Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԱԽՈՅՐ
I
«թագ, Լուսնթագ (մոլորակ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *art(a) + xorāk
«գլխարկ, սաղավարտ, թագ»
«գլխարկ, սաղավարտ, թագ» (>հայ. խոյր տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտախուրել,
արտախուրիլ
Մատենագիտություն
H. AG 160;
Աճ. ՀԱԲ 340;
Աճ. ՀԱԲ 392
Տե՛ս նաեւ
Էջ 113, սյունակ 1
ԲԱԿ
(-ի, -աց)
«տան բակ, գավիթ, փարախ, արեգակի կամ լուսնի ծիր, արեւագունդ, միջաստղային տարածություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. baki
«փարախ»
սակայն պարզ չէ սրա հարաբերութիւնը վրաց. baga «մսուր», ճան. boga «փարախ» բառերի հետ, որոնք պատկանում են վրացականյան *baga արմատին: Քիչ հաւանական է բառի հնդեւրոպական ծագումը (*bhag- «բաժին հանել» եւ *bhe(n)g- (> հայ. բեկ-անել) արմատները իմաստով հեռու են):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բակաձեւ,
բականել,
բակարգել,
ներբակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
baga
«մսուր»
ճան.
boga
«փարախ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 391
Էջ 133, սյունակ 1
ԲՈԼՈՐ
(–ի, –ից, –ոյ)
«բոլոր, ամբողջ, կլոր, բոլորակ, լուսնաշրջան, երկնաբեւեռ, կոկոն, գնդաձեւ զարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռչել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhol-)
*bhol- + -որ ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոլորել,
բոլորակ,
բոլորակութիւն,
բոլորաձեւ,
բոլորշի,
բոլորովին,
բոլորովիմբ,
բոլորեքին,
բոլորեքեան,
բոլորապատել,
երեքբոլորաձեւ,
ծրաբոլոր,
բոլորանուէր,
բոլորագիր,
բոլորտիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բլուր
մ. վ. գ.
bole
«բողբոջ»
մ. վ. գ.
boln
«հաստ, մեծ»
հ. վ. գ.
ballo
գ.
Ball
«գնդակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461
Էջ 150, սյունակ 1
ԳԱՆՉ
-ել (-իլ)
«հնչյուն, ձայն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայն կազմութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանչութիւն,
բացագանչութիւն,
բացագանչումն,
զանգագանչ,
լուսնագանչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 518
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՆԴ
I
(-ի, -ից, -աց)
(գունտ, կունդ, կունդն, կունտն)
«գունդ, գնդաձեւ մարմին, երկնակամար, արեւի կամ լուսնի գունդ, ճրագարանի կլոր մաս, անիվ, գլուխ, խորաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *gund
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդել,
գնդաձեւ,
գունդսաղ,
գնդախաղ,
գնդասեղ,
գնդագիր,
երկրագունդ,
ձիւնագունդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
gunda
«խմորի գունդ»
մ. պ.
gund
«ամորձի»
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 599
Տե՛ս նաեւ
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՆՁ
(թանձ-՞)
«հավալուսն, փորահավ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 281, սյունակ 1
-ԺԵՏ
(-ժետ, -ժատ)
«(ա)-հար», «խփող, սպանող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. žat
«խփել, սպանել»
իրան. հիմքերով ձեւերը հիմնականում ամբողջական փոխառություններ են
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախտաժետ,
ախտաժետութիւն,
դիւաժետել,
դեւաժետել,
լուսնաժետ,
նենգաժետ,
որկորաժետութիւն,
որովայնաժետութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 228;
Ջահ. ՀԼՊ 526
Էջ 301, սյունակ 1
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒՍԻՆ
(-ոյ, -ի, -ից)
«լուսին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leuk-
«լուսավորել, լուսավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *leuke-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսնակայ,
լուսնակ,
լուսնապաշտ,
լուսնոտ,
լուսնտփիլ,
լուսնեակ,
լուսնաւոր,
լուսնել,
ենթալուսնեայ,
միջնալուսին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rōcana
«լուսավորող»
լատ.
luna
«լուսին, լուսաստված»
ռուս.
луна
«լուսին»
Մատենագիտություն
H. AG 453;
Ջահ. ՀԼՊ 136
Տե՛ս նաեւ
Էջ 303, սյունակ 1
ԼՈՒՄՆ
(լուսունի)
«աչքի բիծ, ակնաբիծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leuk-
«լուսավորել, լուսավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *luk'on-)
որից նաեւ՝ լոյս, լուսին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լնագույն,
լսնաձեւ,
լսնանալ,
լսնիլ,
հաւալուսն
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։