Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
ԱՃԱՌԵԼ
(ուշ` աճ(ը)ռել)
«իրար խառնել, շաղախել (ուշ` «տորորել»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 142) կասկածով հնարավոր է համարում բխեցնել աճառ «օճառ» բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղաճառ,
աճառել,
աճռել,
աճռկել,
աճոտել,
աճոտվել,
աճռոտ(վ)ել,
աճռճրել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142
ԴԵԶ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheig'h-
«(կավ, խմոր) հունցել, շաղախել, ձեւավորել, քսել»
Հնարավոր է նույն արմատից ծագող իրանական ձեւի միջնորդություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիզան,
բոցադեզ,
բազմադեզ,
բոլորադեզ,
երկայնադեզ,
փոփրադեզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dēhī
«թումբ, պատնեշ, ամբարտակ»
ավ.
duēzayeiti
«դիզում է, կանգնեցնում է, բարձրացնում է»
հուն.
tēīxos
«պատ, պարիսպ»
Մատենագիտություն
H. AG 439;
Աճ. ՀԱԲ 659
ԹԱԹԱՎԵԼ
(թավթավել, թավթափել, թոբովել)
«թաթախել, կեղտոտել, շաղախել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թավթավումն,
թավթավուն,
թավթավուչ,
արյունաթավթավ,
տղմաթավթավ
ԿԱՂՁԻՆ
(կաղճին, կաղչին, գաղջին)
«ծեփելու ցեխ, շաղախ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *glei-
«սոսնձել, կպցնել, քսել»
Հնում չի ավանդված, եւ այս պատճառով դժվար է կապել հնդեւրոպական *glei- «սոսնձել, կպցնել, քսել» արմատի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
glūs
«սոսինձ»
հ. իռլ.
glennim
«կառչում եմ»
մ. ն. գ.
klei
«կավ»
դան.
kleog
«կպչուն կավագետ»
ԿԻՐ
I
(-ոյ)
«կիր, սպիտակ խաղավարտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. giru
փոխատու լեզու՝ արամ.
փոխատու լեզու՝ արաբ. gīr
Հ. Բեյլին (DKS 603) նշում է խոտա-սակ. cirāminai «կավե» զուգահեռը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրագործութիւն,
կրազուր,
կրակապ,
կրահամ,
կրաշաղախ,
կրաջուր,
կրախառն,
կրահող,
կրային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 457;
Ջահ. ՀԼՊ 457
ԿՈՒՊՐ
(-եր)
«կուպր, ձյութ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արամ. kuprā
փոխատու լեզու՝ ակկադ. kupru(m)
հմմտ. նաեւ ակկադ. kupru(m)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապրաշաղախ,
կապրածիբ,
կապրածէք,
կապրապատ,
կապրել,
կապրատեսակ,
կապրեփեաց,
կապրութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 308;
Աճ. ՀԱԲ 661;
Ջահ. ՀԼՊ 458, 477
ՀԱՅՍ
-ի, -ից (°)
(ի հայսի, ի հայսէ)
«ջրաշաղախ ալյուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pak-
«ամրացնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *pak- «ամրացնել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թելահայս,
հայսալի,
հայսզգալ,
հայսողի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
pas-
«իրար կպցնել, միացնել»
ՄԱԾ
II
«թանձր, մածուցիկ, հոծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mag-
«շաղախել, մածուցիկ դարձնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մածանիլ,
մածիլ,
մածուցանել,
մածան,
տախտակամած,
թանձրամած,
մառախլամած,
մածուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μαγίς
«շաղախված խմոր»
ռուս.
мазь
«քսուք, սպեղանի»
հ. իռլ.
maistre
«խնոցի»
Մատենագիտություն
H. AG 472;
Աճ. ՀԱԲ 228-230
ՇԱԿԱԿՈՒԼ
(շաղախուլ, շաղաղուլ)
«վայրի գազար»
(բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. šaqāqul
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 481
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։