Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 7 բառահոդված
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 93, սյունակ 1 Էջ 93
ԱՐՄՈՒԿՆ (-ան) (արմունկն, արմունկ, արմակ, -ի, -աց) «արմունկ, որթի մատի ելատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-(ə)-ma-) -ուկ(ն) մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմնկաչափ, արմկցի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
īrmá-
«ձեռք, առջեւի թաթ»
ավ.
arəma-
«թեւ, ձեռք»
լատ.
armus
«նախաբազուկ»
գոթ.
arms
հ. վ. գ.
arm
«թեւ, բազուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 425; Աճ. ՀԱԲ 329
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՋ (-ոյ, -ու, ուշ՝ -ի, -ից) (առջ) «արջ (կենդանի), համաստեղութիւն (Մեծ եւ Փոքր արջ), հիւսիս, հիւսնի մի գործիք, մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rkto- (անմիջական նախաձեւ՝ *rktio-) ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջամուկն, արջենի, արջային, արջ(ա)տակ, մկնարջ, արջախոտոր, արջամագիլ, արջընկոյզ, արջմեղու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ṛkṣas
հուն.
ἄρκτος
լատ.
ursus
Մատենագիտություն
H. AG 425; Աճ. ՀԱԲ 334
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՌ «կոշտ ու կոպիտ, անշնորհք, խնժոռ, տգեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g’her(s)- «հառել, սեւեռել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձառադեմ, ձառմուկն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հո.
garb
«կոշտ, կոպիտ»
կիմր.
garw
«կոշտ, կոպիտ»
Մատենագիտություն
Աճ ՀԱԲ 146
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՈՒԿ (-ան, -ունք) «նորածին, երեխա պատանի, երիտասարդ, սպասաւոր, զինուոր, փոքր ձագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men- «փոքր, փոքրացնել, առանձին, մեկուսի» (անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-) *-u-ով հիմքով
-ուկ-ը համարւում է ուշ յաւելում, բայց հնարաւոր է ենթադրել *mǝnu-kon- սկզբնաձեւ՝ *-k-ի (անտեղաշարժ *k) պահպանմամբ՝ -կն (սեռ. -կան), ուղղականում -ն-ի ուշ անկմամբ (-ուկն-ի համար՝ հմմտ. ձուկն, մուկն, արմուկն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանլիկ, մանլուկ, մանլտի, մանկանալ, մանկամարդ, մանկամայր, մանկաբարձ, մանկաբարոյ, մանկապէս, մանկակորուստ, գեղեցկամանուկ, մանկապարտէզ, մանկավարժ, մանկատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μάνυ
«փոքր, քիչ» ըստ Հեսիքիոսի
Մատենագիտություն
H. AG 272; Աճ. ՀԱԲ 255
Տե՛ս նաեւ
Էջ 529, սյունակ 1 Էջ 529
ՄԿԱՆ -ի, -աց, նաեւ -ունք «մարմնի մսոտ անդամ, մեջք, թիկունք մակերեւույթ (ջրի), ազդր, մկան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է մուկն բառից (թերեւս բաղարկված մսան ձեւի հետ):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒԿՆ -ան, -ունք «մուկ, մկան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mūs- «մուկ, մկան» -կն վերջածանցով
արմատից՝ -կն վերջածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մկնաքիս, մկնորսակ, մկնաճարակ, մկնանիկ, մկնասոխ, մկնականջ, մկնակեր, մկնօրհնէք, խոլոմուկն, հողամուկն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
muš-
հուն.
μῦς
լատ.
mūs
հ. անգլ.
mūs
ռուս.
мышь
Մատենագիտություն
H. AG 355; Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 806, սյունակ 1 Էջ 806
-ԻԿ «աղջիկ, այրիկ, աչիկ, մասնիկ, փոքրիկ, այլեւ Աստղիկ, Ձուիկ, Յուսիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-kon- (անմիջական նախաձեւ՝ *-i-) բաղադրյալ *-kon- ածանցից՝ *-i- հիմքակազմ տարրով
Ինչպես ցույց է տալիս իկ-ով բառերի թեք հոլովների -ն- ով հիմքը (աղջիկ, -ան, աչիկ, -ունք եւ այլն), ծագում է հնդեւրոպական բաղադրյալ *-kon- ածանցից՝ *-i- հիմքակազմ տարրով եւ *-kon- > -կն ածանցմամբ: *k-ն ն-ից առաջ չի շնչեղանում, ինչպես ակն, ձուկն, մուկն (հմմտ. նաեւ մատն < *-mat-) բառերում: Եզակի ուղղականի համար հնարավոր է ենթադրել սկզբնական *-n-ի անկում եւ թերեւս...