Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 21 բառահոդված (էջ 1/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՈՓԵԼ «դոփել, ոտքը գետնին խփել, կոփել, բախել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
տոփել բայի (տե՛ս) բարբառային ձայնեղացած ձեւը: Աճառյանը համարում է բնաձայնական կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոփիւն, դոփումն
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 688
Տե՛ս նաեւ
Էջ 206, սյունակ 1 Էջ 206
ԴՐԱՄ -ի, -ից, -ոյ (°) «մի կշռաչափ՝ կես սիտող, դրամ, փող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dram
փոխատու լեզու՝ հուն. δραχμή
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրամաժողով, դրամակշիռ, դրամակոփ, դրամել, դրամիկ, երկդրամեան, կնքադրամ, դրամագետ, դրամագիտութիւն, դրամագլուխ, դրամանենգ, դրամաշորթ, դրամապանակ, դրամաբուն, դրամարկղ, դրամափոխ, դրամափոխութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 145; Աճ. ՀԱԲ 692
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱԿ (-ի, -աց) (հին՝ թակն) «փայտ, մուրճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teg- «ձող, մահակ, կոպալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tǝg- (*tǝg-no-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թակակոփ, բակնակոփի, բակաղ, բակաղակ, բակաղաղ, բակեղն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tignum (<*tegnum)
«շինափայտ, գերան»
հ. վ. գ.
stechho
«կոպալ, գաւազան. ցից»
հ. շվեդ.
staki
«ձող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142; Pok. IEW 1014
Էջ 274, սյունակ 1 Էջ 274
ԹՈՒԽ III «խփում, խփելը. թխում, թխելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teu-k- «հրել, խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tukh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխել, հացթուխ, եփթուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τυκος
«քարակոփ գործիք, կացին»
հուն.
τυκιζω
«կոփել, տաշել»
հ. վ. գ.
dūhen
«սեղմել, տաշել»
լատվ.
tukstēt
«թխկացնել»
ռուս.
ткнуть
«հրել, խփել»
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՈՓ -ոյ (խոբ) «խոփ, գութանի կամ արորի երկաթյա մաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ (s)kep-, *(s)kap- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khopho-)
խ/կ հերթագայությունը թերեւս առկա է խոփ/կոփել ձեւերի մեջ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 423-424) հնարավոր է համարում բխեցնել կովկասյան աղբյուրից՝ նշելով վրաց. xopi, xophi, մեգր. xopi, xobi, xophi «թի», կուր. hob «բահ» զուգահեռները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոփակալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
kāf
«ճեղք»
ալբ.
kep
«տաշել, փորել»
հուն.
κοπτω
«խփել, կոփել, կտրել, փշրել»
հուն.
κοπευς
«հատիչ, դուր»
ռուս.
копать
«փորել»
ռուս.
копье
«նիզակ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 423-424
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՏԻՏ «գիրկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ կովկասյան (քարթվելական)
Կրկնավոր կազմություն, թերեւս կովկասյան (քարթվելական) աղբյուրից փոխառված արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտտել, խտտակոփս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
xutva, xutili
«գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428-429
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՓ- (կափ «թակ») «փակում, խփում, զարկում, կպչում, բռնում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gabh- «բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gaph-) բնաձայնական երանգի
հ.-ե. արմատ՝ *kap- «բռնել»
բնաձայնական երանգի *gaph- *gabh- «բռնել» եւ *kap- «բռնել» տարբերակների կողքին: *gab- տարբերակից է հայ. կապ: Աճառյանը կապում է խափ, խուփ ձեւերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կափել, կափատր, կափացումն, կափշիլ, կափումն, կափիոն, կափատել, կափուլ, կափկափել, կափկափումն, կափարիչ, կափիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կոռն.
gavel
«բռնում, պահում»
ալբ.
kap
«բռնել»
հուն.
καπτω
«կլանել»
լատ.
capiō
«բռնել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ) 562
Տե՛ս նաեւ
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈԿՈՐԴ (-ի) «կոկորդ, խոշակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «կլանել, կոկորդ» Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն՝ բնիկ հնդեւրոպական *gʷer- «կլանել, կոկորդ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկորդել, կոկորդալի, կոկորդալիր, կոկորդախոս, կոկորդակիր, կոկորդակոփ, կոկորդային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կեր
հայ.
կուր
պրուս.
gurcle
ռուս.
горло
«կոկորդ»
լատ.
gurgulio
կրկնավոր
հ. վ. գ.
querka
«կոկորդ»
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 619
Էջ 420, սյունակ 1 Էջ 420
ԿՈՊ (կոփ), ուշ` -ոյ, -ի, -ից «կոպ, աչքի կափարիչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh- «բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gab-) տարբերակ
կապ ունի հնդեւրոպական *ghabh- «բռնել» արմատի *gab- տարբերակի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կապ
հայ.
կափ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 420, սյունակ 1 Էջ 420
ԿՈՊԱՐ (բրբ. կոպառ, կուպար, կոփար) «սահման»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
բրբ. «արահետ, կածան»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոպարական, կոպարաւոր