Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 20, սյունակ 1
ԱԳԱՏ
«երկու բեւեռներով անցնող եւ ուղիղ անկյան տակ հատվող երկու մեծ շրջաններից յուրաքանչիւրը»
(աստղաբաշխական տերմին)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. `aqd
«կապ, կամար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 77
Էջ 20, սյունակ 1
ԱԳՈՆԻՍՏԱՅՔ
(հգն.)
«մրցակիցներ, մրցողներ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγωνισταί (ἀγωνιστής)
հգն. ձեւը՝ կազմուած ἀγών-ից (>հայ. ագոն)։
Մատենագիտություն
H. AG 338;
Աճ. ՀԱԲ 78
Էջ 20, սյունակ 1
ԱԳՈՒԴԱՅ
-ից
«ջրի խողովակ, փողրակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 21, սյունակ 1
ԱԳՌԱՒ
(-ու)
«ագռավ, բու, մի համաստեղություն»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«բնաձայնական արմատ»
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«բնաձայնական արմատ»
Բնաձայն բառ, որ կազմությամբ նման է հ.-ե., այլեւ ոչ հ.-ե. համիմաստ բառերին, հատկապես հնդեւրոպական *ker- բնաձայնական արմատից ծագող լատ. corvus, մ. իռլ. crū (<*krouos) եւ հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատից ծագող հ. վ. գերմ. krā(w)a, հ. անգլ. crāwe բառերին, բայց օրինաչափ համապատասխանություն չկա։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ագռաւանալ,
գայլագռաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
corvus
մ. իռլ.
crū
<*krouos
հ. վ. գերմ.
krā(w)a
հ. անգլ.
crāwe
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 79
Էջ 22, սյունակ 1
ԱԶԲՆ
(ասբն, ասպն, ազբ-), -ին, -ունք
«հենքի թել, ծոպ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pag'-
«ամրացնել»
-բ- աճականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *pag'- «ամրացնել» արմատից՝ -բ- աճականով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազբախումբ,
ազբոց,
ազբնագող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pas
«օղակ. պարան, թոկ»
ավ.
pas
«իրար կապել»
լատ.
compages
«կապ, միացում»
Էջ 23, սյունակ 1
ԱԶԳ
-ի, -աց
«ցեղ, տոհմ, ազգ, ժողովուրդ, տեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. azg
«ճիւղ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրի՞ց:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազգահամար,
ազգական,
ազգատ,
ազգատոհմ,
ազգովիմբ,
այլազգ,
չազգ,
չազգականութիւն,
ազգագեղութիւն,
մեծազգի,
վատազգի,
համազգի,
բազմազգեան,
բիւրազգի,
մերազգեայ,
ազգաբանական,
ազգաբնակչութիւն,
ազգագրական,
ազգադավ,
ազգակործան,
ազգամոլ,
ազգայնական,
ազգատյաց,
ազգուրաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
azg
«ճիւղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 84
Էջ 23, սյունակ 1
ԱԶԴ
(աստ)
«լուր, տեղեկութիւն, զգացողութիւն, ազդեցութիւն, ազդեցիկութիւն, կարողութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *past
«ամուր»
փոխատու լեզու՝ հ. պ. azdā
փոխատու լեզու՝ պրթ. azd
փոխատու լեզու՝ մ. պ. azd
թերեւս աստ գրութեամբ ձեւերը ծագմամբ տարբեր են ազդ-ով ձեւերից եւ ծագումն են հ.-ե. *past «ամուր» արմատից, որից նաեւ հայ. հաստ «ամուր. հաստ» բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազդել,
ազդարար,
ազդելի,
ազդոյ,
աստոյ,
ազդու,
աստու,
աստետր,
աստի(ն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 85-86
Էջ 23, սյունակ 1
ԱԶԴՐ
(աստր), -եր (ուշ՝ -երի, -երաց, -երանք)
«զիստ, ոտքի վերնամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ost-dh-ur-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ozdhur)
նախաձեւ
Հիւբշմանի նշած եւ Աճառեանի ՀԱԲ-ում (1, 86) բերուած զուգահեռները (հ. հնդկ. sákthi, աւ. haxti «աճուկ» եւ հուն. ἰσχί, ἰσχίον «ազդր») հայերենից ձեւով շատ հեռու են եւ Pok. IEW-ում (930) բերւում են *(s)keng- արմատի տակ, որ ոչ մի կերպ չէր կարող տալ ազդր: Ջահ. ՀԼՊ-ում (142) կասկածով նշուած հուն. σφύς «ազդր» զուգահեռը եւ վերականգնուած *ost-dh-ur- > *ozdhur նախաձեւը լիովին հաւաստի չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sákthi
«աճուկ»
աւ.
haxti
«աճուկ»
հուն.
ἰσχί, ἰσχίον
«ազդր»
հուն.
σφύς
«ազդր»
կասկածով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86;
Pok. IEW 930;
Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 23, սյունակ 1
ԱԶՈԽ
-ի, -ից
«խակ խաղող, խակ, թթու»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազոխանալ
Էջ 24, սյունակ 1
ԱԹԱՐ
«պահպանող»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ ստացվել է աթոռ-ից, սա էլ արթոռ-ից՝ ատոր ձեւի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 345
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։