Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 16 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԱՌԵԼ (ուշ` աճ(ը)ռել) «իրար խառնել, շաղախել (ուշ` «տորորել»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 142) կասկածով հնարավոր է համարում բխեցնել աճառ «օճառ» բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղաճառ, աճառել, աճռել, աճռկել, աճոտել, աճոտվել, աճռոտ(վ)ել, աճռճրել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԵԶ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheig'h- «(կավ, խմոր) հունցել, շաղախել, ձեւավորել, քսել»
Հնարավոր է նույն արմատից ծագող իրանական ձեւի միջնորդություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիզան, բոցադեզ, բազմադեզ, բոլորադեզ, երկայնադեզ, փոփրադեզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dēhī
«թումբ, պատնեշ, ամբարտակ»
ավ.
duēzayeiti
«դիզում է, կանգնեցնում է, բարձրացնում է»
հուն.
tēīxos
«պատ, պարիսպ»
Մատենագիտություն
H. AG 439; Աճ. ՀԱԲ 659
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԹԱՎԵԼ (թավթավել, թավթափել, թոբովել) «թաթախել, կեղտոտել, շաղախել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թավթավումն, թավթավուն, թավթավուչ, արյունաթավթավ, տղմաթավթավ
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐԵԼ «ալյուր շաղախել, խմոր անել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «անմաքուր հեղուկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)ter-)
արմատից, որտեղից նաեւ թոր(ել), թուրմ, թուրջ (տե՛ս):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂՁԻՆ (կաղճին, կաղչին, գաղջին) «ծեփելու ցեխ, շաղախ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *glei- «սոսնձել, կպցնել, քսել»
Հնում չի ավանդված, եւ այս պատճառով դժվար է կապել հնդեւրոպական *glei- «սոսնձել, կպցնել, քսել» արմատի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
glūs
«սոսինձ»
հ. իռլ.
glennim
«կառչում եմ»
մ. ն. գ.
klei
«կավ»
դան.
kleog
«կպչուն կավագետ»
Էջ 406, սյունակ 1 Էջ 406
ԿԻՐ I (-ոյ) «կիր, սպիտակ խաղավարտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. giru
փոխատու լեզու՝ արամ.
փոխատու լեզու՝ արաբ. gīr
Հ. Բեյլին (DKS 603) նշում է խոտա-սակ. cirāminai «կավե» զուգահեռը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրագործութիւն, կրազուր, կրակապ, կրահամ, կրաշաղախ, կրաջուր, կրախառն, կրահող, կրային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 457; Ջահ. ՀԼՊ 457
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՊՐ (-եր) «կուպր, ձյութ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արամ. kuprā
փոխատու լեզու՝ ակկադ. kupru(m)
հմմտ. նաեւ ակկադ. kupru(m)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապրաշաղախ, կապրածիբ, կապրածէք, կապրապատ, կապրել, կապրատեսակ, կապրեփեաց, կապրութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 308; Աճ. ՀԱԲ 661; Ջահ. ՀԼՊ 458, 477
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՅՍ -ի, -ից (°) (ի հայսի, ի հայսէ) «ջրաշաղախ ալյուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pak- «ամրացնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *pak- «ամրացնել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թելահայս, հայսալի, հայսզգալ, հայսողի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
pas-
«իրար կպցնել, միացնել»
Էջ 501, սյունակ 1 Էջ 501
ՄԱԾ II «թանձր, մածուցիկ, հոծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mag- «շաղախել, մածուցիկ դարձնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մածանիլ, մածիլ, մածուցանել, մածան, տախտակամած, թանձրամած, մառախլամած, մածուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μαγίς
«շաղախված խմոր»
ռուս.
мазь
«քսուք, սպեղանի»
հ. իռլ.
maistre
«խնոցի»
Մատենագիտություն
H. AG 472; Աճ. ՀԱԲ 228-230
Էջ 577, սյունակ 1 Էջ 577
ՇԱԿԱԿՈՒԼ (շաղախուլ, շաղաղուլ) «վայրի գազար» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. šaqāqul
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 481