Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 13 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 44, սյունակ 1 Էջ 44
ԱՄԲՈՂՋ -ի, -ից (ամպողջ) «ամբողջ, բովանդակ, ամբողջական, ողջ, անվնաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ambhi- «շուրջը, երկու կողմից»
Հին կազմություն՝ ամբ- (հնդեւրոպական *ambhi- «շուրջը, երկու կողմից» եւ հայ. ողջ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամբողջանալ, ամբողջապես, ամբողջան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀμφί
«շուրջը, երկու կողմից, բոլոր կողմերից»
լատ.
amb-
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 152; Pok. IEW 34
Տե՛ս նաեւ
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌ II (-ի, -ից) «առնելը, առում, գրավում, ավար, կահույք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «տալ, բաժին հանել, առնել, յուրացնել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնում, առեւանգել, տուրեւառ, տուրեւառիկ, առաւ, անառիկ, առեւգնաց, առուկ, վրիժառու, դիւրառու, թափառել, աչառել, ակնառութիւն, անաչառ, անաչառելի, սրտառուչ, ոտնառիչ, շուրջառ, գայլառ, շնառ, մարդառու, առած, առնումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar-
«տալ, տրամադրել»
հուն.
ἄρνυμαι
«ձեռք բերել, ստանալ»
խեթ.
arnumi
«բերում եմ»
Մատենագիտություն
H. AG 420; Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
Ե I
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *epi «վրա, մոտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եթե, եւս, չեւս, թերեւս, թեպետեւ, իբրեւ, չեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ápi
«նաեւ»
հուն.
επί
«վրա. մոտ»
լիտվ.
apiẽ
«շուրջը»
Մատենագիտություն
H. AG 445; Աճ. ՀԱԲ 70
Էջ 230, սյունակ 1 Էջ 230
ԵՓՈՒԴ (եփուտ, եպուդ) «քահանայական անթեւ զգեստ, սուրբ սեղանի ծածկոց, շուրջառ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. εφούδ (εφώδ)
փոխատու լեզու՝ եբր. ēpōd
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եփուտաւոր
Մատենագիտություն
H. AG 349; Աճ. ՀԱԲ 73
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՄ (ի խրամի) «պատի կամ պարսպի ճեղք, փլվածք, պարսպի շուրջը փորված փոս, առու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khrem- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրամակարկատ, խրամապահ, խրամատ, խրամատել, խրամատութիւն, խրամապատել, խրամատային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
schram
«ժայռաճեղք, ծերպ, անցք»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊ II «նախդիր, շուրջառ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ֆրանս. cape
Էջ 488, սյունակ 1 Էջ 488
ՃԱՆԱՊԱՐՀ (-ի, -աց) «ճանապարհ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական čana-parh (a)
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ čana-parh (a) < *čarana-parh(a)-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճանապարհորդ, ճանապարհորդել, ճանապարհագնաց, ճանապարհակից, ճանապարհացոյց, անճանապարհ, դիւրաճանապարհ, երկնաճանապարհորդ, զուգաճանապարհութիւն, շուրջճանապարհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
čar-
«գնալ, շրջել»
ավ.
parθ
«գետանց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 183; Ջահ. ՀԼՊ 532
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԱՓՈՐՏՆ (-ան, -ունք) «նափորտ, շուրջառ, կրօնաւորի վերարկու»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀναφορά
(առանց բուն նախաձեւի վերականգնման)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 437
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՐԹՆ (-ան, -ունք) «շուրթ, շրթունք, բերան, լեզու, խոսողութիւն, եզր, եզերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k'ur-(t-) «կտրել, բաժանել, անջատել, քերծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhurtom-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu- «պտտել, շրջել, ծռել»
Աճառյանը համարում է շուրջ բառի տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրթնատ, շրթնաշղթայ, միաշուրթն, խորաշուրթն, պղծաշուրթն, զուգաշուրթն, թիւրաշուրթն, մատնաշուրթն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՐՋ «շուրջ, բոլորտիք, շրջան, պտույտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «շրջել, ծռել» *-k/gh- աճականների քմայնացմամբ (*-ki-, *-ghi-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu- սահող ձայնդարձով
թերեւս այն արմատի սահող ձայնդարձով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրջել, շրջշրջել, շրջան, շրջանակ, շրջանակել, շրջանկեալ, շրջանակի, շրջեալ, յեղաշրջել, շրջակի, շուրջանակի, շուրջառ, շուրջտեսանելիք, խելաշուրջ, գաղտաշուրջ, դժվարաշուրջ, դիւրաշուրջ, շուրջկալ, շուրջպար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
virum
«շուրջ(ը)»
ռուս.
круг
«շրջան»
Տե՛ս նաեւ