Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 249 բառահոդված (էջ 1/25)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 19, սյունակ 1 Էջ 19
ԱԲՐԱՅ II «բարկություն» (ԲՀ՝ «բարկացումն»)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. ’ebrā
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 344
Էջ 19, սյունակ 1 Էջ 19
ԱԳԱՆ «ժրաջան, արագաշարժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *auē «ջանալ, ճիգ գործել» (անմիջական նախաձեւ՝ *aueno)
Բաղադրություն՝ անագան (Աճառյան, ՀԱԲ 1, 75, նշանակության տարբերության պատճառով կապը ժխտում է)։ Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *auē «ջանալ, ճիգ գործել» արմատի հետ, որի վերականգնումը այնքան էլ հավաստի չէ (*aueno> ագա՞ն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անագան
Մատենագիտություն
Աճառյան, ՀԱԲ 75
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴ (աստ) «լուր, տեղեկութիւն, զգացողութիւն, ազդեցութիւն, ազդեցիկութիւն, կարողութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *past «ամուր»
փոխատու լեզու՝ հ. պ. azdā
փոխատու լեզու՝ պրթ. azd
փոխատու լեզու՝ մ. պ. azd
թերեւս աստ գրութեամբ ձեւերը ծագմամբ տարբեր են ազդ-ով ձեւերից եւ ծագումն են հ.-ե. *past «ամուր» արմատից, որից նաեւ հայ. հաստ «ամուր. հաստ» բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազդել, ազդարար, ազդելի, ազդոյ, աստոյ, ազդու, աստու, աստետր, աստի(ն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 85-86
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԲԱԲԵԿ «ջուկների ժամանակ), դաստիարակ, խնամակալ»»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արեւել. թյուրք. atabeg
փոխատու լեզու՝ չաղաթ. atabeg
հմմտ. արեւել. թյուրք. atabeg, չաղաթ. atabeg
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աբաբեկություն
Մատենագիտություն
H. AG 261; Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՈՒԹ (բրբ. «փոքր թոնիր») «վառարան, օջախ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *egnis- / *ognis- «կրակ» նախաձեւի հետ:
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀԵԱԿ -ի, -աց «ձախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
իրանական աղբյուրից, թեեւ բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ. ավ. haoya «ձախ» (հնդեւրոպական *seuio)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ահեկակողմն, ահեկան, ահեկեայ, ահեկիք, ահեկին, ահեկութիւն, ահկութիւն, ահեկորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
haoya
«ձախ»
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀՈԿ «արատ, թերություն, պակասություն, հանցանք, վնաս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական āhōk
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āhōk
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ահոկել, ահոկութիւն, անահոկ
Մատենագիտություն
H. AG 95; Աճ. ՀԱԲ 114
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱՄԱՍՈՒԿ «խառնակություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *alhə-mo-
Հավանաբար կազմված է աղամ- եւ աս-ուկ բաղադրիչներից, որոնցից առաջինը թերեւս կապված է աղաւաղ բառի հետ (< *alhə-mo-(?) հնդեւրո...
Տե՛ս նաեւ
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
ԱՂԿԱՂԿ (-ի, -աց) (անկաղկ) «թշվառ, խեղճ, աղքատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *elg- «թշվառ, խեղճ, աղքատ, կարիքավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *lg-l-) Կրկնավոր բառ
Կրկնավոր բառ՝ հնդեւրոպական *lg-l- նախաձեւից՝ *elg- «թշվառ, խեղճ, աղքատ, կարիքավոր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղկաղկիլ, աղկաղկութիւն, անկաղկութիւն, աղկադկուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
elki
«քաղց»
լիտվ.
elgtis
«մուրալ»
լիտվ.
elgeta
«մուրացկան»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 310; Աճ. ՀԱԲ 132
Տե՛ս նաեւ
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
ԱՂՄՈՒԿ (-ի, -աց) «շփոթ, իրարանցում, (նոր) ժխոր, աղմուկ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղմկել, աղմկութիւն, աղմկարար, աղմկիչ, աղմկալի(ց), աղմկայոյզ