Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 38, սյունակ 1
ԱՂՄՈՒԿ
(-ի, -աց)
«շփոթ, իրարանցում, (նոր) ժխոր, աղմուկ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղմկել,
աղմկութիւն,
աղմկարար,
աղմկիչ,
աղմկալի(ց),
աղմկայոյզ
Էջ 71, սյունակ 1
ԱՊՐ
«ամպ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. abr
«ամպ»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապրայոյզ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 243
Էջ 141, սյունակ 1
ԲՈՒՔ
(-ոյ)
«բուք, ձյուն փոթորիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bh(e)u-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-k-)
-*k- ածանցականով
հնչյունապես մոտ են գերմ. buh (<*bhu-k), հ. վ. գերմ. Buhil «բլրակ», հ. իսլ. bāla «ուռուցք, խոյլ, ելունդ» ձեւերը, իմաստով՝ զուգահեռ *p(h)(e)u- արմատից բխող *-g ածանցականով ձեւերը (*pu-g)՝ հ. իսլ. fjūk «ձյան փոթորիկ», fuk «բուք», լատվ. pūga «քամու պոռթկում»։ (մեկնաբանության տարբերությամբ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բբայոյզ,
բբաբեր,
բբազնաց,
բբալուկ,
բբախառն,
բբայորդոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գերմ.
buh
<*bhu-k
հ. վ. գերմ.
Buhil
«բլրակ»
հ. իսլ.
bāla
«ուռուցք, խոյլ, ելունդ»
հ. իսլ.
fjūk
«ձյան փոթորիկ»
հ. իսլ.
fuk
«բուք»
լատվ.
pūga
«քամու պոռթկում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 489-490
Տե՛ս նաեւ
Էջ 187, սյունակ 1
ԴԱՐԱՆ
II
(-ի, -աց)
«դարան, ապաստարան, թաքստոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dārənā
«ամրություն, ապաստարան»
բայց հմմտ. նախորդ դարան «պահապան» բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարանամուտ,
դարանակալ,
դարանակալութիւն,
դարանայոյզ,
դարանիլ,
հողադարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
dārənā
«ամրություն, ապաստարան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633
Տե՛ս նաեւ
Էջ 340, սյունակ 1
ԽՈՆԱՒ
(հոնաւ)
«խոնավ, թաց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
հավանաբար իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոնաւութիւն,
խոնաւանալ,
խոնաւակաց,
խոնաւալից,
խոնաւակերտ,
խոնաւայոյզ,
աղտախոնաւ,
խոնաւաչափ
Էջ 352, սյունակ 1
ԽՈՌՈՎ
«խռովք, շփոթություն, կռիվ, պատերազմ, խռով, խռովված, շփոթված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)krāu-
«դիզել, կուտակել»
փոխատու լեզու՝ վրաց. xrv, xrova, xroba
«ռհմակ, հոտ, բազմություն»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *(s)krāu- «դիզել, կուտակել» արմատի հետ. հմմտ. լիտվ. kraũti «իրար վրա դնել, դիզել, կուտակել», krūvà «կույտ»։ - Ջահ.: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 426) բխեցնում է «կովկասյան» (իմա՝ քարթվելական, հատկապես վրացական) աղբյուրից՝ մատնանշելով վրաց. xrv, xrova, xroba «ռհմակ, հոտ, բազմություն» բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խռովել,
խռովութիւն,
խռովական,
խռովիչ,
խռովուտ,
խռովարար,
անխռովութիւն,
խռովայոյզ,
խռովկան,
խռովկոտ,
խռովուկ,
խռովխոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kraũti
«իրար վրա դնել, դիզել, կուտակել»
լիտվ.
krūvà
«կույտ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 426
Էջ 503, սյունակ 1
ՄԱՂՁ
(-ոյ, -ի, -ից)
«մաղձ, լեղի, դառնություն, բարկություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *melg'h-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mlg'h-)
որպես «ուռած բան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 240) կասկածելի է համարում։ Աւելի կասկածելի է միացնել (մաղաս-ի հետ միասին) գոյնանիշ (մփին, կեղտոտ գոյների համար) *mel արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղձատել,
մաղձայոյզ,
մաղձախառն,
մաղձութիւն,
բազմամաղձ,
մաղձոտ,
մելամաղձիկ,
մելամաղձոտ,
մելամաղձութիւն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 723;
Աճ. ՀԱԲ 240
Տե՛ս նաեւ
Էջ 554, սյունակ 1
ՅՈՅԶ
-ի, -ից
«որոնում, ծփանք, խռովք, հույզ, շփոթություն, աղմուկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *yōz
աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուզել,
յուզումն,
յուզախնդիր,
յուզական,
ուզենալ,
մտայոյզ,
պահայոյզ,
ջրայոյզ,
բբայոյզ,
բազմայոյզ,
խռովայոյզ,
հողմայոյզք,
մաղձայոյզ,
նորայոյզիչ,
յուզմունք,
յուզումնալից,
սրտայոյզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
yaozaiti
«շարժվում է, տատանվում է, ծփում է»
հ. պ.
yaudatiy
«շարժվել»
Մատենագիտություն
H. AG 199;
Աճ. ՀԱԲ 403-404
Էջ 560, սյունակ 1
ՆԱԽԱՆՁ
(-ու)
«նախանձ, չարություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս կապ ունի խանդ բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նախանձաւոր,
նախանձորդ,
նախանձաբեկ,
նախանձախնդիր,
նախանձայոյզ,
հեղձանախանձ,
ստորանախանձ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 599, սյունակ 1
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։