Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 35 բառահոդված (էջ 1/4)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԾԻԾ I (բծեծ) «մկնասոխ» (բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս կապուած է բիծ բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԾԻԾ II «ոջիլ» (կենդանաբանական)
Ստուգաբանություն ()
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂԳԵՂ II (գեղաւ(ն) «երգ, գեղգեղանք») «գեղգեղում, դայլայլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel- «ձայն արձակել, կանչել» բնաձայնական արմատ
հ.-ե. *gh-ի անցմամբ գ-ի, ինչպես գեղձ բառում. այլուր *ghe-ն տալիս է ջե-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղգեղել, գեղգեղանք, գեղգեղումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χελιδών
«ծիծեռնակ»
հ. հոլ.
gjalla
«հնչել»
հ. անգլ.
giellen
«գոչել»
հ. իսլ.
gala
«գոչել, երգել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535; Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 163, սյունակ 1 Էջ 163
ԳՁՈՒՁ (գձուժ) «անարգ, նվաստ, համեստ, խոնարհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guhdei- «անհետանալ, կործանվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *guhdio- *guhdei-) կրկնությամբ
կրկնությամբ եւ կծիծ արմատից ազդված։ ընդհանրապես այս արմատի տակ միավորվող ձեւերի հնչյունական փոխհարաբերությունը պարզ չէ, եւ հայերենի գձուժ-ի միացումը կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գձձել, գձձիլ, գձձութիւն, գձձասէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ksināti
«ոչնչացնում է, կործանում է»
հուն.
φθίνω
«ոչնչացնել, կործանել (անանց.), ոչնչանալ, կործանվել»
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼ I (հին՝ դայլ) «ծննդկանի առաջին կաթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)- «ծծել, ծիծ տալ, կերակրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhə-li-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhāru
«ծծող»
հուն.
θηλυς
«կանացի»
հուն.
θηλω
«կանացի կուրծք»
ալբ.
dhallr
«երեսը քաշած կաթ, թան»
լատ.
fēlō
«ծծել»
Մատենագիտություն
H. AG 437; Աճ. ՀԱԲ 611
Տե՛ս նաեւ
Էջ 198, սյունակ 1 Էջ 198
ԴԻ III «ծիծ ուտելը, կաթով սնվելը, սնվելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)- «ծծել, ծծեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhē- կամ *dhī-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիել, դիիլ, դիանալ, դիեցիկ, դիասուն, դիասնունդ, դիեցումն, կովադիաց, ստնդիայ, ստնդեաց, ստնդիել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhāya
«սնող, խնամող, հոգ տանող»
հ. հնդկ.
dhayas-
«ծծելը»
հայ.
դայեակ
<իրան.
հուն.
*θᾶομαι
«ծծել. ծիծ տալ. կթել»
ալբ.
djathε
«պանիր»
հ. իսլ.
dīa
«ծծել»
լատվ.
dēt
«ծծել»
ռուս.
доить
«կթել»
Մատենագիտություն
H. AG 437; Աճ. ՀԱԲ 668
Տե՛ս նաեւ
Էջ 282, սյունակ 1 Էջ 282
ԺՊԻՏ (ժմիտ, ժմբիտ) «քմծիծաղ, ժպիտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Նմանությունը հնդեւրոպական *gʷhemb- «ուրախ ցատկոտել» արմատի հետ պատահական պետք է համարել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժպտիլ, ժմտիլ, ժմբտիլ, ժպտումն, ժպտական, բարեժպիտ, ժպտալից, ժպտուն
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԽԱՆՔ «բարձրաձայն (քահ-քահ) ծիծաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
խախալ (արհեստական բաղադրություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խախալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kákhati
«ծիծաղում է»
հուն.
καγχαζω
լատ.
cachinnō
հ. վ. գ.
kachazzen
«բարձրաձայն ծիծաղել»
ռուս.
хохотать
«քրքջալ»
Մատենագիտություն
H. AG 455; Աճ. ՀԱԲ 316; Pok. IEW 634
Էջ 357, սյունակ 1 Էջ 357
ԾԱՃԻ «ծիծեռնակ (՞)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստոյգ բառ: Ծագումն անյայտ է. թերեւս ծիծառ(ն)-ի բարբառային, փաղաքշական մի ձեւ:
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՂ «ծիծաղ, ծաղր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'el- «պայծառ, զվարթ շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ol-)
արմատից. հմմտ. հայ. ծաղր, ծիծաղ, հուն. γελάω «ծիծաղել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաղել, ծաղրու, ծաղբաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ծաղր
հայ.
ծիծաղ
հուն.
γελάω
«ծիծաղել»
Տե՛ս նաեւ