Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 151 բառահոդված (էջ 1/16)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՍՏԱՆ «ապաստան. ապահովություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *pǝg- «մարմնամասի անվանում» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōg-) հետագա վերաիմաստավորմամբ
Կազմված է այլուստ անծանոթ *ակ արմատից՝ իրանական ծագման -ստան ածանցով։ Եթե հայկական կազմություն է, ապա հնարավոր է ծագումը հնդեւրոպական *pǝg- (*pōg-) մարմնամասի անվանումից՝ հետագա վերաիմաստավորմամբ։
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀ (ահի-, արհ-), -ի, -ից «վախ, սարսափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական āhr
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āhr (’hl), մնք. պ. ’hr’s’d «վախեցած, զարհուրած»։ (ամբողջությամբ փոխառվա՞ծ, թե՞ հայկական կազմություն), արհաւիրք (առանց ք-ի ամբողջությամբ փոխառվա՞ծ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ահաբեկ, ահագին, ահարկու, ահաւոր, ահեղ, (յ)ահել, զահանդիլ, ահազանգ, ահեղաձայն, ահեղասաստ, ահագնանալ, ահագնադղորդ, ահիպարանոց, ահիասարսափ, արհաւիրք, (զ)արհուրանք, զարհուրիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 513
Էջ 32, սյունակ 1 Էջ 32
ԱՀԵԿԱՆ -ի «հայկական տոմարի իններորդ ամիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարթեւերեն āhrakān
իրանական աղբյուրից (պարթեւերենից՝ āhrakān) (<*āϑrakān՝ ātur «կրակ» բառից)
Մատենագիտություն
H. AG 95; Աճ. ՀԱԲ 114
Էջ 37, սյունակ 1 Էջ 37
ԱՂԻՁ ««աղջիկ» (աղիճ «պոռնիկ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pōu- «փոքր» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəliīā (+ջ՞)) *-l- ածանցով
*-l- ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղջիկ, աղջկին, աղջկորդի, աղջկամարդ, աղջկական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πόλος
«մտրուկ, քուռակ. աղջիկ»
գոթ.
fula
հ. խլ.
foli
«մտրուկ, քուռակ»
հայ.
ուլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՇԿՈՐԵԼ (աղշկորել, սխալմամբ՝ աղորկորել) «ստիպել, բռնադատել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քշել, շարժ(վ)ել»
Կազմված է աղ արմատից՝ ուշ շրջանի սաստկական -շկ-որ- (հմմտ. խառնշտորել) բաղադրյալ ածանցով (՞)։ աղ-ը թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *el- «քշել, շարժ(վ)ել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ելանել
հայ.
ելուզանել
հուն.
ελαω
«քշել, շարժել, հալածել, հորդորել»
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄԼԱՃ (ամլէճ) «մի հնդկական ծառ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. amlaj
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 159
Էջ 47, սյունակ 1 Էջ 47
ԱՄՊԱՃ (անպաճ, անապաճ, անապ, անպ) «մի տեսակ հնդկական պտուղ, մանգո»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. anbaj
փոխատու լեզու՝ արաբ. anab
փոխատու լեզու՝ արաբ. anba
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 163
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԲ (-ի, -ից) «հայկական այբուբենի առաջին տառը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άλφα «ալփ»
ձեւափոխությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այբ(ու)բեն, այբեբեն, այբ(բ)ենաւոր, այբաթարց, այբբենարան, այբ(ու)բենական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 165
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴԵՐՁԱՊԵՏ (-ի, -աց) (հանդերձապետ) «պարսկական արքունիքի մի պաշտոնյա՝ հազարապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. andarzpat
ենթարկված հայ. (<իրան.) հանդերձ բառի ազդեցությանը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերանդերձապետ, հանդերձապետութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 99, 179; Աճ. ՀԱԲ 188
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՓԵՂԹ (-ի, -ից) «արջառաջի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)el- «ճեղքել, հանել»
թերեւս հայկական կազմություն է՝ ան- ոչ ժխտական նախածանցով եւ *փեղթ «կտրված (կաշվի) շերտ» բառով, որ կարող էր գալ *(s)p(h)el- «ճեղքել, հանել» արմատից։