Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐ
II
(-ոյ)
«մաղձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«թացացնել, խոնավացնել, հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-ro-)
Արմատից. հմմտ. h. հնդկ. vár(i) «ջուր», հայ. գայռ, լատ. urina «մեզ», կիմր. gwer «ճրագու»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vár(i)
«ջուր»
հայ.
գայռ
լատ.
urina
«մեզ»
կիմր.
gwer
«ճրագու»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԿՐԻԼ
«ուրախանալ, հրճվել, զվարճանալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թեեւ հնարավոր է բերկր- հիմքի հնդեւրոպական ծագումը, բայց առայժմ հավաստիորեն չի որոշված։ Դյումեզիլի կարծիքը բերկրիլ եւ բարկ ձեւերի՝ *bheru- եւ *bhru- «արագ շարժվել, հուզվել» նախաձեւերից ծագելու մասին խիստ կասկածելի է (Pok. IEW 1, 144), եւ որեւէ հնչյունական հիմք չկա կապելու հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ» եւ գոթ. batira «ավելի լավ» ձեւերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է *-a ձայնավորով *bhad-a- «լավ» արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերկրական,
բերկրություն,
բերկրումն,
բերկրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*bhad-ra
«բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ»
գոթ.
batira
«ավելի լավ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 144;
Pok. 106
Էջ 149, սյունակ 1
ԳԱՅՌ
I
(գառ, գեռ, գոռ), -ի, -ից
«ցեխ, տիղմ, աղբ, կեղտ, փսխուք, փսխունք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(a)uer-
«ջուր, անձրեւ, գետ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ursii- (*uerio-))
Արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայռիլ,
գառալիր,
գայռ(ան)ոց,
գեռաթաթախ,
զգայռ(-ի),
զգառ,
զգեռ,
զգայռն,
զգառիլ,
զգայռութիւն,
զգայռումն,
անզգայռել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
var, vari
«ջուր»
ավ.
var-
«անձրեւ»
ալբ.
hur-dhe
«ջրափոս, ճահիճ»
կիմր.
gwer
«ճրագու»
լատ.
urina
«մեզ»
հ. իռլ.
vari
«հեղուկ, ջուր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 80;
Ջահ. ՀԼՊ 114
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՄԵԶ
(գումէզ)
«կովի մեզ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gōmēz
փոխատու լեզու՝ պ. gumīz
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։ հմմտ. մ. պ. gōmēz, պ. gumīz։
Մատենագիտություն
H. AG 575;
Աճ. ՀԱԲ 575
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՍ
իմ, ինձ, զիս, յինէն, ինեւ (զինեաւ), մեք, մեր, մեզ, ի մէնջ, մեւք (մեաւք)
«ես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eg-
(անմիջական նախաձեւ՝ *es)
u-ն բաղաձայնից առաջ գտնված դիրքում՝ հետագա տարածմամբ
u-ն բաղաձայնից առաջ գտնված դիրքում՝ հետագա տարածմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եսական,
եսամոլ,
եսամոլութիւն,
եսապաշտ,
եսապաշտական,
եսապաշտութիւն,
եսասէր,
եսասիրական,
եսասիրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
εγω
գոթ.
ik
լիտվ.
aš, eš
պրուս.
as, es
Մատենագիտություն
H. AG 442;
Աճ. ՀԱԲ 32
Էջ 481, սյունակ 1
ՂԱՐՈՒՐԱՅ
«մեզ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qarūrā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 166
Տե՛ս նաեւ
Էջ 489, սյունակ 1
ՃԱՆՃ
(ճանջ), -ի, -ից, ուջ` նաեւ -ոյ
«ճանճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մեզր. čanji (čandi)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճանճիկ,
ճանճահանած,
ճանճեհան,
ճանճիռն,
ճանճոց,
ճանճաճերմակ,
ճանճկեն,
շանաճանճ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 184-185
Էջ 499, սյունակ 1
ՄԱԳՈՆ
(մեզմեղ)
««յանդ» (°)»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 502, սյունակ 1
ՄԱՀՄԵԶ
«կոշիկի խթան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. mihmaz
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 235
Էջ 520, սյունակ 1
ՄԳԼԻԼ
II
««նեխել» (թրք. «ամպել» եւ «խանձվել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meigh-
«մեզ, ամպ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mighlā-)
որից մեզ (տե՛ս)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὁμίχλη
լիտվ.
migla
ռուս.
мгла
«մեզ, մշուշ»
հայերենն ունի լրացուցիչ իմաստներ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։