Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 132 բառահոդված (էջ 1/14)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԱՐԵԼ «ամաչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել, հոգեպես խառնվել, իրենից դուրս գալ» *-ար ածանցով կազմված
Կապ չունի ալարել «ծուլանալ» բայի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀλύω
«հուզված լինել, շփոթված լինել, խուճապի մատնվել, իրենից դուրս գալ»
լատվ.
aluôt
«մոլորվել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 85-86
Տե՛ս նաեւ
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԻ II (-ւոյ, -եաց) «սպիտակ (մազ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «գորշ, սպիտակ, դժգույն» (անմիջական նախաձեւ՝ *poliiā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալետոր, ալեխառն, ալեզարդ, ալեհեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
palitá
«գորշ. սպիտակ (հգն.), սպիտակ մազեր»
հուն.
πολιός
«սպիտակ, ալեհեր, ալեկոծ, փրփրակալած»
Մատենագիտություն
H. AG 412, 520; Աճ. ՀԱԲ 93
Տե՛ս նաեւ
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԻՇ (-ի, -աց) «ակիշ, երկաթե կրակխառնիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. āgiš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՔԱՆ (եկքան) «սանրափուշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αχαν-
հուն. αχαν-ի տառադարձություն՝ առաջացած եբր. haxux (>հուն. αχουχ) եւ հուն. ακανθα բառերի խառնուրդից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 111-112
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱՄԱՍՈՒԿ «խառնակություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *alhə-mo-
Հավանաբար կազմված է աղամ- եւ աս-ուկ բաղադրիչներից, որոնցից առաջինը թերեւս կապված է աղաւաղ բառի հետ (< *alhə-mo-(?) հնդեւրո...
Տե՛ս նաեւ
Էջ 34, սյունակ 1 Էջ 34
ԱՂԱՆՃ (աղանջ) «ամբոխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, դեսուդեն ման գալ, դեսուդեն ընկնել»
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնաղանճ, խառնաղանջ, խառնիճաղանճ, խառնիճաղանջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ále
«հուզված ամբոխ»
հուն.
álytes
«թափառական»
հայ.
աղաւաղ
հայ.
աղանդ
Էջ 36, սյունակ 1 Էջ 36
ԱՂԵՐՍ -ոյ, -ի, -ից «աղաչանք, մեղմ (ձայն), գութ, ողորմություն, ողոքում, չքմեղություն, նվեր, հարաբերություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «բնաձայնական»
բայց պարզ չէ կազմությունը (-երս-ը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղերսել, աղերսալից, աղերսական, աղերսանք, աղերսագին, աղերսախառն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ
աղատել
հայ
աղաւթ-ք
հայ
ողորմ
հայ
ողոքել
Էջ 37, սյունակ 1 Էջ 37
ԱԹԱՐՄԱՅ (ախթարմայ, աղբասմայ) «խառնիճաղանջ, խաժամուժ, կաթոլիկացած հայ, հայ-կաթոլիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. aktarma «փոխվածություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՇԿՈՐԵԼ (աղշկորել, սխալմամբ՝ աղորկորել) «ստիպել, բռնադատել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քշել, շարժ(վ)ել»
Կազմված է աղ արմատից՝ ուշ շրջանի սաստկական -շկ-որ- (հմմտ. խառնշտորել) բաղադրյալ ածանցով (՞)։ աղ-ը թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *el- «քշել, շարժ(վ)ել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ելանել
հայ.
ելուզանել
հուն.
ελαω
«քշել, շարժել, հալածել, հորդորել»
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԱՌԵԼ (ուշ` աճ(ը)ռել) «իրար խառնել, շաղախել (ուշ` «տորորել»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 142) կասկածով հնարավոր է համարում բխեցնել աճառ «օճառ» բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղաճառ, աճառել, աճռել, աճռկել, աճոտել, աճոտվել, աճռոտ(վ)ել, աճռճրել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142