Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 34 բառահոդված (էջ 1/4)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՂՁ «լիություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «սեղմ(վ)ել, գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *o-glgho-) *o- նախամասնիկ + արմատ՝ *-gh աճականով (այլ լեզուների *g'-ի դիմաց)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *o-glgho- (?) `*o-` նախամասնիկ + `*gel-` «սեղմ(վ)ել, գնդ(վ)ել» արմատ՝ `*-gh` աճականով (այլ լեզուների `*g'-ի դիմաց)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակաղձեալ, ակաղձուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
kleggi
«խոտի դեզ»
շվեդ.
clunga
«հոծ զանգված, սեղմված կույտ, դեզ»
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՄԱՅ -ի, -ից «կամքին հակառակ, ակամա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. *akāmāy
փոխատու լեզու՝ մ. պ. akāmak
Հյուբշմանը եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 104) նշում են բառի իրանական ծագումը՝ առանց պրթ. ձեւին տեղյակ լինելու։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակամայանամ, ակամայաբար
Մատենագիտություն
H. AG 164; Ջահ. ՀԼՊ 513; Աճ. ՀԱԲ 104
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՇԱՀԻԿ (անաշախիկ) «օտարական, պանդուխտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
որի դիմաց հայերենում կազմվել է միեւնույն բաղադրիչներով անաշխարհիկ բառը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 180
Տե՛ս նաեւ
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆԴՐԱՆԻԿ -ն, -ի, -աց, -ան «առաջնեկ, ավագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant(i)- «առջեւ, դիմաց» (անմիջական նախաձեւ՝ *ant(i)ro-) -անիկ բաղադրյալ վերջածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ant(i)ro-, *ant(i)- «առջեւ, դիմաց» նախաձեւից՝ -անիկ բաղադրյալ վերջածանցով։ (ըստ Բուգգեի, որ վերականգնում է *antero- կամ *antro- նախաձեւ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդրանիկածին, անդրանիկացուցանել, անդրանիկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
anterior
«առաջին, առաջնային, անդրանիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 49
Էջ 69, սյունակ 1 Էջ 69
ԱՊՈՂՓԱՅԵԼ ««տեղեկանալ, հասուն լինել» (բբ)»
Ստուգաբանություն ()
Կեղծ բայաձեւ, որ ստացվել է Ապողփանէս հատուկ անվան` ԲՀ-ում որպես հասարակ անուն դիտված եւ «տեղեկացեալ, կամ իմացեալ» բացատրված ձեւից. տե՛ս Ամալյան, ԲՀ 29 եւ 349։
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 29 եւ 349
Տե՛ս նաեւ
Էջ 71, սյունակ 1 Էջ 71
ԱՊՍՈՒԱՐ «պարտքի դիմաց իրի գրավում, բռնագրավում» (բբ.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ (արհեստական)՝ ապսուարումն, ապսուառու։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապսուարումն, ապսուառու
Էջ 116, սյունակ 1 Էջ 116
ԲԱՅԱՍՏ ««եթե արասցես ապստամբութիւն» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ ձեւեր։ Աճառյանի բերած (ՀԱԲ 1, 402) այս ձեւի դիմաց ԲՀ-ում ավելի հաճախ է հանդիպում բայասա ձեւը` «եթե արասցես ապստամբութիւն» մեկնությամբ։ նույն ԲՀ-ում հանդիպում է նաեւ բայասա «զօրութիւն ի զօրութենէ» բառահոդվածը։
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 402
Էջ 119, սյունակ 1 Էջ 119
ԲԱՐ I «դուռ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bar «դուռ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարատոր
Մատենագիտություն
H. AG 119; Աճ. ՀԱԲ 419
Տե՛ս նաեւ
Էջ 153, սյունակ 1 Էջ 153
ԳԱՒԻԿ (բբ) «վիճ, քնար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Սխալ գրչութիւնից ենթադրւած բառ է՝ փոխանակ Գղաւկ հատուկ անւան՝ հուն Γλαύκος-ի դիմաց
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 528
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂՁ II «մարմնի գեղձ» (բժշկ.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghelg'h- «գեղձ»
*ghe-ի դիմաց գե-ն (փոխանակ ջե) բացատրվում է տարնմանությամբ՝ ձ վերջնաձայնի պատճառով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձային, գեղձ(ա)տապ, գեղձախտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gelënys
«գեղձ»
ռուս.
железа
«գեղձ»
Մատենագիտություն
H. AG 433; Աճ. ՀԱԲ 535