Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 44 բառահոդված (էջ 1/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 59, սյունակ 1 Էջ 59
ԱՆԿԻՒՆ I (անգիւն), -եան, յ-է, -ք, -եանց «անկիւն, եզր, խորշ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ang- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ang/k-) -իւն ածանցով
«ծռել, թեքել» արմատից՝ -իւն ածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անկիւնահատ, անկիւնակալ, անկիւնաւոր, անկիւնաքար, երեքանկիւն, չորեքանկիւն, վեցանկիւն, եռանկիւն, եռանկիւնի, քառանկիւն, քառանկիւնի, բազմանկիւն, ուղղանկիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
anka
«անկիւն, ծռուածք»
հուն.
αγκών
«արմունկ»
լատ.
angulus
«անկիւն, խորշ, ծայրաւմաս»
հ. վ. գ.
ango
«կարթ, խայթ»
հ. վ. գ.
angul
«կարթ, խայթ»
Մատենագիտություն
H. AG 419; Աճ. ՀԱԲ 200
Էջ 69, սյունակ 1 Էջ 69
ԱՊԻԶԱՐ «նզովք, անեծք, նզովված, անիծված»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *apēzār
փոխատու լեզու՝ պ. bēzār «խորշող, ատող, տանջված, հոգնած»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *apēzār։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
bēzār
«խորշող, ատող, տանջված, հոգնած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 234-235
Էջ 119, սյունակ 1 Էջ 119
ԲԱՍՈՒՑ (բրբ. բատոց, պատոց) «պատուհան. որմնախորշ, պատի դարակ»
Ստուգաբանություն ()
Աճառյանը (ՀԳԲ 176) համարում է պատոց-ի բարբառային ձեւ, բայց ՀԱԲ-ում (1, 418) այդ մասին չի խոսում
Մատենագիտություն
ՀԳԲ 176; ՀԱԲ 418
Էջ 135, սյունակ 1 Էջ 135
ԲՈՅՆ -ոյ «թռչնի բույն, որջ, հյուղակ, խրճիթ, ծակ, խորշ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «աճել, բարգավաճել, լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բունիկ, բունել, բունանալ, բունաւորիլ, բունկեն, մեղուաբոյն, ուղղաբոյն, սաղմարբոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
bun
«հովվական հյուղակ»
իլլիր.
Βουννος
«տեղանուն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 147
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԶԳԱԶԻԼ (գազգաթիլ) «խորշել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է։ Նույնը նաեւ գազաղել, գազգաղել՝ դ-ի եւ գ-ի շփոթմամբ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 499, 505) երկուսից գ-ով տարբերակներից բերում է գազգաթիլ-ը, դ-ով տարբերակներից գազգաղել-ը՝ սխալ մեկնությամբ՝ «խոշորել» (փխնկ. «խորշել»)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 499, 505
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՐԿ (-ի, -աց) «գիրկ, գոգ, ծոց, մեկ գրկաչափ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueig- «ծռել, կորացնել, թեքել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ue-gro-)
իմաստային հարաբերությունը նույնն է, ինչ գոգ եւ *ghegh- «ծռել, թեքել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրկալիր, գրկախառն, գրկախառնիմ, գրկատարած, ընդգրկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
veikja
«ծռել, կորացնել, թեքել»
հ. իսլ.
vik
«ծովածոց, ծովախորշ»
լիտվ.
vigrús
«առույգ, աշխույժ, դյուրաշարժ» կազմության համար՝ հմմտ.
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԳ I (-ոյ) «գիրկ, ծոց. ծովախորշ, ծովածոց, առագաստի ուռած մաս, գոգավոր, փոս ընկած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghegh- «ծռել, գոգավորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghogho-) կրկնավոր ձեւ
(ըստ Լիդենի, կասկածով)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոգել, ընդգոգել, գոգած, գոգաձեւ, գոգնոց, անգոգ, երկայնագոգ, գոգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
gag
նորվ.
gagr
«շուռ տված, շրջված»
լիտվ.
gõgas
«ձիու թամբամաս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 569; Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 282, սյունակ 1 Էջ 282
ԺՄԵՐԵՍ «?»
Ստուգաբանություն ()
Վրիպակ, ըստ ձեռագրերի պետք է ուղղել՝ խորշոմերես
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 232
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՌՈՒՂ (խարուխ, խառուկ) «խորշակահար»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
որի բուն ձեւը եւ բուն իմաստը չեն ճշտված
Էջ 320, սյունակ 1 Էջ 320
ԽԱՐԱՓ I «խորխորատ» կամ «որոգայթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khorəph-) *k/kh անցմամբ
Եթե ուղղելի չէ խարխափ կամ խարակ, ապա ծագում է հնդեւրոպական արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
scræf
«քարայր, խոռոչ, խորշ»