Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 60 բառահոդված (էջ 1/6)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈԼ (-ի, -ից, -աց) (ամոլի) «լծակից, լծորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «քշել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sm-poliio-) *sm- «միասին, համա-» եւ *pel- «քշել»
Կազմութեան համար հմմտ. ամուլ` *n-polō-.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եզնամոլ(ի), գառնամոլք, ամոլաջիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pellō
«խփել, հրել, քշել»
լատ.
opilio
«հովիվ < ոչխար քշող» (*owi-pilio)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 47, սյունակ 1 Էջ 47
ԱՄՊ (ամբ), -ո «ամպ, սպունգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nebh- «ամպ» (անմիջական նախաձեւ՝ *nbhó-, *mbhó-)
«ամպ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամպախաղաց, ամպագույն, ամպածին, ամպաշող, ամպացեալ, ամպաշուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ.
nábhas
«ամպ, երկինք, մթնոլորտ»
հ. բ. գ.
nebul
գ.
Nebel
«մշուշ»
հ. իռլ.
nem
կիմր.
nef
«երկինք»
պրս.
nam
«խոնավ»
Մատենագիտություն
H. AG 417; Աճ. ՀԱԲ 162
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԳ (-ու, -ոյ) «առաւօտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ai-ō- կամ *ai-gh-) տարբեր աճականներով
տարբեր աճականներով: Ավելի քիչ հաւանական է կապը *aus- «լուսաւորել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայգ, գայգապաշտաւն, գայգացնոր, գայգութիւն, այգալաց, այգոգ-ք, այգաստեղ, այգանամ, այգենամ, այգուց, այգանող, այգորեմ, այգետրեմ, յայգորեմ, ազետրեմ, այգաբաց, այգամուտ, այգանվագ, գայգալոյս, գայգահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
*ayarə
«օր»
գոթ.
air
«վաղ»
հուն.
αἴνω
«այրել»
հուն.
αἴθων
«բոցավառ, փայլուն, շողշողուն»
Էջ 69, սյունակ 1 Էջ 69
ԱՊԻԶԱՐ «նզովք, անեծք, նզովված, անիծված»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *apēzār
փոխատու լեզու՝ պ. bēzār «խորշող, ատող, տանջված, հոգնած»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *apēzār։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
bēzār
«խորշող, ատող, տանջված, հոգնած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 234-235
Էջ 77, սյունակ 1 Էջ 77
ԱՍԿՆ «սուտակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *as- «վառ(վել)» (անմիջական նախաձեւ՝ *az-g-)
քիչ հաւանական է բխեցումը հնդեւրոպական *az-g-ից՝ *as- «վառ(վե)լ» արմատից (Աղայան, ԲՍՀ 29). այս *azg-ից կան միայն «մոխիր» իմաստով բառեր, իսկ «փայլել, շողալ» իմաստը չկա:
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԾԱՐԾԵԼ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arg'- «փայլուն, սպիտակաւուն» Կրկնաւոր կազմութիւն
Կրկնաւոր կազմութիւն` բնիկ հնդեւրոպական *arg'- «փայլուն, սպիտակաւուն» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արծարծութիւն, արծարծումն, արծարծիչ, իրարծարծ, մշտարծարծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
árjuna
«սպիտակ, լուսաւոր»
հուն.
άργός
«վառ ճերմակ, շողշողուն»
լատ.
arguo
«լուսաբանել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 318-319
Տե՛ս նաեւ
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԾՆԵԼ «տաք երկաթով փայտին գծագրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arg'- «փայլուն, սպիտակ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
árjuna
«սպիտակ, լուսաւոր»
հուն.
άργός
«վառ ճերմակ, շողշողուն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 116, սյունակ 1 Էջ 116
ԲԱՆԱԼ բաց, -ի, -աց «բաց», (ի բաց, բաց ի), բացա- (նախածանց) «բանալ, բաց անել, բացատրել, մեկնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā- «փայլել. լուսավորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhā-nā-, *bhā-sk-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhā-nā-, *bhā-sk-` *bhā- «փայլել. լուսավորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բացագույն, բացատ, բացաթեայ, բացարձակ, բացադիմի, անբաց, գլխիբաց, երկբացիկ, կիսաբաց, մշտաբացիկ, բացատրել, բացատրութիւն, բացասել, բացակայել, բացագանչութիւն, բացառութիւն, բացառապէս, բացառիկ, բացատրական, բացիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
bā
«փայլել»
ավ.
bānu
«լույս, շող»
հուն.
φαίνω
«լուսավորել, բաց անել, ցույց տալ»
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂԵՒ (-ի, -աց) «կույս, կույս աղջիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-) «փայլուն» «մաքուր» > «կույս» անցումով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոլ., կիմր.
glan
«մաքուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 156, սյունակ 1 Էջ 156
ԳԵՂՏ «խայտաբղետ, գույնզգույն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel- «շողալ, փայլել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-) գույնային ածական
դեղին, կանաչ, գորշ, կապույտ արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
hári-
«դեղին, կանաչ, մուգ, դեղձանագույն»
ավ.
zari
«ոսկեգույն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None