Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 21, սյունակ 1
ԱԳՌԱՒ
(-ու)
«ագռավ, բու, մի համաստեղություն»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«բնաձայնական արմատ»
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«բնաձայնական արմատ»
Բնաձայն բառ, որ կազմությամբ նման է հ.-ե., այլեւ ոչ հ.-ե. համիմաստ բառերին, հատկապես հնդեւրոպական *ker- բնաձայնական արմատից ծագող լատ. corvus, մ. իռլ. crū (<*krouos) եւ հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատից ծագող հ. վ. գերմ. krā(w)a, հ. անգլ. crāwe բառերին, բայց օրինաչափ համապատասխանություն չկա։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ագռաւանալ,
գայլագռաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
corvus
մ. իռլ.
crū
<*krouos
հ. վ. գերմ.
krā(w)a
հ. անգլ.
crāwe
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 79
Էջ 22, սյունակ 1
ԱԶԱԶԵԼ
(«չորացնել») (-իլ «չորանալ»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *as-
«վառ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *azg'h-)
*g'h- աճականի համար
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական ազ- արմատի կրկնությամբ՝ *azg'h-ից (*as- «վառ(վ)ել»։ *g'h- աճականի համար հմմտ. գոթ. azgo (*azgōn) «մոխիր» (հայ-գերմ. զուգաբանություն)։ Սխալ է «ատամբ» մեկնությունը՝ փոխանակ «ցամաք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազազուն,
ազազանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
azgo (*azgōn)
«մոխիր»
հուն.
άζω (<*az-diō)
«այրել, չորացնել»
լատ.
āreō
«չոր լինել»
բոխ. Ս
āsu
«չորացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 82;
Pok. IEW 69;
Solta D. St. 238-239
Տե՛ս նաեւ
Էջ 23, սյունակ 1
ԱԶՈԽ
-ի, -ից
«խակ խաղող, խակ, թթու»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազոխանալ
Էջ 23, սյունակ 1
ԱԹԱԲԵԿ
(աթաբեկ, աթաբակ, աթապակ)
«թագաւորահայր. փոխարքա, թաթարական անկախ իշխան (սելջ-»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 29, սյունակ 1
ԱԾՈՒԽ
(ածուղ, անճող), -ոյ
«ածուխ, կրակ. մոխիր. մուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *angelo-
«ածուխ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ang, *ong)
Թերեւս կապ ունի հ.-ե. *angelo- «ածուխ» նախաձեւի հետ (*ang կամ *ong «ածուխ»)։ հայերենի համար ենթադրելի են *ang'olo- > *անճող>անճող եւ ang'ōlo>*անճող >ածուղ-> ածուխ բաղարկմամբ ծուխ բառի հետ։ Չեն ընդունում H. AG 412 եւ Աճ. ՀԱԲ 1, 103։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ածխանամ,
ածղանամ,
ածխակէզ,
քարածուխ,
ածխագործ,
ածխանոց,
ածխավաճառ,
ածխահանք,
ածխաթթու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
angāra
հ. հնդկ.
angiṣṭ
պրուս.
—
լիտվ.
anglis
սլավ.
agli
«ածուխ»
Մատենագիտություն
H. AG 412;
Աճ. ՀԱԲ 101-102
Էջ 34, սյունակ 1
ԱՂԱՆ
«ալան» կամ «ազնվական, իշխան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ալան. ալան/աղան
«ալանների անունից»
փոխատու լեզու՝ ասոր. alānā
«առաջնորդ, առաջին, ավագ»
կամ ալան/աղան լծորդությամբ ալանների անունից՝ ըստ ՆՀԲ-ի, կամ ասոր. alānā «առաջնորդ, առաջին, ավագ» բառից՝ ըստ Աճառյանի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղանազգի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 120
Էջ 38, սյունակ 1
Ա(Ղ)Խ
(-ի, -ից)
(ԱԽ)
«փականք, օղակ, կահկարասիք, ունեցվածք, վաճառքի բեռ, ճանապարհորդների բազմություն, ամբոխ, ցեղ, զարմ, ժողովուրդ, մարմնի հոդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ‘ahl
«ընտանիք, ցեղ մարդիկ»
փոխատու լեզու՝ արաբ. yalaq
«փականք, կողպեք»
Փոխառություն սեմական աղբյուրից։ Անհավանական է բխեցնել խուրիերենից՝ *alla(e)lhi «տիրային» ենթադրական բառից (Դյակոնով)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ա(ղ)խել,
աղխամադխ,
աղխազուր,
ալխազուր,
ա(ղ)խստրոյզ,
աղխատրուզել,
բազմաղխադխ,
աղխաղխակոյտ,
ճարտարաղխ,
ախանտեալ,
ա(ղ)խաղան
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 41, սյունակ 1
ԱՃԱՐԶՕԽԱՆ
«մի բոյս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Էջ 44, սյունակ 1
ԱՄԲՈԽ
-ի, -ից, ուշ՝ -ոյ
«բազմություն, խռովություն, խռովք. իրարանցում, կռիվ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hambōh
փոխատու լեզու՝ պ. anbōh
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամբոխել,
բազմամբոխ,
միջամբոխ,
խառնամբոխ,
միաբանամբոխ,
խաղաղամբոխ,
մարտամբոխ,
ամբոխութիւն,
ամբոխանք,
հրեշտակամբոխ,
ամբոխական,
ամբոխասաստ,
ամբոխաբար,
ամբոխալից,
ամբոխային,
ամբոխավար,
ամբոխավարութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 96;
Աճ. ՀԱԲ 151
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։