Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 86, սյունակ 1
ԱՐԲ
«գինարբուք», արբ- «խմել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *srebh-
«ծծել, կլանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *srbh-` *srebh-, *srobh-)
Բաղադրություններ` արբանել (լրացնում է ըմպել բայի պակասավոր ժամանակները` արբի, ա՛րբ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արբանել,
արբենալ,
արբիլ,
արբեցութիւն,
գինարբուք,
գինարբու,
ջրարբիլ,
դառնարբոյց,
հարբեցութիւն,
հարբել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ροφάω
լատ.
sorbeō
«ագահորեն ծծել, կլանել»
լիտվ.
sribli
«մեծ կում անել, խապշտել»
Մատենագիտություն
H. AG 423;
Աճ. ՀԱԲ 299
Էջ 259, սյունակ 1
ԹԱՐԱԲԱՆԵԼ
«պատսպարել» կամ «շունչ առնել»
Ստուգաբանություն (անստոյգ, ծագումն անհայտ է)
ԲՀ՝ «պատսպարել կամ զոգի կլանել»։
Էջ 299, սյունակ 1
ԼՆԴԵԼ
«խնոցահարել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *li-n-dh-
«լպրծուն, սահել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)lei-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լնդած,
լնտուք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
fra-slindan
«կլանել»
իմա՛ «սահեցնել»
գ.
schlendern
«դես ու դեն ման գալ, թափառել»
Էջ 348, սյունակ 1
ԽՈՒՄ
I
«խմում, խմելը, ըմպում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuem-
«ծծել, խալշտել, կլանել, կուլ տալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kuhom-)
*k>*kh անցումով
Սրա մասին է թերեւս խոսում նաեւ խ/կ հերթագայությամբ պահպանված կում արմատը: Քիչ հավանական է Աճառյանի կարծիքը (ՀԱԲ 2, 418) կովկասյան աղբյուրից փոխառություն լինելու մասին՝ քիչ հավաստի (միայն վրացական) զուգահեռներով՝ վրաց. xma «առնել, ընդունել, վերցնել», xmeva «ուտել խմել», ընդ որում սրանց հետ է կապում նաեւ խոխոմ-ը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խմել,
խմումն,
գինեխում,
բազմախմութիւն,
զարբխում,
ջրխմիկ,
բրբ. խխում,
խխմել,
խխմուկ,
խխխիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
camati, camatī
«ծծում է, խալշտում է»
պ.
camidan
«խմել»
հայ.
քիմ-ք
Մատենագիտություն
Ջաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 119;
ՀԱԲ 418
Տե՛ս նաեւ
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՓ-
(կափ «թակ»)
«փակում, խփում, զարկում, կպչում, բռնում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gabh-
«բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gaph-)
բնաձայնական երանգի
հ.-ե. արմատ՝ *kap-
«բռնել»
բնաձայնական երանգի *gaph- *gabh- «բռնել» եւ *kap- «բռնել» տարբերակների կողքին: *gab- տարբերակից է հայ. կապ: Աճառյանը կապում է խափ, խուփ ձեւերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կափել,
կափատր,
կափացումն,
կափշիլ,
կափումն,
կափիոն,
կափատել,
կափուլ,
կափկափել,
կափկափումն,
կափարիչ,
կափիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կոռն.
gavel
«բռնում, պահում»
ալբ.
kap
«բռնել»
հուն.
καπτω
«կլանել»
լատ.
capiō
«բռնել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ) 562
Տե՛ս նաեւ
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՐ
(-ոյ)
«ուտելիք, կերակուր, գավառ, թեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«կլանել, ուտել»
Արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր,
կերիչ,
կերակրիկ,
կերող,
կերակրիչ,
կերեւուրաց,
կերութիւն,
կերդի,
կերեցուրի,
շատակեր,
մսակերութիւն,
արմատակեր,
կաթնկեր,
խոտակեր,
գիշակեր,
մարդակեր,
ընդակեր,
ընթրեկեր-ք,
ժանգակեր,
անկերակուր,
գաղտակեր,
գայլակեր,
դալարակեր,
երդմնակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
giráti
«կլանում է, ուտում է»
հուն.
βορά
«կեր, ճարակ»
լատ.
vorō
«կլանել, խժռել, ճարակել»
ռուս.
жерать
«խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 575
Տե՛ս նաեւ
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐԿԵՐԻԼ
«խսպոտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«խսպոտ կանչել»
Բաղադրութիւն (նոր)՝ կերկերում, կերկերուն: Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն՝ բնիկ հնդեւրոպական *ger- «խսպոտ կանչել» արմատից, որտեղից՝ «կռունկ» նշանակող բառեր։ Աղայանը համեմատում է հուն. γαργαρίζω «ողողել (կոկորդը)» բայի հետ՝ *gʷer- «կլանել» արմատից, որ քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերկերում,
կերկերուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jaratē
«աղմկում է, հնչում է»
հ. հնդկ.
jarā
«ճիչ, աղմուկ»
հ. վ. գ.
carrōn
«ճռնչալ»
մ. ն. գ.
kerren, karren
«ձայն հանել, ճռնչալ, ճռռալ»
նորվ.
karra
«կչկչալ, կռկռալ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 83;
Pok. IEW 476
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈԿՈՐԴ
(-ի)
«կոկորդ, խոշակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«կլանել, կոկորդ»
Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն՝ բնիկ հնդեւրոպական *gʷer- «կլանել, կոկորդ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկորդել,
կոկորդալի,
կոկորդալիր,
կոկորդախոս,
կոկորդակիր,
կոկորդակոփ,
կոկորդային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կեր
հայ.
կուր
պրուս.
gurcle
ռուս.
горло
«կոկորդ»
լատ.
gurgulio
կրկնավոր
հ. վ. գ.
querka
«կոկորդ»
Մատենագիտություն
H. AG 460;
Աճ. ՀԱԲ 619
Էջ 422, սյունակ 1
ԿՈՐ
III
«կորուստ, փչացում»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *g^er-
«կլանել, կոկորդ, անդունդ»
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *g^er- «կլանել, կոկորդ, անդունդ» արմատի հետ։ Ենթաշերտային բա՞ռ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորնչիլ,
կորուսանել,
կորնչումն,
կորուստ,
կորուսիչ,
կորստախառն,
կորստական,
անկորուստ,
երախտակորոյս,
խորհրդակորոյս,
համակորոյս,
հետակորոյս,
մտակորոյս,
շնորհակորոյս,
դաշնակորոյս,
կանխակորուստ
Էջ 425, սյունակ 1
ԿՈՒԼ
«կլանում, կուլ տալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel-
«կլանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷl̥-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կլանել,
աշխարհակուլ,
ծովակուլ,
ջրակուլ,
ջրհեղեղակուլ,
դժոխակուլ,
ամենակուլ,
գիշերակուլ,
դժուարակլանելի,
լեռնակուլ,
ձկնկուլ,
ընկլնուլ,
ընկլումն,
ընկլուզումն,
ընկլուզիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δέλεαρ
«խայծ»
լատ.
gula
«կոկորդ, որկրամոլութիւն»
ռուս.
глоток
«կում»
Մատենագիտություն
H. AG 460;
Աճ. ՀԱԲ 655
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։