Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 406 բառահոդված (էջ 1/41)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 19, սյունակ 1 Էջ 19
ԱԲԵՂԱՅ -ի, -ից «վանական. կուսակրոն, ճգնավոր, միայնակյաց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. abīlā
(ուշ՝ հաբեղայ, խաբ-ի հետ բաղարկվելով՝ խաբեղայ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աբեղայակերպ, աբեղայութիւն, աբեղայական, աբեղաթաղ, աբեղութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 299; Աճ. ՀԱԲ 74
Էջ 19, սյունակ 1 Էջ 19
ԱԲԽՈՌ «շրթունք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարսկերեն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 75
Էջ 20, սյունակ 1 Էջ 20
ԱԳԱՊ «վաղ քրիստոնեաների համաճաշկերոյթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγάπη «սէր, ագապ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ագապատեր, ագապատուն
Մատենագիտություն
H. AG 338; Աճ. ՀԱԲ 76-77
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴՐ (աստր), -եր (ուշ՝ -երի, -երաց, -երանք) «զիստ, ոտքի վերնամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ost-dh-ur- (անմիջական նախաձեւ՝ *ozdhur) նախաձեւ
Հիւբշմանի նշած եւ Աճառեանի ՀԱԲ-ում (1, 86) բերուած զուգահեռները (հ. հնդկ. sákthi, աւ. haxti «աճուկ» եւ հուն. ἰσχί, ἰσχίον «ազդր») հայերենից ձեւով շատ հեռու են եւ Pok. IEW-ում (930) բերւում են *(s)keng- արմատի տակ, որ ոչ մի կերպ չէր կարող տալ ազդր: Ջահ. ՀԼՊ-ում (142) կասկածով նշուած հուն. σφύς «ազդր» զուգահեռը եւ վերականգնուած *ost-dh-ur- > *ozdhur նախաձեւը լիովին հաւաստի չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sákthi
«աճուկ»
աւ.
haxti
«աճուկ»
հուն.
ἰσχί, ἰσχίον
«ազդր»
հուն.
σφύς
«ազդր» կասկածով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86; Pok. IEW 930; Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹԵՐԱՅ «մաքրած ցորենից կամ ալյուրից պատրաստած կերակուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀθήρα
Մատենագիտություն
H. AG 339; Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԱՓ «անասնակեր, ավար, կողոպուտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. `alaf
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալափել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 92
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԻԿ «անասնակեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. `aliq
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալկել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 94
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿՆ (հգն. աչ-ք, այլեւ -ունք, -անթ) «աչք, հույս, փոս, ական, աղբյուրի ակ, թանկագին քար, բողբոջատեղ, խաչափայտի միջնակետ, ձովաժժմակ», նոր՝ «անիվ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷ-n-) ակն
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷi-) երկակի թիվ -> աչք
-n-ով հիմքի համար հմմտ. հ. հնդկ. սեռ. aksnak երկակի ձեւի - kṷi > չ անցման համար հմմտ. սլավ. oči (ռուս. очи):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականել, յականել, զականել, ականողիք, ականատես, ականաւոր, ականի, միականի, ակնհար, ակնածու, ակնահաճոյ, ակնակայիճ, ակնարկել, ակնդի, ակնիտ, ակնկոր, զիջակն, խայտակն, կորակնել, չարակն, ակնկալութիւն, անակնկալ, ակնահաւատ, ակնանմամ, ականոց, ականատ, ակնատ, աղբերակն, ակնաղբիւր, ականակապ, ականակերպ, ականակիտ, ակնագործ, ականագոյն, ոսկեակն, ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aksnak
սեռ.
համագերմ.
augō(n)
պրուս.
agins
սլավ.
oči
ռուս.
очи
Մատենագիտություն
H. AG 413; Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՈՒՄԲ (-ի, -ից) «նստելու տեղ, հավաք, հավաքույթ, ժողով, բազմություն, հանդես, ճաշկերույթ, նստատեղ եւ ուտելիք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակմբահոյլ, ակմբիլ, եռակմբաբանոց, բազմակմբանոց
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՏՈՆ «կտտկենի, բանբրվենի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ακτέος
փոխատու լեզու՝ հուն. ακτεα
արհեստական՝ նորակերտում. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 111) «մեկնում է «մի տեսակ ծառի ծաղիկ» առանց հուն. աղբյուրը նշելու»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 111