծարած,
ոչխարած,
հաւտարած,
խաշնարած,
հորթարած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρώγω
«կրծել, մաշեցնել, ուտել»
հուն.
τρώγλη
«անցք, ծակ»
բոխ. ԱԲ
trāsk
«ծամել, որճալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293-294
Տե՛ս նաեւ
Էջ 87, սյունակ 1
ԱՐԳԱՏ
«որթատունկի էտած մատ (ճիւղ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *wrād- / *urəd-
«ճիւղ, արմատ»
ձեւից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ῥάδιξ
«ճիւղ»
լատ.
radix
«արմատ»
կիմր.
gwraidd
«արմատ»
կիմր.
gwrisy
«ոստ, ճիւղ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 30-31
Էջ 93, սյունակ 1
ԱՐՄՈՒԿՆ
(-ան)
(արմունկն, արմունկ, արմակ, -ի, -աց)
«արմունկ, որթի մատի ելատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ar-(ə)-ma-)
-ուկ(ն) մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմնկաչափ,
արմկցի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
īrmá-
«ձեռք, առջեւի թաթ»
ավ.
arəma-
«թեւ, ձեռք»
լատ.
armus
«նախաբազուկ»
գոթ.
arms
հ. վ. գ.
arm
«թեւ, բազուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 425;
Աճ. ՀԱԲ 329
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՋԱՌ
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -աց)
««խոշոր եղջերաւոր անասուն, տաւար» (բրբ. «ջահել եզ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *er(i)-
«եղջերաւոր անասուն (այծ, ոչխար, կով, այծյամ)»
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«ծնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pr-tiat-)
Կապ ունի՞ *er(i)- «եղջերաւոր անասուն (այծ, ոչխար, կով, այծյամ)» արմատի հետ, որտեղից թերեւս ծագում են էրինջ, ալոջ բառերը: Կասկածելի է կապը նաեւ *per- «ծնել» արմատի հետ, որտեղից՝ հայ. որթ (հորթ) բառը (*pr-tiat- > առ ՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջառեանց,
արջառաջիլ,
արջառամահ,
արջառակաչի
Մատենագիտություն
Pok. IEW 326
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐԹԻ
(օրթի, օրթիւ, աւոթի, որթիւ, ռոթիւ, ուռթի, ուռթիւ)
«ուղղիղ կանգնեցէք (ուշադրութեամբ լսելու համար)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὀρθοί
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 618
Էջ 110, սյունակ 1
ԲԱԶՈՒԿ
II
(-ի, -աց)
«թեւի վերնամաս, թեւ, ճյուղ, որթատունկի ճյուղ, արմավի ողկույզ, զորություն, իշխանություն»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազկակից,
բազկատարած,
բազկանոց,
բազկարձակ,
բազկացի,
բազկել,
երկայնաբազուկ
Էջ 122, սյունակ 1
ԲԱՐՈՒՆԱԿ
«խաղողի որթի պտղաբեր ճյուղ, ծառի ճյուղ, սարբինա, խենղակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Հավանաբար կազմված է բար «պտուղ» (հմմտ. բրբ. բարատու, բարել, բարելի, բարեղեն, բարոտ, բարաբավ, որոնց մեջ բար-ն ունի այդ իմաստը) եւ ունակ բաղադրիչներից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 420) կարծում է, որ «ոսկեդարյան» շրջանում բարունակ կազմություն չպետք է լինի, բայց այդպիսի խիստ հակադրությունը կասկածելի է, ինչպես ցույց է տվել Վ. Առաքելյանը (ՊԲՀ 1971, 1, 255-272)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 420;
ՊԲՀ 255-272
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։