Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 311, սյունակ 1
ԽԱՂ
I
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու, -ի, -ից)
«խաղ, ծաղր, կատակ, թատրոն, երաժշտական մի ձայնանիշ, հող, շարժում, ընթացք, վազք, արշաւ, խայտալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«քշել, արագ շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khl- (կամ *khəl-))
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kalai «շարժել» բայի հետ։ Խաղալիք-ի խաղ-ը թերեւս կապուած է *(s)k(h)el- «ծռել, հենել, ծուռ» արմատի հետ, որտեղից կան մարմնի մասերի զանազան անուանումներ, որտեղից ծագում է խեղ արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղալ,
խաղալիկ,
խաղալիք,
խաղարար,
խաղազուրկ,
խաղատակ,
խաղաց,
արագախաղաց,
ծանրախաղաց,
բազմախաղաց,
թատերախաղք,
լարախաղացութիւն,
խաղագնդակ,
խաղաթուղթ,
խաղամոլ,
խաղասրահ,
խաղատոմս,
խաղարկութիւն,
թղթախաղ,
նարդախաղ,
խաղտուտ,
խաղտուտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaladati
«ստիպում է, քշում է, տանում է, համարում է»
ալբ.
gil
«բերել, տանել»
հուն.
κελλω
«ափ քշել (նաւը)»
հուն.
κολεα, κολια
«մի պար»
հուն.
κλονος
«իրարանցում, արագ շարժում»
հուն.
κλονεω
«քշել, արագ հալածել»
լատ.
celer
«արագ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 315, սյունակ 1
ԽԱՅՏ(ԱԼ)
(խայտալ)
«ուրախանալ, ցնծալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *khaid-
«լուսաւոր, պայծառ»
(անմիջական նախաձեւ՝ (s)kāi-d/t-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտալից,
խայտախնդութիւն,
խայտամահ,
խայտումն,
բացախայտալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
heitar
գ.
heiter
«պայծառ, պարզ, զուարթ, ուրախ»
հայ.
խայտ
հայ.
խայծ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327
Էջ 333, սյունակ 1
ԽԼՊԼՏԱԼ
(բբ)
(ԲՀ՝ խալպտալ)
«խայտալ, թռչկոտել, թայտալ, շարժվել, զեռալ»
(բառարանային)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kēl-
«քշել, արագ շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ */խլ-)
կրկնաւոր կազմութիւն
կրկնաւոր կազմութիւն՝ */խլ- արմատից (հմմտ. բրբ. խլվլալ), որ կարող է կապ ունենալ հնդեւրոպական *kēl- արմատից՝ *khēl > խլ- (՞)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 341, սյունակ 1
ԽՈՊԱԼ
«խայտալ, խնդալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ (s)keub-
«արագ նետվել»
կապը հնդեւրոպական *(s)keub- «արագ նետվել, նե-
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԹ
I
(-ի, -ից)
«ցատկոտում, ուրախության պար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gēi-
«երգել, կանչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gəi-ti-)
Քիչ հավանական է ծագումը հնդեւրոպական *gəi-ti-ից` *gēi- «երգել, կանչել» արմատից։ Ավելի հավանական է կապը` կ/խ հերթագայությամբ, խայտալ բայի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայթել,
կայթին,
կայթումն,
կայթոտ,
կայթանել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 646, սյունակ 1
ՊՏՍԳԵԼ
(անիլ)
(պտսկել, պտստել)
«ցատկոտել, խայտալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։