Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 62, սյունակ 1
ԱՆՁՐՈՒԹԻՒՆ
«հեշտություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ ստացվել է անտանջութիւն «հեշտություն» (այլ ձեռագրերում՝ «հաշտութիւն») բառահոդվածի գլխաբառի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 345
Էջ 62, սյունակ 1
ԱՆՍԱԼ
«խոսքը լսել, խոսքին հնազանդվել, համբերել, սպասել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *enk'-
«հասնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *onk'- կամ *nk'-)
հ.-ե. արմատ՝ *nek'-
«հասնել»
Որեւէ կապ կա՞ հնդեւրոպական *enk'-, *nek'- «հասնել» արմատի հետ (*onk'- կամ *nk'-> անս), որին սովորաբար հանգեցնում են հասանել բայը։ Բնականաբար, հանդես են գալիս երկու ձեւերը իրար հետ կապելու հնչյունական ու իմաստային դժվարություններ։ Սակայն նշենք, որ նախ՝ հասանել բայի բխումն այս արմատից ինքնին հնչյունապես հեշտ չէ, երկրորդ՝ հնդեւրոպական արմատին հանգեցվող ձեւերի իմաստները առանձին դեպքերում զգալիորեն հեռու են վերականգնվող հիմնական իմաստից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չանսական,
չանսացութիւն,
չանսատրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
(ge)nægum
«մոտենալ, դիմել, ձեռնարկել»
խեթ.
henk, hink
«հանձնել, հանձնարարել, սահմանել, նշանակել, բաշխել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 92, սյունակ 1
ԱՐՀԱՄԱՐՀ
«խոտելի, անարգ, արհամարհելի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. իրան. ahramarh(ī)
իրանական աղբիւրից՝ մ. իրան. ahramarh(ī) < *ādra (h)mrvya «աննշան համարուած, ստոր համարուած, արհամարհելի» < *ādram (h)mar «չնչին համարել» դարձուածից (ըստ Փերիխանեանի)։ Հնարաւոր է նաեւ կրկնաւոր կազմութիւն արհ-ից (< իրան. ahr)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արհամարհանք,
արհամարհել,
արհամարհելութիւն,
արհամարհիչ,
արհամարհոտ,
արհամարհութիւն,
դիւրարհամարհ,
հեշտարհամարհ,
արհամարժեալ,
արհամարհական,
արհամարհելի
Էջ 124, սյունակ 1
ԲԵՀԵՇՏԻ
«դրախտային»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրսկ. bihištī
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 438
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՈՒԱՐ
(-ի, -աց)
(բրբ. դժար)
«դժվար, ոչ հեշտ. դժվարանցանելի տեղ (լեռներում) (հզն. գործածությամբ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dužvar
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժուարանալ,
դժուարանք,
դժուարութիւն,
դժուարագիւտ,
դժուարալուր,
դժուարամատոյց,
դժուարապահ,
դժուարակամ,
դժուարալոյծ,
դժուարամիտ,
դժուարակիրթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
dižvār
մ. պ.
dašxvar
պ.
dušvār
Մատենագիտություն
H. AG 143;
Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 200, սյունակ 1
ԴԻՒՐ
-ի, -ից (դոյր, դորր, դուր, դեր)
«հարթ, հարթ տեղ, դյուրին, հեշտ, հաճելի, անդորր, հանգիստ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւրել,
դիւրիչ,
դիւրութիւն,
դիւրին,
դիւրաբեկ,
դիւրագին,
դիւրաթափ,
դիւրասնունդ,
դիւրայոյս,
անձնդիր,
մտադիր,
սրտդիր,
դիւրաբորբոք,
դիւրագռգիռ,
դիւրազգաց,
դիւրաթեք,
դիւրահունչ,
դիւրամատչելի,
դիւրամարս,
դիւրըմբռնելի,
անդորր,
դուրեկան
Էջ 262, սյունակ 1
ԹԵԹԵՒ
(-ի, -աց, ուշ՝ -ոյ)
«թեթեւ, ոչ ծանր, փոքրակշիռ, դյուրին, հեշտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կրկնաւոր ձեւ՝ *թեւ արմատից, որ թերեւս նոյնն է թեւ «թեւ» բառի հետ (սա ունի նաեւ «թռիչք» իմաստը. հմմտ. թե-ւել «թռչել», այսինքն՝ թե-թեւ «թռչող»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեթեւանալ,
թեթեւանդամ,
թեթեւութիւն,
թեթեւամիտ,
թեթեւագին,
թեթեւաթեւ,
թեթեւահաւատ,
թեթեւախելք,
թեթեւահոգի,
թեթեւ-սօլիկ,
թեթեւօրէն
Էջ 325, սյունակ 1
ԽԵԼ
II
«հեշտ (ԲՀ, այլ ձեռ. «հեզ», որից՝ Աճ. ՀԱԲ 2, 355)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 447, սյունակ 1
ՀԱՇԻՒ
(-ի)
«հաշիվ, կռիվ, վեճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արամ. ḥəšīb
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաշուել,
հաշուընկեր,
հաշուակից,
անհաշիւ,
հեշտահաշիւ,
հաշուապահ,
հաշուապահական,
հաշուապահութիւն,
հաշվառել,
հաշվառում,
հաշվարկում,
հաշուեկշիռ,
հանրահաշիւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 43;
Ջահ. ՀԼՊ 477, 481
Էջ 455, սյունակ 1
ՀԵԶՆԱԿԱՆ
««հեշտական» (ԲՀ՝ «ըստ աղտեղի ինչ զրոյց հեշտանալ»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։