Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 61, սյունակ 1
ԱՆՈՒՇԱԴՐ
(*անուշադուր)
«քիմիական մի նյութ՝ ամոնակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. nūšādir
փոխատու լեզու՝ ասոր. anōšādur
փոխատու լեզու՝ իրան. anōšādur
փոխատու լեզու՝ վրաց. nušaduri
իրանական աղբիւրից
Մատենագիտություն
H. AG 45;
Աճ. ՀԱԲ 209
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՏԱՂՁ
«շինանյութ, փայտանյութ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del-
«ճեղքել, տաշել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dlg'h-)
«ճեղքել, տաշել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատաղձագործ,
ատաղձարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սերբ.
dlaga
«ոսկոր կապելու տախտակ»
լեհ. բրբ.
dlozka
«տախտակամած»
հ. անգլ.
telga
«ճյուղ, ոստ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 284-285;
Ջահ. ՀԼՊ 118
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՋԱՍՊ(Ն)
(առջասպ)
«քիմիական մի նիւթ, ծծմբատ»
(քիմիական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ergu-/*orgu-
«մութ»
հ.-ե. արմատ՝ *reduos-
«մթություն»
փոխատու լեզու՝ իրան.
Այստեղից փոխառուած են նաեւ կովկասեան բառերը՝ վրաց. arjakela, arjioka «արջնդեղ», չեչ., ինգ. arzi «սեւ», որոնք Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 336) համարում է հայերեն արջ, արջն ձեւերի աղբիւրը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջասպաներկ,
արջասպնագոյն,
արջասպախառն,
արջասպային,
արջասպուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
arjakela, arjioka
«արջնդեղ»
չեչ.
arzi
«սեւ»
ինգ.
arzi
«սեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 336;
Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 117, սյունակ 1
ԲԱՆՁԱՌ
«ինչ-որ նիւթ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *bheng'h-
«խիտ, գէր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhng'h-)
Անստոյգ բառ (*բանձ +առ?): Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *bheng'h-, *bhng'h- «խիտ, գէր» արմատի հետ
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻԾ
(-ի, -ից, -աց)
«մաշկի արատ, նշան, կեղտ. բշտիկ, արատ, պակասութիւն, վէճ, վէճի նիւթ, կեղտոտ, պիղծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheid-
«ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhidio- (կամ *bhid-s-))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhidio- (կամ *bhid-s-)` *bheid- «ճեղքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բծել,
բծկան,
բծկանութիւն,
բծամիտ,
բծաւոր,
անբիծ,
ամբիծ,
անբծութիւն,
ամբծութիւն,
բազմաբիծ,
խժբիծ,
խժբժել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhinádmi
«ճեղքում եմ, պոկում եմ, կոտրում եմ»
հ. հնդկ.
bhidā
«խզում, խզուածք, ճեղք, պատռուածք»
հ. հնդկ.
bhidyā
«քայքայում»
լատ.
findō
«ճեղքել»
լատ.
fissam fissūra
«ճեղք»
գոթ.
beitan
«կծել»
հ. վ. գերմ.
bizzo, bizza
«կտոր, սեպ»
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻՆԴ
«մի բուսանիւթ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 133, սյունակ 1
ԲՈՀ
I
(բոխ-)
«լորձունք, թուք (՞)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Պատկերաւոր-բնաձայնական կազմութիւն: Հաւանաբար սրա հետ նոյնն է ԲՀ-ի բոհ «նիւթ կամ բոռ» (ուղղելի է «հիւթ կամ թուք») բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոհբոհել,
բոհբոխել
Էջ 208, սյունակ 1
ԴՐՈՒԱԳ
(դրուագ), -ի, -աց
«սիւնագլխի կամ խորանի զարդ, զարդանիւթ, զարդաթիթեղ, գրքի գլուխ, հատուած, դպրութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բայց Փերիխանեանի (Периханян. МЭСДЯ, 36-39) վարկածը պրթ. dodβay «երկձաւ» բառից ծագելու մասին անհաւանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրուագել,
դրուագէլ,
բազմադրուագեալ,
ինքնադրուագեալ
Էջ 263, սյունակ 1
ԹԵՂԻ
«ծփի, կնձնի պտուղ, մոծակածառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pteliā-
«ծառանուն»
Կասկածելի են աւելի լայն համեմատութիւնները, որ բերում է Աճառեանը, ՀԱԲ 2, 171 (հ.-ե. *tel- ծառանիւթ արմատ, որ այժմ չի առանձնացւում)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πτελέα
«համանունը»
(եթե հայերէնը հին փոխառութիւն չէ հունարէնից)
լատ.
tilia
«լորի»
թերեւս
Մատենագիտություն
Pok. IEW 847;
ՀԱԲ 171
Էջ 268, սյունակ 1
ԹՂԿԻԼ
(թղթիլ)
(թղթել «նյութել, հավաքել, խտացնել»)
«թաղվել, խտանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Հավանաբար թաղիք բառի հիմքից կազմված բարբառային ձեւ է
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։