Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 9 բառահոդված
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒԿ «պարանոց, կոկորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhug-)
իմաստային անցման համար՝ հմմտ. լատ. collum, գոթ. hals «պարանոց» հ.-ե. *kuel- «շուռ տալ, պտտել» արմատից, այլեւ՝ ռուս. шея «պարանոց», սերբախորվ. owujati «շուռ տալ» բայի կողքին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhúja
«թեւ, կնճիթ»
գոթ.
biugan
«ծռել, թեքել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 37
Էջ 161, սյունակ 1 Էջ 161
ԳԻՆԴ -ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից) (գինտ) «ականջօղ, մանյակ, շրջանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uendh- «պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uendha-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդապաճոյճ, գնդակալ, գնդակ, գնդաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vandhúra-
«կառքի նստատեղ» *«կառքի կողով»
գոթ.
windan
«ոլորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 557; Pok. IEW 1148
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՆՁ (-ոյ) «մի բոյս՝ cariandrum հ.»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uendh- «պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uendhio-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնձահատ, գնձաջուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գինդ
գոթ.
windan
«ոլորել»
գոթ.
wandus
«ճիպոտ»
շվեդ. բրբ.
vann
«օղաթել (բույսի վրա)»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 559; Ջահ. ՀԼՊ 156
Էջ 368, սյունակ 1 Էջ 368
ԾՈՒՌ (-ոյ) «ծուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ers- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'orsos-)
որտեղից նաեւ ծուռ, ծառայ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծռել, ծռութիւն, ծռութիք, ծռավիզ, ծուռումուռ, ծամածուռ, ծամածռել, ծեքածուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γέρρον
«հյուսված վահան»
մ. վ. գ.
kerren
«շուռ տալ, դարձնել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 392; H. AG 457; Աճ. ՀԱԲ 474
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐՃ «շրջում, շուռ տալը, կործանում, տապալում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, դարձնել, շրջել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gor-g'-)
Անմիջական արմատից է կոր բառը, որի եւ կործ-ի կապը երեւում է ի կոր կործանեմ արտահայտության մեջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կործել, կործան, կործանեմ, կործանեցուցանեմ, կործանիչ, կործանում, դիակործան, դիակործանելի, բիւրակործան, եգիպտակործան, երկրակործան, ինքնակործան, կործանարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
krākr, krōkr
«ծռում, բերում. ծովախորշ, կեռ»
լիտվ.
grazyti
«պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել»
լիտվ.
gráižyti
«գայլիկոնել, ծակել, շրջել, ծկել, տապալել»
մ. անգլ.
crinkled
«շրջված, շուռ տված»
հ. անգլ.
criucan
«կուչում ընկնել»
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՆ I «պտույտ, ոլորք, կոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mōn- «պտտել(?)» որ Pok. IEW-ում չկա
որ Pok. IEW-ում չկա, բայց Pok. IEW 1, 747-748-ում կա *mono- «ծոծրակ, պարանոց» հիմքը. հայտնի է, որ «պարանոց» իմաստը սովորաբար կապված է «թեքել», «պտտել» իմաստների հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանել, մանելիք, մանոց, մանուած, մանուածապատ, մանուածոյ, ոսկեման, չուանաման, բազմաման, բարակաման, խառնամանել, կտաւամանութիւն, մագմանոց, շարամանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
պարանել
«շուռ տալ, շրջել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 747-748
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԼՆԻ (հգն. շլին-ք) «պարանոց, վիզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skel- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-niio-)
այս արմատից կան մարմնի մասերի շատ ածանցներ, եւ «պարանոց» իմաստը հաճախ է արտահայտվել «ծռել» իմաստի միջոցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շլնետակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kulni
«կրունկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՌ (բ. ժուռ) «շուռ տալը, դարձ, պտույտ»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 697, սյունակ 1 Էջ 697
ՍՏՐՈՓԵԼ «պտտել (?)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. στρέφω «պտտել, շրջել, շուռ տալ»