Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 49, սյունակ 1
ԱՅՊԱՆ
«ամոթ, ծաղր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբերեն 'ayb
«պարսավանք, արատ, թերություն, ամոթ»
վաղ արաբերենից (ասորաբարբառական կոյնեից):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այպանել,
այպանալից,
այպանութիւն,
այպանումն,
այպանակատակ,
այպանել,
այպանաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 149, սյունակ 1
ԳԱՆԳԱԼ
«կատակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. gangal
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 515
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈԶՐՈՒՄ
(գոբոզեն, գոռոզեն, գոբզեն, գոբոզմն)
«կատակ, կատակերգություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: Աճառյանը ( ՀԱԲ 1, 571) նշում է նմանությունը գոռոզեն ձեւի հետ, բայց սրա տարբերակ գոռոզեն-ը բերում է առանձին՝ «կտակ» սխալագրությամբ: Ընդհակառակն, Ամալյանը (ԲՀ 69, 357) չի նշում գոռոզեն-ի՝ գոզրում-ի հետ ունեցած կապը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոզրումական
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 571;
ԲՀ 357
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈՒՍԱՆ
(-ի, -աց)
«երաժիշտ, թմբկահար կին, կատակերգու, միմոս», նոր՝ «աշուղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *gōsān
փոխատու լեզու՝ պրթ. gōsān (gws'n)
փոխատու լեզու՝ պ. kōsān (kūsān)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *gōsān։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուսանական,
գուսանամոլ,
գուսանութիւն,
կատակագուսան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 598;
Գ. Ասատրյան, «Իրան-Նամե» 32-33
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԳ
(-ոյ)
«երգ, բանաստեղծություն, նվագարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *erkuo-
«ճառագայթել, շողալ, հնչել, երգել, գովերգել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *erku-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգել,
երգեցիկ,
երգահան,
երգիչ,
երգեցող,
եղերգութիւն,
քնարերգ,
ողբերգակ,
հագներգութիւն,
կատակերգակ,
նախերգանք,
օրհներգու,
երգահան,
թատերերգակ,
դիւցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
arká
«ճառագայթ, երգ, երգիչ»
խեթ.
arkuāc
«աղոթել»
Մատենագիտություն
H. AG 443;
Աճ. ՀԱԲ 43
Էջ 234, սյունակ 1
ԶԱՒԵՇՏ
«կատակ, երգիծանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
հմմտ. -եշտ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաւեշտաբար,
զաւեշտական,
զաւեշտաբան,
զաւեշտաբանութիւն,
զաւեշտախօս,
զաւեշտաբերթ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 258, սյունակ 1
ԹԱՆԼԻՔ
«նեղություն, պակասություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ չաղաթ. tanlik (tenlik)
(ոչ՝ «հացկատակ»)
Էջ 311, սյունակ 1
ԽԱՂ
I
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու, -ի, -ից)
«խաղ, ծաղր, կատակ, թատրոն, երաժշտական մի ձայնանիշ, հող, շարժում, ընթացք, վազք, արշաւ, խայտալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«քշել, արագ շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khl- (կամ *khəl-))
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kalai «շարժել» բայի հետ։ Խաղալիք-ի խաղ-ը թերեւս կապուած է *(s)k(h)el- «ծռել, հենել, ծուռ» արմատի հետ, որտեղից կան մարմնի մասերի զանազան անուանումներ, որտեղից ծագում է խեղ արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղալ,
խաղալիկ,
խաղալիք,
խաղարար,
խաղազուրկ,
խաղատակ,
խաղաց,
արագախաղաց,
ծանրախաղաց,
բազմախաղաց,
թատերախաղք,
լարախաղացութիւն,
խաղագնդակ,
խաղաթուղթ,
խաղամոլ,
խաղասրահ,
խաղատոմս,
խաղարկութիւն,
թղթախաղ,
նարդախաղ,
խաղտուտ,
խաղտուտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaladati
«ստիպում է, քշում է, տանում է, համարում է»
ալբ.
gil
«բերել, տանել»
հուն.
κελλω
«ափ քշել (նաւը)»
հուն.
κολεα, κολια
«մի պար»
հուն.
κλονος
«իրարանցում, արագ շարժում»
հուն.
κλονεω
«քշել, արագ հալածել»
լատ.
celer
«արագ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 326, սյունակ 1
ԽԵՂ
(-ի, -աց)
(խեղ, խիղ)
««խեղ, խեղված, հաշմ, պակասավոր, մեկ ոտքով կաղ» («գարշ, պիղծ, գազիր»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)el-
«թեքել, ծռել, հենել, ծուռ, շրջված, խեղաթյուրված»
Հնչյունապես լավ չի հիմնավորված կապը կաղ եւ կեղ «ծուռ» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեղութիւն,
խեղել,
խեղաթիւր,
խեղանդամ,
խեղանք,
խեղ(ա)կատակ,
խեղկատակել,
խեղկատակութիւն,
խեղանցել,
խեղբեկ,
խեկբեկ,
խեղկիլ,
խեղկութիւն,
անխեղկեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκολιός
«ծուռ. անարդար, խորամանկ»
հուն.
σκελίς (ատտ. σχελίς)
«հետեւի ոտք, ազդր»
ալբ.
tshale
«կաղ»
լատ.
scelus
«չարագործություն, խարդախություն, դժբախտություն»
հ. վ. գ.
scëlah
«ծուռ»
գ.
scheel
«շիլ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Տե՛ս նաեւ
Էջ 350, սյունակ 1
ԽՊԻՊ
«կզակատակի ուռուցք»
Ստուգաբանություն ()
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։