Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 58 բառահոդված (էջ 1/6)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 20, սյունակ 1 Էջ 20
ԱԳԱՆՈՒԹ «հեղուկաման, բակուկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. *αγαν
փոխատու լեզու՝ եբր. aggānōt` aggān «կոնք»
Մատենագիտություն
H. AG 301, 338; Աճ. ՀԱԲ 76
Էջ 42, սյունակ 1 Էջ 42
ԱՄԱԼ (ամանալ, ուշ՝ ամարել) «լցնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «ջուր քաշել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *smā-)
Թերեւս նաեւ ամայի «անբնակ, դատարկ, լքված», այլեւ՝ ամայել «ծեփել կամ շպարել»։ ըստ Պետերսոնի։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *am- «բռնել» (ըստ Աճառյանի՝ «լցնել») արմատից բխող բառերի հետ, թեեւ դրանց մեջ է դրվում հ. հնդկ. ámatram- «աման» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աման, խնկաման, գինեման, ոտնաման, ամանեղեն, աղաման, կաթնաման, շաքարաման, թանաքաման, գրչաման, թքաման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άμη
«դույլ»
հուն.
άμίς
«գիշերաման»
հ. իռլ.
sem
«բուրս թափել»
լիտվ.
sémti
«հեղուկ քաշել, լցնել» ըստ Պետերսոնի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146; Pok. IEW 35; H. AG 416; Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆՏԼԻՏԵՐԻՈՆ «մի հեղուկաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀντλητήριον «դույլ»
տառադարձություն
Մատենագիտություն
H. AG 340; Աճ. ՀԱԲ 189
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՌԻՒՄԱՅ «մի հեղուկաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀπόρρυμα
(տառադարձություն)` հուն. ἀπόρρυμα:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 236
Էջ 96, սյունակ 1 Էջ 96
ԱՐՏԱՍՐ (հգն. արտասուք, -սուաց) «արտասուք, արցունք (փոխաբերաբար) ծառի հեղուկ, խեժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *drak'ru- (անմիջական նախաձեւ՝ *drak'ur-) -i- միջահավելվածով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտասրագութ, արտասրալից, արտասրալիր, բազմարտասր, մշտարտասր, արտասրաբեր, արտասուալից, արտասուագոշ, արտասուակաթ, արտասուակցորդ, արտասուել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δαχρυ(ον)
լատ.
lacrima
գոթ.
tagr
Մատենագիտություն
H. AG 425; Աճ. ՀԱԲ 344
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԻՇ (աւիշկ, աւիշտ, աւիժ) «ավիշ, հյութ, անգույն մարմնահեղուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au(e)- «խոնավացնել, թացացնել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *wē-skh-` *auē-k'u-)
«խոնավացնել, թացացնել, հոսել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
avatā
«ջրհոր»
լատվ.
auots
«աղբյուր»
հ. իռլ.
a(i)ce
«ջուր»
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՍԻՆ «մի հեղուկաչափ՝ կես լիտրանոց շիշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βίσσιν «շիշ»
Մատենագիտություն
H. AG 343; Աճ. ՀԱԲ 440
Էջ 127, սյունակ 1 Էջ 127
ԲԷԹ (բեթ(ս) «սափոր») «մի հեղուկաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βαίθ
փոխատու լեզու՝ եբր. bath
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 446
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՅՌ I (գառ, գեռ, գոռ), -ի, -ից «ցեխ, տիղմ, աղբ, կեղտ, փսխուք, փսխունք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(a)uer- «ջուր, անձրեւ, գետ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ursii- (*uerio-))
Արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայռիլ, գառալիր, գայռ(ան)ոց, գեռաթաթախ, զգայռ(-ի), զգառ, զգեռ, զգայռն, զգառիլ, զգայռութիւն, զգայռումն, անզգայռել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
var, vari
«ջուր»
ավ.
var-
«անձրեւ»
ալբ.
hur-dhe
«ջրափոս, ճահիճ»
կիմր.
gwer
«ճրագու»
լատ.
urina
«մեզ»
հ. իռլ.
vari
«հեղուկ, ջուր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 80; Ջահ. ՀԼՊ 114
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԷՋ (գէճ) -ոյ (գէճ) «խոնավութիւն, թացութիւն, խոնավ, բաց, վավաշոտ, ցանկասեր, ականջի կեղտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guheid- «հեղուկ, խոնավ» (անմիջական նախաձեւ՝ *guhoidhio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *guhoidhio-` *guheid- «հեղուկ, խոնավ» արմատից: հմմտ. հ. սլ. židŭkŭ «հեղուկ, ջրիկ» (հայ-սլավոնական զուգաբանություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիջութիւն, գիջագոյն, գիջակն, գիջագործ, գիջալից, գիջին, գիջանալ, գիժագոյն, գիժական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
židŭkŭ
«հեղուկ, ջրիկ» (հայ-սլավոնական զուգաբանություն)