Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 68, սյունակ 1
ԱՊԱՐՔՏԻԱՍ
(-իոյ)
(սխալմամբ՝ ապարթիտաս)
«հիւսիսային քամի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. απαρχτίας
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապարքտիական
Մատենագիտություն
H. AG 341;
Աճ. ՀԱԲ 232
Էջ 87, սյունակ 1
ԱՐԳԵՍՏԷՍ
«հիւսիս-արեւմտեան քամի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀργέστης
Մատենագիտություն
H. AG 341;
Աճ. ՀԱԲ 305
Էջ 92, սյունակ 1
ԱՐՁՈՅԼ
(-ի)
(արձուղ, արձող, արձուղ)
«ուռկան, ձկնորսական ցանց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *serk՛-
«գործուածք, հիւսուածք, ցանկապատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *srk՛o-tel)
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական՝ *serk՛- «գործուածք, հիւսուածք, ցանկապատել» արմատի հետ (*srk՛o-tel > արձոյլ)։ Հնչիւնապէս կասկածելի է։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ερκος
«ցանկապատ, յատկապէս (հգն.), ցանց, ուռկան»
լատ.
sarcina
«կապ, կապոց»
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՋ
(-ոյ, -ու, ուշ՝ -ի, -ից)
(առջ)
«արջ (կենդանի), համաստեղութիւն (Մեծ եւ Փոքր արջ), հիւսիս, հիւսնի մի գործիք, մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rkto-
(անմիջական նախաձեւ՝ *rktio-)
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջամուկն,
արջենի,
արջային,
արջ(ա)տակ,
մկնարջ,
արջախոտոր,
արջամագիլ,
արջընկոյզ,
արջմեղու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ṛkṣas
հուն.
ἄρκτος
լատ.
ursus
Մատենագիտություն
H. AG 425;
Աճ. ՀԱԲ 334
Էջ 109, սյունակ 1
ԲԱ
(ներկայի 1-ին դեմք՝ բամ)
«խոսել, ասել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«խոսել»
*bhā- > բամ, bhā-ti- > բայ, *bhā-ni- > բան, *bhāsri > բառ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բայ,
բայածական,
աներկբայ,
խաբեբայ,
մակբայ,
թերբայութիւն,
բայական,
բայակերտ,
բայաձեւ,
բայաբուն,
բայարմատ,
բայական,
դերբայ,
դերբայական,
մակբայակերտ,
բան,
բանբեր,
բանագետ,
բանագնաց,
բանադրել,
բանախօսութիւն,
բանաստեղծ,
բանաքաղ,
բանսարկու,
բանել,
այլաբանել,
փառաբանել,
ապարանել,
մեծարբանել,
դիմաբանել,
ընդդիմաբանել,
բանահիւսութիւն,
բանասիրական,
բանաստեղծական,
բուսաբան,
երկրաբան,
երկրաբանութիւն,
բութաբանութիւն,
կենսաբան,
կենսաբանութիւն,
բառ,
բառգիրք,
բառակապ,
բառացի,
կիսաբառ,
բարձրաբարբառ,
երկբարբառ,
մեծաբարբառ,
բառագիտութիւն,
բառարան,
բառացանկ,
բառացուցակ,
բառախաղ,
բառակազմութիւն,
բառական,
բառաքննութիւն,
բարբառ,
բարբառել,
անբարբառ,
բարբառագետ,
բարբառագիտական,
բամբաս-,
բամբասանք,
բամբասել,
բամբասական,
անբամբաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φαμέν
«ասել»
հուն.
φάτις
«լուր, խօսք, բայ»
հ. իռլ.
bōn
«խնդիրք»
Մատենագիտություն
H. AG 427-428;
Աճ. ՀԱԲ 386;
Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 153, սյունակ 1
ԳԱՒՏԻ
(ուշ՝ գօտի)
«գոտի, երկնքի գոտի, ծիածան, ծիրանի գոտի, լեռնաշղթա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uebh-
«հյուսել, գործել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uābh-)
հ.-ե. արմատ՝ *dē-
«կապել»
արմատներից (*«հիւսակապ»)։ -*dē-ի համար հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 1, 608, կամ *uād'nō- (*ueg'- «հիւսել, գործել»)> գաւ-տ-ի (Աղայան, ԲՍՀ 49)։ g'>տ անցման համար հմմտ. *bhrgiio-> բարտի, եւ լ-ի յաւելման համար՝ հմմտ. մա-ւ-տ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւտիածու,
գաւտեմարտիկ,
գաւտեպինդ,
գաւտեկռիւ,
գաւտելոյծ,
գաւտեւոր,
գաւտեած,
ընդգաւտել,
հաւագաւտի,
շրջագաւտի,
քաջագաւտի,
գաւտեյած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 608;
ԲՍՀ 49
Էջ 159, սյունակ 1
ԳԶՐՈՑ
«սնդուկ, արկղ, տուփ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Բաղադրութիւն՝ գզրոցիկ: Բաղկացած է գզր- արմատից, որ թերեւս կապ ունի գզիր «սեզ, կնիւն, պրտու՝ կողով կամ խսիր հիւսելու համար» բառի հետ, եւ -ոց ածանցից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզրոցիկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱՆ
II
«պարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ser-
«շարել իրար հետեւից, կցել, միակցել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sernt-)
այլեւ՝ հայ. յետռուլ (*ser-s-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarat, sarit
«թել»
հուն.
σειριο
«հիւսել, կցել. շարել»
լատ.
serō
«կցել, միացնել, կապել»
լատ.
serilia
«պարան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 263, սյունակ 1
ԹԵԼ
I
(-ոյ)
«թել, դերձան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tek-
«գործել, հիւսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tek-lo-)
Այստեղ է նաեւ թելուկ բուսանունը, եթե այն չի կապուած թալ, թաղթ, թայլ բառերի հետ։ Ըստ Աճառեանի, հայերէնից են փոխառուած պրսկ. tēla «առասան» եւ թրք. tel «թել, լար, առասան» բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեթել,
թելադիր,
թելադրեմ,
թելադրութիւն,
անթել,
թելաւոր,
մետաքսաթել,
մետաղաթել,
հեռագրաթել,
թելանման,
թելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
an-dax
«թել»
հ. վ. գերմ.
that
«պատրույգ, քուղ, թել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 169-170
Տե՛ս նաեւ
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՔԵԼ
«կոկել, կռել, կրթել, (ուշ) թեթել, ծռել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tek-
«հյուսել»
արմատից, որի համար վերականգնւում է «հիւսել» իմաստը, մինչդեռ մերձաւոր *tek՛-p արմատը, որի համար վերականգնւող իմաստը հայերենին աւելի մօտ է, ունի *-k՛-ով նախաձեւ, որ չէր կարող տալ թեկ-. հայերենի համար ենթադրելի է *tek- նախաձեւ` *tek՛-p-ին մօտ իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեքմթեքել,
թեթակայ,
թեքութիւն,
թեքում,
դիւրաթեք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178-179;
Pok. IEW 1058
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։