Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 12 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 208, սյունակ 1 Էջ 208
ԴՕՐԻՔՍ «վտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ρύαξ «հեղեղ»
(տալիս է ρύαξ «հեղեղ» բառը, բայց չի բացատրւում դօ-ն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 698
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԽՈՄ (-ի, -աց) (խոխում, խոհում, սխալմամբ` խոխումն` ԲՀ) «խոր ձոր, ձորձոր, առվամեջ, հոսանքի անցած տեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խեթ. hunhumarri «հոսանք, հեղեղ, ալիք»
փոխատու լեզու՝ խեթ. hunhuan «հոսանք, հեղեղ, ալիք»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 386) բխեցնում է կովկասյան աղբյուրից (խումից), բայց հավաստի զուգահեռներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոխոմել, խորախոխոմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 386
Էջ 368, սյունակ 1 Էջ 368
ԾՈՒՓ (ծուպ) «ծփանք, ալեծածանություն, ներքին անհանգստություն, խուզարկություն, քննություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'eub- «ծփալ, ալեկոծվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ub-)
եթե ճիշտ է համեմատությունը ռուս. зыбь «ալեծածանություն, ծփանք» բառի հետ։ Հնարավոր է պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն լինելը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծփել, ծփանք, ծփանի, ծփալի, ծփալից, ծփական, ծփին, ծփումն, ծփոց, անծուփ, բազմածուփ, գեղածփիլ, երկրածուփ, յարածուփ, հեղեղածուփ, ծովածփանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
зыбь
«ալեծածանություն, ծփանք»
Մատենագիտություն
Սարաջեւա, ԱՍԼՍՊ 24
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՒԼ «կլանում, կուլ տալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel- «կլանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷl̥-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կլանել, աշխարհակուլ, ծովակուլ, ջրակուլ, ջրհեղեղակուլ, դժոխակուլ, ամենակուլ, գիշերակուլ, դժուարակլանելի, լեռնակուլ, ձկնկուլ, ընկլնուլ, ընկլումն, ընկլուզումն, ընկլուզիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δέλεαρ
«խայծ»
լատ.
gula
«կոկորդ, որկրամոլութիւն»
ռուս.
глоток
«կում»
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 655
Տե՛ս նաեւ
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐ II «կեր, անասնակեր, ապրուստ, շահ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «կլանել, ուտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷ(ə)r-)
արմատից, որտեղից` կեր (տե՛ս), այլեւ` բալթ. *gurtla, պրուս. gurcle «կոկորդ», ռուս. жрать «խժռել» եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր, կերակրել, կերակրիչ, կերակրչութիւն, գազանակուր, գետակուր, գերեզմանակուր, դեղակուր, ձովակուր, տատանակուր, վաճառակուր, ջրհեղեղակուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բալթ.
*gurtla
պրուս.
gurcle
«կոկորդ»
ռուս.
жрать
«խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459; Աճ. ՀԱԲ 575, 665; Pok. IEW 474
Տե՛ս նաեւ
Էջ 456, սյունակ 1 Էջ 456
ՀԵՂ «թափել, լցնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «լցնել, թափել, հոսել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեղու, հեղուած, հեղուկ, հեղումն, մշտահեղ, բազմահեղ, արիւնահեղ, հեղեղ, հեղեղել, հեղեղատ, հեղեղատել, հեղեղաշատ, հեղեղաջուր, ջրհեղեղ, հեղուկաչափ, հեղեղանման, զեղալ, զեղումն, բազմազեղ, բազմազեղումն, հանկարծազեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
pilti
«թափել, լցնել»
ռուս.
поло-водье
«վարարում, հորդութիւն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 76; Pok. IEW 798
Տե՛ս նաեւ
Էջ 601, սյունակ 1 Էջ 601
ՈՂՈՂԵԼ «ողողել, հեղեղել, ցողել, պարզաջրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափել, հոսել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-ի կրկնաւոր ձեւ)
*pol-ի կրկնաւոր ձեւ՝ *pel- «թափել, հոսել, լցնել» արմատից, որից նաեւ հեղուլ, հեղեղ (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողողիչ, ողողեալ, ջրողող
Տե՛ս նաեւ
Էջ 601, սյունակ 1 Էջ 601
ՈՂՈՎԹ (որովաթի) «հեղեղ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
նոյնը ողող բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 669, սյունակ 1 Էջ 669
ՍԱՍՏ (-ի, -ից) «սաստում, հանդիմանութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ās- «հանդիմանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ǝsti-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաստել, սաստիկ, սաստիլ, սաստկանալ, սաստկութիւն, անսաստ, անսաստել, մեծասաստ, հեղեղասաստ, իշխանասաստ, թագաւորասաստ, սաստկացուցիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
śisti-
«պատիժ, հրաման» (ավելի նոր՝ śasti-)
Մատենագիտություն
H. AG 488; Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 703, սյունակ 1 Էջ 703
ՎԱՅՐ (-ի, -աց) (ուշ` նաեւ -ից, -ու) «դուրս, վայր, տեղ, ցած, պահ, փոքր ժամանակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վայրաբնակ, վայրագ, վայրի, վայրիկ, վայրենի, վայրաբար, վայրկեան, իջավայր, դաշտավայր, բացավայր, դիրավայր, հեղեղավայր, դժվարավայր, լեռնավայր, իջավայր, գլխիվայր, զառիվայր, ընդվայրընկեցիկ, ընդվայրախաւս, ընդվայրաբոյս, վայրաշարժ, վայրկենաբար, վայրկենական, վայրկենապես