Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ճիչ» որոնման արդյունք՝ 15 բառահոդված
· Էջ 1 / 2
Էջ 205, սյունակ 1
ԴՌՈՅԹ
(դռութ, դռոթ, դրուդ, գրոհ-ի ազդեցութեամբ՝ դրոհ)
«խմբային հարձակում, գրոհ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhers-
«համարձակվել, հանդգնել, հարձակվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhērs >դր)
-ոյթ ածանցով
Աւելի քիչ հաւանական է բխեցնել *dher- «քրթմնջալ, թնդալ» բնաձայնական արմատից՝ r-ի սաստկական բնոյթի փոփոխութեամբ ու-ի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրոթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dharṣati «համարձակ է, հանդգնում է»
հուն.
θάρσος «համարձակութիւն»
գոթ.
gadaursan «համարձակվել»
հ. անգլ.
gedyrst «համարձակութիւն»
հուն.
θόρυβος «աղմուկ, ճիչ»
գոթ.
drauhts «արշաւանք»
Էջ 215, սյունակ 1
ԵՂՈՒԿ
«խեղճ, թշվառ, ողորմելի, ավա՜ղ, ափսո՜ս, վա՜յ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«բնաձայնական»
-ուկ վերջածանցով
Աճառյանը բխեցնում է *leug’- «կոտրել, բեկանել» արմատից, բայց սրանից կա բնականոն լույծ-ը (լուծանել)։ *leug’-ի կողքին *leug- ձեւի առանձնացումը հարցը չի լուծում, որովհետեւ հայերենում *g-ն *u-ից հետո նույնպես պիտի փոխվեր ծ-ի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղկություն,
եղկելի,
եղկել,
եղկանք,
եղուկել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολολυγή «ճիչ, ողբ»
հուն.
ελεγος «եղերերգ»
հուն.
ελεος «կարեկցություն, խղճահարություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22;
Ջահ. ՀԼՊ 136
Էջ 289, սյունակ 1
ԼԱԼ
II
«լալ, լաց լինել, արտասվել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lā
«բնաձայնական»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 257) բխեցնում է *plā-k/g- «խփել, ծեծել» արմատի անաձայնական *plā- ձեւից, որ այլ լեզուներում չի վկայված։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lamentum «լաց, հեկեկանք»
իսլ.
lōmrir «ճիչ, գանգատ»
ռուս.
плакать «լալ»
Մատենագիտություն
Pok. 650;
Աճ. ՀԱԲ 257
Էջ 365, սյունակ 1
ԾԿԾԿԵԼ
«ձայն հանել (ձայնձայնել)» կամ «խռովել»
Բնաձայն
Առաջին իմաստի դեպքում, անշուշտ, կրկնված է բրբ. ծիկ «ճիչ, ձայն» (ծիկայ տալ, ծիկ-ծիկ) արմատից:
Էջ 386, սյունակ 1
ԿԱՌԱՆ(Չ)
ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից
«ողբ, ճիչ»
Բնաձայն
Բնաձայն կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառա(ն)չել,
կառաչյուն,
կառաչումն,
մագակառաչ
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐԿԵՐԻԼ
«խսպոտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«խսպոտ կանչել»
Բաղադրութիւն (նոր)՝ կերկերում, կերկերուն: Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն՝ բնիկ հնդեւրոպական *ger- «խսպոտ կանչել» արմատից, որտեղից՝ «կռունկ» նշանակող բառեր։ Աղայանը համեմատում է հուն. γαργαρίζω «ողողել (կոկորդը)» բայի հետ՝ *gʷer- «կլանել» արմատից, որ քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերկերում,
կերկերուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jaratē «աղմկում է, հնչում է»
հ. հնդկ.
jarā «ճիչ, աղմուկ»
հ. վ. գ.
carrōn «ճռնչալ»
մ. ն. գ.
kerren, karren «ձայն հանել, ճռնչալ, ճռռալ»
նորվ.
karra «կչկչալ, կռկռալ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 83;
Pok. IEW 476
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՂԿՈՂԻԼ
«բարձրաձայն լալ, ողբալ, մղկտալ, մորմոքվել, ցավագինորեն նայել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gal-
«կանչել, ճչալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gal-/*gol-)
ձայնավորմամբ տարբեր
Կրկնավոր կազմություն՝ թերեւս հնդեւրոպական *gal- «կանչել, ճչալ» արմատին մոտ (ձայնավորմամբ տարբեր) *gal-/*gol- տիպի մի արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
glagolati «խոսել»
ռուս.
гологолить «շաղակրատել»
հ. անգլ.
klack «բարձրաձայն շաղակրատել»
ավ.
gərəzaiti «գանգատվում է, ողբում է, հեծեծում է»
հ. վ. գ.
klaga «գանգատ»
մ. իռլ.
glām «ճիչ, անեծք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 430, սյունակ 1
ԿՌԻ(Ն)Չ
«թույլ ճիչ, ձայն, բան, իր»
Բնաձայն
Սակայն հնարավոր է կա-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռնչել,
անկռինչ,
մագկռինչ,
մագակռիչ,
մագակառաչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 670
Էջ 464, սյունակ 1
ՀՈՃ
-ի
(հոյժ, խոժ)
«խիտ, կուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pog-
«ամրացնել, ամուր, հոճ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pag-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոճատեսակ,
հոճութիւն,
հոճարար,
հոճեալ,
հոճիչ,
անհոճ,
անհոյժ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pajrá- «հոճ, խիտ, ամուր, ուժեղ, կոպիտ»
հուն.
πήγνυμι «ամրացնել»
Էջ 493, սյունակ 1
ՃԻԿ
«ճիչ, թոյլ ձայն»
Բնաձայն
Բնաձայն կազմութիւն։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ճիչ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։