Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 87, սյունակ 1
ԱՐԳԵԼ
«արգելք, խոչընդոտ, բանտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arkelo-
«փակել, խափանել, խոչընդոտել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգելական,
արգելոց,
անարգել,
վիմարգել,
արգելել,
շնչարգել,
շանթարգել,
արգելակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀρκέω
«վանել, հեռացնել»
լատ.
arceo
«փակել, կողպել»
Մատենագիտություն
H. AG 423;
Աճ. ՀԱԲ 304
Էջ 123, սյունակ 1
ԲԴԵ(Ա)ՇԽ
(բդիշխ), -ի, -աց
(բդիշխ)
«կուսակալ, մեծ իշխան, հյուպատոս, երաժշտական մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *bidiaxš
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բդեշխափոխ,
բդեշխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
bythš
մ. պ.
pād(i)šāh
հուն.
πιτιάξης
<իրան.
վրաց.
pitiaxši
<իրան. patiaxši
Մատենագիտություն
H. AG 119;
Աճ. ՀԱԲ 434
Էջ 151, սյունակ 1
ԳԱՐԳԱՓ
«ցատկոտումն (ուղտի մասին), սրա ձայնը»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
բնաձայնական արմատից
Պատկերաւոր կազմութիւն՝ խարխափ, կարկափ, սարսափ տիպի՝ թերեւս հնդեւրոպական *gher- բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարգափումն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 521;
Ջահ. ԼՀԳ 73-74
Էջ 307, սյունակ 1
ԽԱԲ
II
(խափ, խապ)
«կաթի փոխատվություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. kap (qab)
«աման, արբա»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 309
Էջ 310, սյունակ 1
ԽԱԽՈՒՏ
«խարխուլ, անհաստատ, խափուտ, քակված, քանդված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keud-
«նետել, շտապել, նետվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khə-khud-)
կրկնավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kodati
«քշում է»
հ. անգլ.
sceoton
«նետել, հրել»
հ. վ. գ.
sciozan
«նետել, արագացնելով շարժել»
Էջ 320, սյունակ 1
ԽԱՐԱՓ
I
«խորխորատ» կամ «որոգայթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khorəph-)
*k/kh անցմամբ
Եթե ուղղելի չէ խարխափ կամ խարակ, ապա ծագում է հնդեւրոպական արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
scræf
«քարայր, խոռոչ, խորշ»
Էջ 321, սյունակ 1
ԽԱՐԽԱՓ
«խարխափ, խարխափում»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«պտտել, ծռել»
հ.-ե. արմատ՝ *kap-
«բռնել»
Պատկերաւոր՝ բնաձայնականին մոտ, կազմութիւն՝ *խարխ- արմատից -ափ ածանցով (հմմտ. սարսափ) կամ *խափ արմատի կրկնութեամբ։ Քիչ հաւանական է առաջին դէպքում կապել հնդեւրոպական *(s)ker- «պտտել, ծռել», երկրորդ դէպքում՝ *kap- «բռնել» արմատի հետ՝ *k/kh անցմամբ (*krk/*khrkh + -ափ) եւ *kap-/*khap-։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 346
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՂԱՆ
(խավաղան, ղաֆաղան, խափական, խափանակ)
«հիվանդության մահացու վիճակ (ջերմությունից)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. xafaqān
«սրտի բաբախյուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 350
Էջ 325, սյունակ 1
ԽԱՓ
«որոգայթ, ծուղակ, ծուղակի մեջ ընկնելը, արգելք, խափանում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kap-
«բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khaph-)
*k>kh եւ *p>ph անցումներով (իմաստի ուժեղացմամբ)
Արմատից՝ *k>kh եւ *p>ph անցումներով (իմաստի ուժեղացմամբ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խափան,
խափանած,
խափանածոյ,
խափանել,
խափանիչ,
խափանութիւն,
խափնուլ,
խափուցանել,
անխափան,
նորխափանաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
čapsidan
«բռնել»
ալբ.
kap
«բռնել»
լատ.
capio
«վերցնել, բռնել, որսալ»
հ. վ. գ.
haft
«ձերբակալում, կապանք»
Էջ 325, սյունակ 1
ԽԱՓԱՆՔ
«Կշեռք համաստեղություն»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արեւել. թրք. qapan
Փոխառություն թյուրքական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 353
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։