Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 303, սյունակ 1
ԼՈՒՐՋ
-ի, -աց
«պարզ, բաց, բաց-կապույտ, պայծառ, ուրախ, զվարթ, պայծառամիտ, արթուն, զգոն, սթափ, լուրջ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Լուրթ արմատի տարբերակը. հազիվ թե կապված լինի հնդեւրոպական *lenk- (այստեղից՝ լոյս) եւ *k'leu- «ողողել, մաքրել» (հմմտ. գոթ. hlūtrs «լուսավոր, մաքուր, պարզ») արմատների հետ: Քանի որ գտնվում է արշալուրջ-ք բառի մեջ, որի առաջին բաղադրիչը (արշա-) իրանական է, հնարավոր է լուրջ-ը նույնպես իրանական ծագում ունենա:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լրջանալ,
լրջամտանք,
լրջմտութիւն,
լրջմիտ,
լրջամիտ,
արշալուրջք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
hlūtrs
«լուսավոր, մաքուր, պարզ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 310, սյունակ 1
ԽԱԽԱՉ
(խաղաջ)
«բերանի ողողում»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
կրկնավոր կազմություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 316
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐԿԵՐԻԼ
«խսպոտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«խսպոտ կանչել»
Բաղադրութիւն (նոր)՝ կերկերում, կերկերուն: Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն՝ բնիկ հնդեւրոպական *ger- «խսպոտ կանչել» արմատից, որտեղից՝ «կռունկ» նշանակող բառեր։ Աղայանը համեմատում է հուն. γαργαρίζω «ողողել (կոկորդը)» բայի հետ՝ *gʷer- «կլանել» արմատից, որ քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերկերում,
կերկերուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jaratē
«աղմկում է, հնչում է»
հ. հնդկ.
jarā
«ճիչ, աղմուկ»
հ. վ. գ.
carrōn
«ճռնչալ»
մ. ն. գ.
kerren, karren
«ձայն հանել, ճռնչալ, ճռռալ»
նորվ.
karra
«կչկչալ, կռկռալ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 83;
Pok. IEW 476
Էջ 438, սյունակ 1
ՀԱԼ
(հալք, հալելոյ)
«հալք, հալելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pl-
«լցնել, հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pol-, *pel-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pl- (*pol-, *pel-) «լցնել, հոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հալել,
հալոց,
հալածոց,
հալանք,
հալան,
հրահալելի,
հալած,
հրահալոց,
դիւրահալ,
դժուարահալ,
թերահալ,
երագահալ,
տհալ,
տհալութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 456, սյունակ 1
ՀԵՂ
«թափել, լցնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«լցնել, թափել, հոսել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեղու,
հեղուած,
հեղուկ,
հեղումն,
մշտահեղ,
բազմահեղ,
արիւնահեղ,
հեղեղ,
հեղեղել,
հեղեղատ,
հեղեղատել,
հեղեղաշատ,
հեղեղաջուր,
ջրհեղեղ,
հեղուկաչափ,
հեղեղանման,
զեղալ,
զեղումն,
բազմազեղ,
բազմազեղումն,
հանկարծազեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
pilti
«թափել, լցնել»
ռուս.
поло-водье
«վարարում, հորդութիւն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 76;
Pok. IEW 798
Տե՛ս նաեւ
Էջ 483, սյունակ 1
ՂՕՂՈՒԹԻՒՆ
««թաքնություն, դադարում, ողողում» (°)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՒՐ
-ի, -աց, ուշ` -ից (մուր, մուտ, մուռն)
«ցեխ, տիղմ, ճահիճ, ճահճուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu-
«խոնավ. կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mәu-ru-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաւրանալ,
մաւրական,
մաւրասէր,
մաւրաթաթախ,
Մեծ մաւր,
մաւրուտ,
մորտ,
մուրտաստան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
մուր
հայերեն
մութ
լիտվ.
mauras, muras
«թաց եւ պարարտ խոտ, արոտ»
հուն.
μύρω
«հոսել, ողողել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 374;
Pok. IEW 742
Էջ 528, սյունակ 1
ՄԻՌՈՒՆԵՍ
(միռտենես, մեռինես, մուռունես)
«փողող (ձուկ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μύραινα
փոխատու լեզու՝ հուն. μύρινος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 326
Էջ 600, սյունակ 1
ՈՂԲ
(-ոյ)
«ողբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-, *ol-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ol-bh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողբալ,
ողբալի,
ողբումն,
ողբագին,
ողբակից,
ողբասաց,
ողբերգակ,
ողբերգու,
ողբերգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὀλοφύρομαι
«ողբալ, հեծել»
հայ.
ողող
«ողբ»
Մատենագիտություն
H. AG 481;
Աճ. ՀԱԲ 553
Տե՛ս նաեւ
Էջ 601, սյունակ 1
ՈՂՈՂԵԼ
«ողողել, հեղեղել, ցողել, պարզաջրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«թափել, հոսել, լցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pol-ի կրկնաւոր ձեւ)
*pol-ի կրկնաւոր ձեւ՝ *pel- «թափել, հոսել, լցնել» արմատից, որից նաեւ հեղուլ, հեղեղ (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողողիչ,
ողողեալ,
ջրողող
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։