Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 11 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՐ I -ոյ (ուշ՝ հարաւր) «հողը վարելու գործիք՝ արոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arə- «վարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *arətrom-) *-trom գործիքանիշ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւրադիր, արաւրադրել, արաւրածիգ, արաւրավար, արաւրել, կրկնարաւր, երեքնարաւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρατρον
լատ.
aratrum
մ. հոլ.
arathar
«արոր, գութան»
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 350
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԵԳ (-ի) (արագ-, արեգն) «արեւ, արեւելյան, հայոց տոմարի 8-րդ ամիս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *reu- «կարմիր > արեւ»
«արեւ», արեւ, -ու, յ-ոջ «արեւ, արեւի լոյս, կեանք» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեգաւէտ, արեգնապաշտ, արեգունի, արեգնափայլ, արեգդէմ, արեգնածաւալ, արեգակն, արեգնակէզ, արեգնատենչիկ, յարագէյ, արեգնակէզ, արեւելք, արեգնակնակ, արեւմուտք, արեւագալ, արեւածայրք, արեւապաշտ, արեւկայ, յարեւացուցանել, արեւորդի, արեւանկ, արեւոտ, արեւահայեաց, արեւահար, արեւահարութիւն, արեւելահարաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
raví
«արեւ»
Մատենագիտություն
H. AG 424; Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՐՈՒՄ (-այ) «հարավ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. darōm
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 640
Էջ 263, սյունակ 1 Էջ 263
ԹԵՄԱՆ «միջօրէ, հարաւ, հարաւային քամի» (աստվածաշնչային)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. tēmān
Ս. գրքում գործածուած է իբրեւ հատուկ անուն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 172
Էջ 345, սյունակ 1 Էջ 345
ԽՈՐՇԱԿ -ի, -աց (կա նաեւ խորշ) «հարաւային տաք քամի, տոթ, տապ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. hōšāk «չորացնող»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. զրադ. պհլ. hōšāk (-ր-ի յաւելում ինչպէս բոշակ > բորշակ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորշակահար, խորշակահարութիւն, խորշակառ, խորշակայեցող, բազմախորշակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
եբր.
harīšī
Մատենագիտություն
Bailey DKS 494; Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՄՆ -ան, -անք, -անց (կողմ) «կողմ, կողք, երկիր, երկրամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ծագում է կող բառարմատից՝ -մն վերջածանցով (հին կազմութիւն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողմանոց, կողմանիլ, ընկողմանիլ, միակողմանի, կողմնիլ, կողմնապահ, կողմնակի, կողմնափակ, կողմնակալ, լեռնակողմն, միակողմն, արեւելակողմն, հարավակողմն, լանջակողմն, ծովակողմն, դաշտակողմն, կողմիլ, կողմապահ, երկակողմ, ձախակողմեան, աջակողմեան, կողմնացույց, անկողմնակալ, անկողմնապահ
Մատենագիտություն
H. AG 422; Աճ. ՀԱԲ 622
Էջ 450, սյունակ 1 Էջ 450
ՀԱՐԱՒ (-ոյ) «հարավ, հարավակողմ, հարավային քամի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «առաջ» (անմիջական նախաձեւ՝ *perə-uo-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարաւային, հարաւակողմ, հարաւակոյս, հարաւացոյց, արեւելահարաւ, արեւմտահարաւ, հարաւ-արեւելք, հարաւ-արեւմուտք, հարաւահայաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paurva-
«առաջին, հարավային»
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԱՒՐ (ուշ` արօր) «երամ, խումբ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարօրանալ
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒՍԻՍ (-ոյ) (հիւիս, հիւսիւսի, հիւսիս, հիւսիւի, հւսւս) «հիւսիս, հիւսիսակողմ, հիւսիսային քամի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seuke
հ.-ե. արմատ՝ *kiio- «հակառակ կողմում ընկած»
կապակցութիւնից՝ ի հակադրութիւն հարաւ-ի (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւսիսանալ, հիւսիսակողմ, հիւսիսափայլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՂՄ (-ոյ, ուղ՝ հգն. -ունք) «հողմ, քամի, աշխարհի կողմ, դեղնացաւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *onəmo- «շնչել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հողմաբ-ք, հողմաշարժ, հողմաշունչ, հողմավուն, հողմեղէն, հողմակոծ, հողմակնութիւն, հողմընդդէմ, խաւարահողմ, հարաւահողմ, մոլորահողմ, հողմաղաց, հողմարգել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άνεμος
«հողմ, քամի»
լատ.
anima
«հոգի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 112; Pok. IEW 39