Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 103 բառահոդված (էջ 1/11)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 28, սյունակ 1 Էջ 28
ԱԾԵԼ «բերել, տանել, շարժել, վերածել, պատել, լցնել, խփել, կատարել, անել, ավելացնել, բռնել, կտրել, սափրել, նվագել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ածելել, ածողել, ածանցիլ, առածանել, արտածել, վերածել, խորհրդածել, ներածութիւն
Էջ 113, սյունակ 1 Էջ 113
ԲԱՀ (-ու, ուշ՝ -ի, -ից) «բահ, երկաթե թի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «սուր գործիքով գործել՝ ծակել, կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhr-ti- կամ *bher-ti-)
Հայերեն ա-ով ձեւը սովորական չէ, եւ հնարավոր է ենթադրել իրանական աղբյուր, ինչպես մահ բառի դեպքում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բահաւոր, բահել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φάρος
«գութան»
լատ.
forō-, āre
հ. վ. գ.
boron
«ծակել»
ռուս.
борона
«ցաքան»
ռուս.
брить
«ածիլել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 392-393
Էջ 126, սյունակ 1 Էջ 126
ԲԵՐԱՆ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց) «բերան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «սուր գործիքով գործել՝ ծակել, կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhereno-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերանաբաց, բերանակապ, բերանապարիշտ, բերանացի, բերանաբացել, շնաբերան, սրաբերան, կիսաբերան, միաբերան, գայլաբերան, դաշտաբերան, ըմբերանել, *ընդբերանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
burnà
«բերան»
բուլղ.
berna
«շրթունք»
ալբ.
brime
«անցք»
մ. խոլ.
bern(a)
«ճեղք, բացվածք»
Մատենագիտություն
H. AG 429; Աճ. ՀԱԲ 442; Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՐ «բոր (հիւանդութիւն), բորոտութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-)
փոխատու լեզու՝ սողդ. βr'wk'
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» արմատից։ ավելի հաւաստի է համարում բխեցնել իրանական աղբիւրից` իբրեւ վկայութիւն բերելով սողդ. βr'wk' բառը` ըստ Գոբյոյի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորոտ, բորոտութիւն, բորոտիլ, բորոտանալ, բորութիւն, քած բոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhárvati
«կրծում է, ծամում է, ճարակում է»
հայ.
բիր
հուն.
*φάρω
«ճեղքել, մանրել»
լատ.
forō
«ծակել»
լատ.
feriō
«խփել, հրել, ծակել, ճեղքել»
լիտվ.
berrt
«սրորել» իմաստի համար` հմմտ. լատ. scabō «քերել» եւ scabies «բոր, քոս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 475
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՐԴ(-) (բուրդ, -ոյ) «մաս, կտոր, պատառ», «բուրդ, գեղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bherdh- «կտրել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրդել, բրդոն, ջարդ(ու)բուրդ, բրդեայ, բրդեղէն, բրդագործութիւն, բրդ(ա)գզել, բրդեղ, բրդոտ, բրդոտել, բուրդիկ, բրդալի, բրդաճանճ, բրդակալել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bardhaka
«կտրելուկ, խուզելուկ»
հուն.
πέρθω, πορθέω
«քանդել, ավերել, ամայացնել»
հ. իռլ.
bard
«եզր»
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆ «դանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dā-na
իրանական աղբյուրից՝ *dā-na (հնդեւրոպական *dā- «բաժանել, կտրել»)։
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆԱԿ (-ի, -աց) «կտրելու գործիք, դանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dānak
իրանական աղբյուրից՝ *dānak < *dāna-ka- (հնդեւրոպական *dā- «բաժանել, կտրել»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանակագիտ
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 187, սյունակ 1 Էջ 187
ԴԱՐԱՊ «դրամանոց, փողանոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. darb «փող կտրել»
արաբ. darb «փող կտրել» արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 634
Էջ 214, սյունակ 1 Էջ 214
ԵՂԻՃ (աղիճ, աղիջ, եղինջ, աղինջ, աղինճ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատի հետ՝ *klidio- (որպես «կտրող, ծակող»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղիճիկ
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԷԹ (երեք) «հալումաշ, նիհար, ցամաքած» եւ «ճեղքված, ճաքճաքած (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *krei-t-)
Եթե ընդունելի է երկրորդ իմաստը, ապա, թերեւս, ծագում է հնդեւրոպական *krei-t-ից` *(s)ker- «կտրել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երթանալ