Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 37, սյունակ 1
ԱՂԻՓ
(աղի-)
«թույլ, տկար, խախուտ, խարխուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *alp-
«փոքր, թույլ (՞)»
հետագա ձայնավորմամբ (-ի-ի վերականգնմամբ)
հետագա ձայնավորմամբ (-ի-ի վերականգնմամբ): Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 131) նմանությունը համարում է պատահական՝ առանց նկատի առնելու ուշ ձայնավորման հնարավորությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաղիփաղիփ,
աղիփուն,
ղաղիփումն,
աղիփուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
álpa, alpaka-
«փոքր, քիչ, սակավ»
լիտվ.
alpùs
«թույլ»
լիտվ.
alpti
«ուշաթափվել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 131
Էջ 110, սյունակ 1
ԲԱԴ
(բատ, պատ)
«ջրային մի թռչուն՝ բադ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *bad
Բառը լայնօրէն տարածուած է հայերենին տեղով մերձաւոր եւ հեռաւոր զանազան լեզուներում՝ «բադ» կամ «սագ» նշանակութեամբ եւ գերազանցապէս խուլ երկրորդ, երբեմն էլ առաջին բաղաձայնով՝ bat, pat եւ այլն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բադիճուտ,
բադակնոց,
բադակտուց
Մատենագիտություն
H. AG 114;
Աճ. ՀԱԲ 374
Էջ 138, սյունակ 1
ԲՈՒԹ
I
«հաստ, գուլ, ոչ սուր, թավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhau-, *bhu-
«խփել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բթել,
բթագույն,
բթահայեաց,
բթութիւն,
բութան-կյուն,
բթանալ,
բթամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
confuto
«խառնել»
գոթ.
baus
«խուլ. համր»
դան.
but
«բթացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 479;
Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 216, սյունակ 1
Ե-Մ
անկ. էի, հրամ. ե՛ր, երուք, ստորադ. իցեմ, անորոշ (ուշ)՝ ել, -ոյ
«լինել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *es-
«լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *es-mi)
*es- «լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
էակ,
էական,
էանալ,
էութիւն,
էապես,
անէ,
անէութիւն,
չէական,
չէութիւն,
չեզոք,
նախէ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ásmi
հուն.
ειμί
հ. խուլ.
em
լիտվ.
esmì
հ. սլ.
jesmĭ
Մատենագիտություն
H. AG 442;
Աճ. ՀԱԲ 25-26
Էջ 231, սյունակ 1
Զ
(խուլ բաղաձայնների մոտ` ս-)
(նախդիր եւ նախածանց)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hō
«հետեւը, հետո, համար»
Բնիկ հնդեւրոպական` *g'hō «հետեւը, հետո, համար» ձեւից։ Բաղադրութիւններ (սաստկական իմաստով)`
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զանցանել,
զեղծանել,
զարհուրիլ,
զադխադխուն,
զինչ,
զհետ,
զմէ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. բրբ.
ažúo, ažu
«հետո, համար»
սլավ.
za
«հետո»
Մատենագիտություն
Pok. 451-452
Էջ 232, սյունակ 1
Էջ 261, սյունակ 1
ԹԱՒ
I
(ուղ. -ի, -ից, -ու, -ուց)
«թանձր, խիտ, մազոտ, բրդոտ, խուլ շնչեղ (հնչյուն)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *teu-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *touo-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաւանալ,
թաւարծի,
թաւուտ,
թաւագէս,
թաւամազ,
թաւայսան,
թաւամայրի,
բաղդատել,
բաւթել,
թաւիշ,
թաւշանման,
թաւշեայ,
թաւշապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tavīti
«ուժեղ է, հզոր է»
ավ.
tav-
«կարողանալ»
հուն.
ταΰς
«մեծ, շատ»
Հեսիքիոս
լատ.
*toveō
«լցնել, խցկել»
հայ.
թիւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 163
Էջ 295, սյունակ 1
ԼԵՐԿ
(ղերկ, լեկ)
«լերկ, անմազ, մերկ, ոչ ձայնեղ, խուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lerg-
«հարթ, ողորկ, լպրծուն, սահուն»
Այս իմաստով գրված է նաեւ դերկ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերկամորթ,
լերկութիւն,
լերկանալ,
լերկամարմին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
lergg
«զառիվայր, ուղի, հարթություն»
հ. իռլ.
lorc
«հետք»
մ. իռլ.
lorgg
«հետք»
հայ.
ողորկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 277;
Աճ. ՀԱԲ 556;
Pok. IEW 679
Էջ 310, սյունակ 1
ԽԱԽՈՒՏ
«խարխուլ, անհաստատ, խափուտ, քակված, քանդված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keud-
«նետել, շտապել, նետվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khə-khud-)
կրկնավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kodati
«քշում է»
հ. անգլ.
sceoton
«նետել, հրել»
հ. վ. գ.
sciozan
«նետել, արագացնելով շարժել»
Էջ 316, սյունակ 1
ԽԱՆՁ
(խանձ)
«այրվածահոտ, հրդեհ, վառելիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kend-
«լուսավորել, վառվել, այրվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khndio-)
ռնգայինից հետո խուլ/ձայնեղ (ծ/ժ) անցմամբ
արմատից՝ ռնգայինից հետո խուլ/ձայնեղ (ծ/ժ) անցմամբ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 329) խանձ-ից է բխեցնում խազ «ցանկացող, մոլյալ», որ իրանական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանձել,
խանձիլ,
խանձոց,
խանձառ,
խանձատ,
խանձող,
խանձողի,
խանձիք,
խանձրահոտ,
խանձրահոտիլ,
խանձրահամ,
խանձրահամութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
candati
«լուսավորում է»
հուն.
κανδαρος
«ածուխ»
լատ.
candeō
«սպիտակ լինել, փայլել, բոցավառվել, շիկանալ»
կիմր.
cann
«սպիտակ, լուսավոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 331
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։