Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 49 բառահոդված (էջ 1/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 74, սյունակ 1 Էջ 74
ԱՌԻԳԱԾ
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 93, սյունակ 1 Էջ 93
ԱՐՄ (-ի) (արմն, -ին) «արմատ, ճյուղ, շառավիղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-mo-, *ormen-, *ormenos)
թերեւս այստեղից է նաեւ հայերի արմեն անվանումը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմնիլ, արմախարիսխ, արմատ, արմատել, արմատագետ, արմատախիլ, արմատակեր, արմատանալ, արմատիք, արմատաժողով, երկարմատեան, հաստարմատ, խորարմատ, արմատական, արմատանալ, կինարմատ, կնիկարմատ, զարմ, զարմուհի, անզարմ, քաջազարմ, բարեզարմ, կայսերազարմ, արմանալ, արմանալի, արմացումն, զարմանալ, զարմանագործ, զարմանազան, զարմանալի, զարմացումն, ընզարմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ορμενος
«ցողուն, ծիլ, ընձյուղ»
հուն.
οραμνος
«ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327; Ջահ. ՀԼՊ 123
Էջ 113, սյունակ 1 Էջ 113
ԲԱՀ (-ու, ուշ՝ -ի, -ից) «բահ, երկաթե թի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «սուր գործիքով գործել՝ ծակել, կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhr-ti- կամ *bher-ti-)
Հայերեն ա-ով ձեւը սովորական չէ, եւ հնարավոր է ենթադրել իրանական աղբյուր, ինչպես մահ բառի դեպքում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բահաւոր, բահել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φάρος
«գութան»
լատ.
forō-, āre
հ. վ. գ.
boron
«ծակել»
ռուս.
борона
«ցաքան»
ռուս.
брить
«ածիլել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 392-393
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂԲՈՋ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից, -աց) «ծիլ, ընձյուղ, սերունդ, զարմ, բզենու ելունդ, պղպջակ մի սունկ (գրված նաեւ բողբոճ, բխբոճ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կրկնավոր կազմություն բող-ից (տե՛ս), ինչպես դողդոջ, պաղպաջ բառերի դեպքում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բողբոջել, բողբոջավարդ, բողբոջանալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒԽ (ուշ՝ բուղխ) «բխում, ծիլ, ընձյուղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)(e)u- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-kh-)
այս արմատից տարբեր է համարվում *bheu- «աճել» արմատը, որից ծագում են հայ. բոյս եւ բոյն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բ(ղ)խել, բղխիչ, բղխումն, ջրաբուխ, մշտաբուխ, հանապազաբուխ, հրաբուխ, ծաղկաբուխ, կրկնաբուխ, յանկարծաբուխ, յորդաբուխ, լուսաբուխ, գեղաբուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
buhil
«բլուր»
հ. իռլ.
bōla
«ելունդ, կուտք» <*buhlōn
Տե՛ս նաեւ
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐԾ «ածիլված» (ԲՀ՝ «գաւ»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պատռել, ճղել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uerd-s-) s-ընդլայնում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերծանել, գերծել, գերծումն, գլխագերծ, գլխագերծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
веред
«վերք»
պրուս.
redo
«ակոս»
շվեդ. բրբ.
rota
«փորփրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1163; Ջահ. ՀԼՊ 156
Էջ 232, սյունակ 1 Էջ 232
ԶԱՆԳԱԾԻԼ (ձեռ. տարբերակ՝ զգաձիլ) «?»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
զ- ածանցով կազմություն, բայց սկզբնաձեւը հայտնի չէ՝ զանգած-, թե՞ զ-ան-գած-
Էջ 235, սյունակ 1 Էջ 235
ԶԳԱԾԻԼ (զգածնուլ) «հագնել, իր մեջ կրել, համակվել, զբաղվել»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գած արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միազգած, խաւարազգած, խորհրդազգած, սգազգած, սեւազգած, անզգած, իրազգած
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱԽԻԾ (-ի, -ից) «թախիծ, տրտմութիւն, վիշտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *tā- «հալչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tā-k) (*tā-kh > թախ)
կապ ունենայ հնդեւրոպական *tā-k ձեւի հետ՝ *tā- «հալչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թախծիլ, բաղձիլ, բաղճիլ, թախծութիւն, թախծալից, ծանրապախիծ, յոգնաթախիծ, նորթախիծ
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇԽՈՒՆ (շղուն) «խաւարծիլ (դեղին), գարձիլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. išxūn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 247