Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 545 բառահոդված (էջ 1/55)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 21, սյունակ 1 Էջ 21
ԱԴԱՐՈՐ «մի տեսակ գոհար կամ մարգարիտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. durra
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 81
Էջ 26, սյունակ 1 Էջ 26
ԱԼԼԻԼՈՒՔԻԱՅ «փոխհարաբերություն, կապակցություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀλληλουχία «փոխհարաբերություն, կապակցություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 94
Էջ 26, սյունակ 1 Էջ 26
ԱԼՆԱՀԱՐԻ «մի բույս» (բնագիտական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. al-nahr «սպիտակ խաղող»
արաբ. աղբյուրից՝ թերեւս al-nahr «սպիտակ խաղող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 27, սյունակ 1 Էջ 27
ԱԽԵՍՏ «պատի պահարան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրսկ. āqišta
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 97
Էջ 28, սյունակ 1 Էջ 28
ԱԽՍԹԱՄԱՐ «մի հարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թյուրքական axsor «հովատակ»
Փոխառություն թյուրքական աղբյուրից:
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՆՋ-Ք (ականջներ) (ունկն բառի հոգնակին՝ հին երկակից) «ականջներ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Հավանաբար բնիկ հնդեւրոպական, բայց ճիշտ ձեւի վերականգնումը դժվարություններ է հարուցում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականջալուր, ականջատ, ականջամուտ, մեծականջ, մկնականջ, ականջեմ, սականջեմ, սկանջ(ն)ել, շականջանամ, շականջանեմ, ականջախոտ, ականջուկ, ակնտակ, ակնետուկ
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿՆ (հգն. աչ-ք, այլեւ -ունք, -անթ) «աչք, հույս, փոս, ական, աղբյուրի ակ, թանկագին քար, բողբոջատեղ, խաչափայտի միջնակետ, ձովաժժմակ», նոր՝ «անիվ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷ-n-) ակն
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷi-) երկակի թիվ -> աչք
-n-ով հիմքի համար հմմտ. հ. հնդկ. սեռ. aksnak երկակի ձեւի - kṷi > չ անցման համար հմմտ. սլավ. oči (ռուս. очи):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականել, յականել, զականել, ականողիք, ականատես, ականաւոր, ականի, միականի, ակնհար, ակնածու, ակնահաճոյ, ակնակայիճ, ակնարկել, ակնդի, ակնիտ, ակնկոր, զիջակն, խայտակն, կորակնել, չարակն, ակնկալութիւն, անակնկալ, ակնահաւատ, ակնանմամ, ականոց, ականատ, ակնատ, աղբերակն, ակնաղբիւր, ականակապ, ականակերպ, ականակիտ, ակնագործ, ականագոյն, ոսկեակն, ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aksnak
սեռ.
համագերմ.
augō(n)
պրուս.
agins
սլավ.
oči
ռուս.
очи
Մատենագիտություն
H. AG 413; Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀ (ահի-, արհ-), -ի, -ից «վախ, սարսափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական āhr
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āhr (’hl), մնք. պ. ’hr’s’d «վախեցած, զարհուրած»։ (ամբողջությամբ փոխառվա՞ծ, թե՞ հայկական կազմություն), արհաւիրք (առանց ք-ի ամբողջությամբ փոխառվա՞ծ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ահաբեկ, ահագին, ահարկու, ահաւոր, ահեղ, (յ)ահել, զահանդիլ, ահազանգ, ահեղաձայն, ահեղասաստ, ահագնանալ, ահագնադղորդ, ահիպարանոց, ահիասարսափ, արհաւիրք, (զ)արհուրանք, զարհուրիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 513
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀԱՐ ««նոթի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ՝ սովահար բառի վերջին մասը (Ակինյան) կամ Ահարոն անվան կրճատագիր ձեւ՝ աղճատված մեկնությամբ («նոթի») ստացված ձեւ (Ամալյան)
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՂ (ալ-), -ի, -ից «աղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sal- «աղ» (անմիջական նախաձեւ՝ *sal-, *sali-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *sal-, *sali- «աղ» արմատից. հմմտ. հնդկ. sal-ilá «աղոտ», հուն. αλς, լատ. sal, ռուս. соль, «աղ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաջուր, անաղ, անալի, ալանահամ, աղկեր, յաղել, աղահար, աղահատ, աղի, աղութիւն, աղադել, աղաղող, աղիկ, աղուհաց, աղուհացք, աղդմի, աղապետ, աղպետ, աղարտ, աղարտել, աղու, աղուտամագ, աղուանալ, աղուաղ, աղաւաղ, աղվաղ, աղաղ, աւաղաղ, աղուդ-մաղուդ, աղուտոր, աղուտորութիւն, աղէկ, աղուեակ, աղածրի, աղարծի, աղեբար, աղալեզու, աղեգոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
sal-ilá
«աղոտ»
հուն.
αλς
«աղ»
լատ.
sal
«աղ»
ռուս.
соль
«աղ»
Մատենագիտություն
H. AG 414; Աճ. ՀԱԲ 116; Pok. 878
Տե՛ս նաեւ